Ngay từ khi bắt đầu chỉ đạo công tác chuẩn bị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14, Tổng Bí thư Tô Lâm đã yêu cầu: "Văn kiện là "ngọn đuốc soi đường" cho chúng ta đi, phải bảo đảm kết tinh toàn bộ tinh hoa, giá trị của quá khứ, hiện tại và tương lai; phải đảm bảo các nguyên tắc: Đảng lãnh đạo, cầm quyền; lợi ích quốc gia, dân tộc, ấm no, hạnh phúc của Nhân dân là trên hết, trước hết".
Người đứng đầu Đảng ta nhấn mạnh, Dự thảo Văn kiện lần này không chỉ tổng kết chặng đường đã qua mà phải mở ra tầm nhìn phát triển mới của đất nước trong thời kỳ chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập toàn cầu sâu rộng. Do vậy, Văn kiện cần thể hiện rõ quan điểm "lấy con người là trung tâm, văn hóa là nền tảng tinh thần, đổi mới sáng tạo là động lực, quốc phòng - an ninh là trụ cột bảo đảm cho phát triển bền vững".
Ảnh minh họa.
Tại cuộc họp với Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng về dự thảo báo cáo chính trị vào ngày 27/8/2024, Tổng Bí thư nhấn mạnh, báo cáo chính trị là báo cáo trung tâm nên nội dung báo cáo phải thể hiện ở tầm quan điểm, chủ trương, phải thống nhất nhận thức về khởi điểm lịch sử mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, sau 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới.
Đồng thời, khơi dậy được sự tự hào, tự cường, tự lực và tự tin của cán bộ, Đảng viên và nhân dân tin tưởng vào đường lối đúng đắn, sáng suốt của Đảng, vào mục tiêu và con đường đi lên Chủ nghĩa Xã hội mà Bác Hồ và toàn thể dân tộc ta đã lựa chọn.
Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị, tiếp tục quán triệt sâu sắc những tư tưởng chỉ đạo của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, đặc biệt là 3 nguyên tắc cơ bản trong việc xây dựng Văn kiện đó là kiên định và đổi mới; kế thừa và phát triển; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn, giữa nghiên cứu lý luận tổng kết thực tiễn với định hướng chính sách.
Từ tinh thần chỉ đạo đó, Tiểu ban Văn kiện đã khẩn trương cập nhật, lồng ghép các định hướng lớn, kết quả mới và yêu cầu thực tiễn từ các nghị quyết Trung ương và Bộ Chính trị, đặc biệt là 7 nghị quyết trụ cột được xem là "bộ khung chiến lược" cho nhiệm kỳ tới, gồm Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết 72 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Tại Hội nghị lần thứ 13 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá: "Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV đã được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, cập nhật, chỉnh lý, bổ sung nhiều lần, nhất là những nội dung đã được nhất trí thông qua tại Hội nghị Trung ương 11 và Hội nghị Trung ương 12. Tiểu ban Văn kiện đã chắt lọc, bổ sung những nội dung cốt lõi của 7 Nghị quyết Bộ Chính trị mới ban hành vào Báo cáo chính trị và xác định, đến nay có 17 điểm mới trong dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV".
Các nghị quyết này đã tạo nên một hệ thống định hướng phát triển toàn diện, bao trùm mọi trụ cột của đất nước, từ đổi mới sáng tạo, pháp luật, kinh tế tư nhân, năng lượng, giáo dục, y tế cho đến hội nhập quốc tế và được thể hiện rõ trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV.
Đặc biệt, Dự thảo Văn kiện lần này đặt văn hóa, con người ở vị trí trung tâm của phát triển. Văn hóa được coi là nền tảng tinh thần, con người là nguồn lực, sức mạnh nội sinh và là hệ điều tiết phát triển bền vững. Lần đầu tiên, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, con người và gia đình Việt Nam được nêu cụ thể trong văn kiện và y tế được xác định là trụ cột an sinh, gắn với công bằng và chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Ủy ban Văn hóa Xã hội của Quốc hội cho rằng: "Dưới sự chỉ đạo của Tổng bí thư Tô Lâm, dự thảo báo cáo chính trị đã khẳng định vị trí trung tâm văn hóa và con người trong mô hình phát triển Việt Nam hiện đại. Văn hóa tới đây không đứng bên lề các lĩnh vực kinh tế chính trị mà được đặt ngang hàng như là một trụ cột chiến lược cùng với thể chế hạ tầng và nguồn nhân lực".
Đáng chú ý, trong Dự thảo văn kiện Đại hội XIV xác định rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực trung tâm trong mô hình tăng trưởng mới, là chìa khóa để hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh và bền vững. Giáo dục và đào tạo xây dựng hiện đại ngang tầm khu vực và thế giới.
Lần đầu tiên, các lĩnh vực này được đặt trong cùng một cấu trúc với ba đột phá chiến lược, coi phát triển tri thức và nhân lực chất lượng cao là điều kiện tiên quyết của tự cường quốc gia.
TS khoa học Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng: "Văn kiện của Đảng đã đưa ra những nội dung rất cụ thể, giải pháp cụ thể và những mục tiêu cụ thể. Mỗi một thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong nhiệm kỳ vừa qua không thể tách rời với sự đóng góp của khoa học và công nghệ. Điều ấy thể hiện rằng Đảng ta đã kiên định phát triển đất nước phải dựa vào khoa học công nghệ. Nội dung đó đã được đưa vào văn kiện Đại hội XIVcủa Đảng".
Dự thảo xác định phát triển kinh tế nhà nước hiệu quả, thực hiện tốt vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm các cân đối lớn, định hướng chiến lược và dẫn dắt; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, kinh tế hợp tác, kinh tế tập thể, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và các loại hình kinh tế khác giữ vai trò quan trọng.
Có thể thấy, từ lĩnh vực kinh tế, văn hoá xã hội đến đối ngoại, nội dung 7 nghị quyết trụ cột đã được đan xen, bổ trợ lẫn nhau, tạo nên một mạng lưới chính sách tổng thể, hiện đại và thống nhất, và được thể hiện rõ trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm "Không để nghị quyết nằm trên giấy, mà phải thấm vào từng nội dung của Văn kiện, đi vào từng chính sách, từng hành động cụ thể".
