Thoái hóa, thoát vị đĩa đệm… vốn thường được nhắc đến như những bệnh lý của tuổi trung niên, người cao tuổi. Thế nhưng, tại Lào Cai, những năm gần đây, các triệu chứng đau cổ vai gáy, đau lưng, tê mỏi tay chân đang xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ; trở thành vấn đề đáng lưu tâm, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và cuộc sống của người trong độ tuổi lao động.
Khi tuổi trẻ đối mặt với những cơn đau đến sớm
Tại Khoa Châm cứu dưỡng sinh, Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh, bên cạnh nhóm bệnh nhân trung niên, cao tuổi, thời gian gần đây, khoa tiếp nhận ngày càng nhiều người trẻ đến khám và điều trị các bệnh lý cơ xương khớp. Đáng chú ý là nhóm từ 20 đến 40 tuổi. Hiện tại, khoa đang điều trị cho 23 bệnh nhân.
Chị Hoàng Thị Dần, 28 tuổi, ở bản 4 Vành, xã Bảo Yên đang điều trị tại khoa, mắc hội chứng cổ vai cánh tay, kèm đau vùng lưng. Mỗi buổi điều trị, chị được thực hiện kết hợp nhiều phương pháp như châm cứu, thủy châm, điện xung, xoa bóp… nhằm giảm triệu chứng, cải thiện vận động và hỗ trợ phục hồi.
Chị Hoàng Thị Lượng, xã Phúc Khánh, 37 tuổi cũng đang điều trị với tình trạng đau vùng hai bả vai, cơn đau lan xuống hai cánh tay, kèm cảm giác tê. Những triệu chứng kéo dài khiến chị gặp khó khăn khi thực hiện các công việc cần dùng sức và nỗi lo về sức khỏe khi tuổi ngày một cao. Chị Lượng chia sẻ: Tôi bị thoát vị đĩa đệm, chèn ép dây thần kinh... Tôi lo về già, bệnh đau thêm nên rất là hoang mang.
Khi những cơn đau bắt đầu ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt hằng ngày, người trẻ mới nhận ra sức khỏe xương khớp không phải vấn đề có thể xem nhẹ. Ở nhóm làm công việc văn phòng, việc duy trì một tư thế trong thời gian dài, ít vận động, thời gian nghỉ ngơi chưa hợp lý có thể khiến các triệu chứng ban đầu tưởng chừng đơn giản dần trở nên dai dẳng.
Ở tuổi 35, chị Nguyễn Thị Minh Trang, phường Lào Cai, đã có 5 năm sống chung với tình trạng đau mỏi vùng cổ vai gáy. Ban đầu, cơn đau chỉ xuất hiện từng lúc, theo thời gian trở nên thường xuyên và có xu hướng nặng hơn. Cơn đau gây khó chịu, ảnh hưởng đến khả năng tập trung, hiệu suất công việc, chất lượng cuộc sống... khi đó chị quyết định đi khám và điều trị.
Kết quả, chị Trang mắc hội chứng đau cổ vai gáy, kèm tình trạng thoái hóa. Với chị, nguyên nhân được cho là có liên quan đến đặc thù công việc phải ngồi nhiều giờ mỗi ngày. Chị Trang chia sẻ: Tôi bị bệnh cách đây khoảng 5 năm, do ngồi nhiều ở nơi làm việc, ngày 8 tiếng và liên tục từ thứ 2 đến thứ 6, dẫn đến cổ vai gáy bị đau, mỏi và vùng lưng, thắt lưng cũng bị đau; càng ngày càng tăng nặng. Sau 2 tuần điều trị ở đây, cảm giác đau mỏi cổ vai gáy đỡ nhiều rồi.
Chủ động giữ gìn sức khỏe xương khớp
Theo các bác sĩ, ở người trẻ, các biểu hiện thường gặp là đau vùng cổ gáy, đau cổ vai cánh tay, đau lưng, đau thần kinh tọa. Đằng sau những triệu chứng này là nhiều yếu tố liên quan đến lối sống và sinh hoạt hằng ngày, trong đó đáng chú ý là tình trạng ít vận động, ngồi lâu, nghỉ ngơi chưa hợp lý.
Khi còn trẻ, nhiều người thường có tâm lý chủ quan trước những cơn đau mỏi, cho rằng đây chỉ là hệ quả nhất thời của công việc hoặc sinh hoạt. Vì vậy, không ít trường hợp chỉ tìm đến cơ sở y tế khi triệu chứng đã kéo dài, cơn đau cấp hoặc bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống.
Tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lào Cai, việc điều trị bệnh lý cơ xương khớp được thực hiện theo hướng kết hợp giữa y học cổ truyền, y học hiện đại và phục hồi chức năng. Tùy tình trạng của từng người bệnh, các phương pháp như châm cứu, thủy châm, xoa bóp bấm huyệt, điện xung, siêu âm, kéo giãn và tập vận động… được áp dụng nhằm hỗ trợ giảm triệu chứng, phục hồi chức năng vận động.
Bên cạnh đó, người bệnh được hướng dẫn điều chỉnh chế độ sinh hoạt, vận động và nghỉ ngơi phù hợp để hỗ trợ quá trình phục hồi, hạn chế nguy cơ tái phát.
Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Oanh - Phó Trưởng Khoa Châm cứu dưỡng sinh, Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh cho biết: Người trẻ tuổi nên điều chỉnh thói quen sinh hoạt, không ngồi quá lâu, ngồi làm việc và học tập đúng tư thế, tập thể thao vừa sức. Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng góp phần duy trì sức khỏe hệ cơ xương khớp.
Người trẻ nên xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, cân đối, chú trọng các thực phẩm giàu canxi như sữa và các sản phẩm từ sữa, cá, tôm, trứng, rau xanh; đồng thời bổ sung nguồn chất béo lành mạnh, trong đó có omega-3 từ cá và một số loại hạt. Hạn chế ăn uống thất thường, sử dụng quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều muối, đường và chất béo. Duy trì cân nặng hợp lý cũng giúp giảm áp lực lên hệ cơ xương khớp, hỗ trợ khả năng vận động và sức khỏe lâu dài.
"Người trẻ không nên chủ quan với sức khỏe của mình. Khi đã xuất hiện các triệu chứng thì nên đi khám và điều trị sớm. Khi bệnh chuyển sang mãn tính thì điều trị sẽ mất nhiều thời gian, khó khăn hơn" – bác sĩ Kim Oanh nhấn mạnh.
Bệnh lý xương khớp không chờ đến tuổi già mới xuất hiện. Từ những cơn đau tưởng như nhỏ và có thể bỏ qua, nếu kéo dài, người bệnh có thể phải đối mặt với ảnh hưởng dai dẳng đến vận động, công việc và sinh hoạt. Sự gia tăng các trường hợp mắc bệnh ở người trẻ cũng đặt ra yêu cầu mỗi người cần quan tâm hơn đến sức khỏe cơ xương khớp ngay từ khi chưa xuất hiện những tổn thương rõ rệt. Bởi giữ được khả năng vận động, sự dẻo dai và chất lượng cuộc sống không chỉ là câu chuyện của hiện tại, mà còn là nền tảng cho sức khỏe về lâu dài.
