Trân trọng giới thiệu nội dung trả lời phỏng vấn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm:
Phóng viên: Thông điệp quan trọng nhất mà Ngài muốn gửi tới Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 81 sắp tới là gì?
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thế giới đang trải qua những giai đoạn chuyển biến nhanh chóng và sâu sắc. Hòa bình đứng trước rất nhiều thách thức khi xung đột, cạnh tranh chiến lược, sự phân mảnh, sự suy giảm lòng tin và tình trạng xói mòn luật pháp quốc tế ngày càng gia tăng. Biến đổi khí hậu cùng thiên tai tiếp tục gây ra những hậu quả nặng nề. Sự bùng nổ của khoa học, công nghệ, nhất là Trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra cơ hội phát triển to lớn nhưng cũng đặt ra những thách thức mới về quản trị, an ninh và khoảng cách phát triển giữa các quốc gia.
Trong bối cảnh đó, tôi cho rằng Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 (UNGA 81) có chủ đề hết sức có ý nghĩa “Khôi phục lòng tin, quản trị chuyển đổi: Một Liên hợp quốc mang lại kết quả cho tất cả các quốc gia”. Chúng ta có mặt ở đây không chỉ mong muốn củng cố niềm tin giữa các quốc gia trong bối cảnh hiện nay mà còn cùng nhau đối thoại, hóa giải khác biệt và thống nhất hành động vì một trật tự thế giới công bằng, nhân văn trong hòa bình và hợp tác.
Cùng với đó, hợp tác đa phương cần trở thành một định hướng cấp thiết mang tính chiến lược. Ưu tiên hàng đầu là khôi phục và củng cố lòng tin trên cơ sở tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế. Mọi cam kết quốc tế cần được chuyển hóa thành hành động thực chất vì tương lai của nhân loại. Các khuôn khổ quản trị toàn cầu phải đi trước thời đại - bảo đảm tính bao trùm, an toàn, minh bạch; bảo đảm công nghệ phục vụ con người, tôn trọng chủ quyền số và quyền tự chủ phát triển của mỗi quốc gia.
Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã tạo dựng nên thế và lực, tiềm lực, uy tín cùng vị thế quốc tế mới. Trải qua mỗi giai đoạn lịch sử phát triển của dân tộc cùng sự hy sinh xương máu, sự cống hiến không ngừng nghỉ của các thế hệ, Việt Nam ngày nay đã trở thành một quốc gia có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế, đóng góp ngày càng mạnh mẽ vào hòa bình, ổn định, phát triển của khu vực và thế giới.
Hướng tới các mục tiêu chiến lược trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, Việt Nam kiên định đường lối độc lập, tự cường và tự chủ chiến lược; xác lập mô hình phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trên nền tảng đó, chúng tôi sẵn sàng bước vào một giai đoạn đóng góp mới, không chỉ thực hiện các cam kết, mà sẽ chủ động, tích cực trong kiến tạo giải pháp và thành viên có trách nhiệm đối với hòa bình, phát triển bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu và định hình quản trị công nghệ mới.
Chúng tôi hiểu rằng, một trật tự thế giới hòa bình và thịnh vượng chỉ có thể được xây dựng dựa trên nền tảng tin cậy chính trị, đối thoại, hợp tác và phát triển bền vững của từng quốc gia thành viên. Chính vì vậy, một Việt Nam hòa bình, độc lập, tự lực, tự cường và phát triển bền vững sẽ là một viên gạch gắn kết chặt chẽ, cùng cộng đồng quốc tế dựng nên “ngôi nhà thế giới” vững chãi trước mọi bão giông của thời đại, vì một tương lai thịnh vượng, công bằng cho toàn nhân loại.
Phóng viên: Ngài nhận định thế nào về tình hình phát triển của quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ hiện nay, trong đó bao gồm cả các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại?
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Để có được quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện như ngày hôm nay, quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ đã trải qua một hành trình đặc biệt, từ quá khứ chiến tranh và nhiều khác biệt tới hợp tác toàn diện trong tất cả các lĩnh vực, trên nền tảng ngày càng vững chắc của lòng tin, sự tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung. Cả Việt Nam và Hoa Kỳ đều xác định rõ lợi ích chiến lược lâu dài trong việc duy trì một mối quan hệ ổn định, thực chất, cân bằng và bền vững, trên cơ sở tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, thể chế chính trị và lợi ích chính đáng của nhau. Việt Nam coi Hoa Kỳ là một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu; Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định ủng hộ một Việt Nam mạnh, độc lập, tự cường và thịnh vượng. Đây là nền tảng quan trọng để hai nước tiếp tục củng cố tin cậy chính trị và đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện lên một tầm cao mới.
Chúng ta đã chứng kiến quan hệ hai nước thời gian qua tiếp tục đạt những bước tiến rõ rệt và thực chất. Trao đổi, tiếp xúc cấp cao được tăng cường; kinh tế-thương mại-đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng; hợp tác khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, giáo dục-đào tạo ngày càng mở rộng. Hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh tiếp tục là nền tảng quan trọng giúp xây dựng và củng cố lòng tin, từ tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích, tẩy độc dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật. Việt Nam trân trọng sự đồng hành của Hoa Kỳ trong Chiến dịch 500 ngày và đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Việt Nam.
Trong một mối quan hệ có quy mô và mức độ gắn kết ngày càng lớn, khác biệt, nhất là trong lĩnh vực kinh tế, thương mại là khó tránh khỏi. Điều quan trọng là hai bên tiếp tục xử lý các vấn đề này thông qua đối thoại thẳng thắn, xây dựng và trong tổng thể quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Chúng tôi cũng hiểu những quan tâm của Hoa Kỳ về cán cân thương mại; đồng thời cho rằng cần nhìn nhận vấn đề này trong tổng thể lợi ích chiến lược của hai nước và tính bổ trợ ngày càng cao giữa hai nền kinh tế. Mục tiêu không chỉ là xử lý vấn đề thâm hụt hay thặng dư, mà quan trọng hơn là xây dựng quan hệ kinh tế-thương mại công bằng, cân bằng, ổn định và cùng có lợi, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và người dân hai nước. Trên tinh thần đó, Việt Nam đang tích cực phối hợp với Hoa Kỳ để sớm hoàn tất đàm phán và ký kết Hiệp định thương mại đối ứng (ART), qua đó tạo khuôn khổ ổn định, lâu dài và tiếp tục đưa hợp tác kinh tế-thương mại trở thành động lực thúc đẩy, chứ không phải trở ngại đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Với nền tảng tin cậy chính trị đã được vun đắp, lợi ích chiến lược ngày càng đan xen và quyết tâm của lãnh đạo hai nước, quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ sẽ tiếp tục phát triển ổn định, thực chất, hiệu quả và bền vững, vì lợi ích của Nhân dân hai nước và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Phóng viên: Trong bối cảnh môi trường quốc tế đang thay đổi nhanh chóng, các ưu tiên đối ngoại của Việt Nam đang thay đổi như thế nào và Việt Nam đang tìm kiếm, phát triển quan hệ với những đối tác mới ra sao?
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng lớn hơn, mục tiêu cao hơn, quyết tâm mạnh mẽ hơn, phấn đấu trở thành nước công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Các ưu tiên đối ngoại thay đổi theo yêu cầu của từng giai đoạn, nhưng đường lối kiên định và nhất quán của chúng tôi là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác, đa phương hóa, đa dạng hóa. Chúng tôi xác định các ưu tiên đối ngoại trên cơ sở lợi ích quốc gia-dân tộc và yêu cầu phát triển của đất nước, gắn kết hài hòa với hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới.
Trước hết, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền và lợi ích chính đáng của đất nước; chủ động phòng ngừa nguy cơ, tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin, xử lý thỏa đáng khác biệt trên cơ sở luật pháp quốc tế. Chúng tôi mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi với các đối tác, đồng thời đóng góp ngày càng thiết thực cho công việc chung của cộng đồng quốc tế. Trong một thế giới nhiều biến động, chúng tôi coi trọng các mối quan hệ ổn định, chân thành, tin cậy và lâu dài, qua đó cùng mở rộng cơ hội phát triển và cùng đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Chúng tôi xác định tiếp tục làm sâu sắc hơn các khuôn khổ quan hệ hiện có và thúc đẩy hợp tác với các đối tác, lĩnh vực và chủ thể mới. Với mỗi đối tác, chúng tôi luôn xác định các điểm tương đồng, các thế mạnh bổ trợ, để cùng tạo thêm dư địa phát triển, cùng tạo ra giá trị mới và cùng giải quyết những vấn đề đặt ra. Việt Nam cũng tăng cường kết nối với doanh nghiệp, các tập đoàn công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo. Đây là những chủ thể ngày càng có vai trò trực tiếp trong công nghệ, tri thức, và những động lực phát triển mới.
Bên cạnh đó, một ưu tiên chiến lược là kiến tạo động lực cho các mục tiêu phát triển của đất nước. Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đổi mới mô hình phát triển, duy trì tốc độ tăng trưởng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Chúng tôi tập trung mở rộng thị trường, thu hút đầu tư có chất lượng, thúc đẩy chuyển giao và làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
Tôi cho rằng khi quan hệ đã được thiết lập và nâng cấp thì cũng cần phải có nội hàm thực chất. Thỏa thuận đã ký kết phải được triển khai. Cơ hội đã mở ra phải trở thành chương trình, dự án và kết quả cụ thể. Việt Nam cũng sẽ phải làm tốt phần việc của mình, từ hoàn thiện thể chế, chuẩn bị nguồn nhân lực, nâng cao khả năng tiếp nhận công nghệ, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và năng lực thực thi. Đây là định hướng quan trọng để hiện thực hóa tầm nhìn về một Việt Nam tự cường, sáng tạo, nhân văn, phát triển nhanh và bền vững, vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Phóng viên: Mục tiêu tăng trưởng 10% có ý nghĩa quan trọng như thế nào đối với sự phát triển của Việt Nam và liệu Việt Nam có nhiều khả năng đạt được mục tiêu này trong năm nay?
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Từ một đất nước bị chiến tranh tàn phá nặng nề, với nền kinh tế bao cấp và khép kín, Việt Nam chúng tôi đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh, năng động hàng đầu khu vực, chính thức được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao theo tiêu chuẩn phân loại của Ngân hàng Thế giới. Tuy nhiên, chúng tôi cũng thẳng thắn nhìn nhận tiến trình phát triển thời gian qua vẫn còn những hạn chế nhất định và đang quyết liệt tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế, những rào cản đối với tăng trưởng như lãng phí nguồn lực, hạn chế trong năng suất lao động... Việc trực diện khắc phục những hạn chế này, cộng hưởng với những thành tựu đã đạt được, sẽ tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, chất lượng và năng suất cao hơn.
Điều mang lại cho chúng tôi niềm tin chính là quyết tâm rất cao của toàn bộ hệ thống chính trị, sự cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước, sự đồng lòng, ủng hộ rộng rãi của Nhân dân và của cộng đồng doanh nghiệp.
Trên nền tảng đó, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030 được đề ra trên cơ sở nghiên cứu và cân nhắc rất kỹ lưỡng. Chúng tôi nhận thức rõ năng lực nội tại, xác định rõ tầm nhìn phát triển dài hạn và đánh giá cẩn trọng bối cảnh quốc tế. Mục tiêu này mang ý nghĩa quan trọng, thể hiện khát vọng phát triển chung của toàn dân tộc Việt Nam, bắt kịp với sự phát triển của thế giới, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 và để Việt Nam có thể thực sự “sánh vai với các cường quốc năm châu” như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng tôi. Điều mang lại cho chúng tôi niềm tin chính là quyết tâm rất cao của toàn bộ hệ thống chính trị, sự cam kết mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước, sự đồng lòng, ủng hộ rộng rãi của Nhân dân và của cộng đồng doanh nghiệp.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, chúng tôi đã xác lập mô hình phát triển của đất nước trên nền tảng tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược và hội nhập quốc tế sâu rộng. Mô hình đó hướng tới tăng trưởng nhanh gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo bước chuyển căn bản về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, chúng tôi xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược, là động lực cốt lõi để phát triển lực lượng sản xuất mới, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, khả năng tự chủ của nền kinh tế. Đồng thời, Việt Nam coi phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực cho phát triển. Chúng tôi cũng đặt trọng tâm bảo đảm tính bền vững, bao trùm, xây dựng xã hội tiến bộ, văn minh, bảo vệ môi trường, giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia.
Với nền tảng những định hướng chiến lược rõ ràng cùng với sự đồng lòng, ý chí vươn lên của cả đất nước, chúng tôi hoàn toàn tự tin sẽ đạt được mục tiêu tăng trưởng đã đề ra, vững bước đưa khát vọng phát triển phồn vinh của dân tộc Việt Nam trở thành hiện thực.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Cảm ơn các bạn phóng viên.
