Những tuần cận Tết, các chiêu trò lừa đảo trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng diễn biến phức tạp, nhắm vào tâm lý cần tiền, mua sắm và đầu tư sinh lời nhanh của người dân.
Các ngân hàng và cơ quan công an đang tăng cường phát đi các cảnh báo, khuyến nghị người dân nâng cao cảnh giác, kịp thời phòng ngừa rủi ro và hạn chế thiệt hại về tài sản.
Lợi dụng chính sách tặng quà cho người dân, lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Theo cảnh báo của cơ quan công an và các ngân hàng, thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn lừa đảo mạo danh chính sách hỗ trợ Tết 400.000 đồng của Chính phủ. Các đối tượng thường giả danh cán bộ xã, phường hoặc cơ quan chức năng, gọi điện hoặc nhắn tin thông báo người dân được nhận tiền hỗ trợ, sau đó yêu cầu "xác nhận thông tin" bằng cách cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc bấm vào đường link lạ, từ đó chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Thủ đoạn này đánh vào tâm lý mong chờ hỗ trợ dịp cuối năm của người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người dân ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Cơ quan công an khẳng định các chính sách hỗ trợ của Nhà nước được triển khai thông qua hệ thống chính quyền địa phương và không yêu cầu người dân cung cấp thông tin bảo mật hay thực hiện giao dịch trực tuyến để nhận tiền.
Đáng chú ý, theo cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo đang "nâng cấp" thủ đoạn bằng việc ứng dụng công nghệ cao. Cụ thể, đối tượng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake để tạo email, tin nhắn, video hoặc giọng nói giả mạo, khiến các thông báo trúng thưởng, khuyến mãi, hỗ trợ tài chính trở nên rất chân thực; thậm chí giả giọng người thân hoặc đại diện tổ chức uy tín khi gọi điện cho nạn nhân.
Bên cạnh đó, các website và quảng cáo giả mạo ngày càng được thiết kế tinh vi, có giao diện gần giống trang chính thức của ngân hàng hoặc doanh nghiệp lớn, chỉ khác biệt ở một vài ký tự tên miền, kèm theo các đánh giá giả nhằm tạo lòng tin. Các hình thức lừa đảo "phishing" cũng được triển khai đa kênh qua SMS, mạng xã hội, mã QR hoặc các bot tự động, khiến nạn nhân có thể sập bẫy chỉ sau một thao tác nhấp chuột.
Các ngân hàng cảnh báo về lừa đảo trực tuyến
Song song với các thủ đoạn công nghệ cao, các ngân hàng và cơ quan chức năng cũng cảnh báo về tình trạng lừa đảo vay tiền trực tuyến qua mạng xã hội. Theo đó, các đối tượng đăng quảng cáo cho vay tiền nhanh với thủ tục đơn giản, lãi suất thấp, sau đó yêu cầu người vay chuyển tiền đặt cọc hoặc nộp các khoản phí với lý do làm hồ sơ, xác minh thông tin hoặc bảo hiểm khoản vay. Khi nhận được tiền, các đối tượng lập tức cắt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền của nạn nhân.
Trước tình hình trên, ngân hàng khuyến cáo người dân chỉ nên tiếp cận các dịch vụ vay vốn từ tổ chức tín dụng, công ty tài chính được cấp phép, không chuyển tiền đặt cọc hoặc phí trước cho các tài khoản cá nhân hay các đơn vị không có thông tin pháp lý rõ ràng.
Cùng với đó, các ngân hàng cho biết vẫn ghi nhận nhiều trường hợp khách hàng nhận được tin nhắn, cuộc gọi giả mạo thương hiệu ngân hàng với nội dung thông báo tài khoản gặp sự cố, cần xác minh thông tin, nâng cấp dịch vụ hoặc nhận quà, hoàn tiền cuối năm.
Trước diễn biến phức tạp của tội phạm lừa đảo, nhiều ngân hàng đã tăng cường truyền thông, cảnh báo tới khách hàng qua website, ứng dụng ngân hàng số và tại các điểm giao dịch.
Ngân hàng VietinBank khẳng định không bao giờ yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin bảo mật như mật khẩu, mã OTP qua điện thoại, tin nhắn hay đường link lạ; mọi thông báo chính thức chỉ được thực hiện qua các kênh đã đăng ký. MB cũng khuyến nghị khách hàng kiểm tra kỹ tên miền website, nguồn tải ứng dụng và xác thực thông tin trước khi giao dịch, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an để rà soát, xử lý các tài khoản nghi vấn.
Thực tế cho thấy, các chiêu trò lừa đảo thường đánh vào tâm lý chủ quan, lo lắng hoặc ham lợi của nạn nhân. Do đó, các ngân hàng đồng loạt khuyến cáo người dân không cung cấp thông tin cá nhân, mã OTP cho bất kỳ ai; không bấm vào đường link không rõ nguồn gốc; không cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thống. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã phát sinh thiệt hại, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản và trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ kịp thời.
Chuyển đổi số mở ra nhiều tiện ích nhưng cũng kéo theo rủi ro từ lừa đảo công nghệ cao, khiến việc nâng cao cảnh giác và chủ động bảo vệ tài sản của người dân trở thành yếu tố cần thiết để tránh những thiệt hại không đáng có.
