Tiết kiệm 5% chi đầu tư công, 10% chi thường xuyên
Theo Nghị quyết được thông qua, tổng số thu ngân sách Nhà nước năm 2027 là 3.334.338 tỷ đồng. Trong đó, thu ngân sách trung ương là 1.775.593 tỷ đồng, thu ngân sách địa phương là 1.558.745 tỷ đồng.
Tổng chi ngân sách Nhà nước được quyết định ở mức 4.073.935 tỷ đồng. Trong đó, chi ngân sách Trung ương là 2.364.411 tỷ đồng, bao gồm 408.747 tỷ đồng bổ sung cân đối ngân sách địa phương và 311.363 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương. Chi ngân sách địa phương là 1.709.524 tỷ đồng, không bao gồm chi từ nguồn bổ sung có mục tiêu và bổ sung cân đối.
Nghị quyết xác định mức bội chi ngân sách Nhà nước năm 2027 là 739.597 tỷ đồng, tương đương 4,5% GDP. Trong đó, bội chi ngân sách Trung ương là 588.818 tỷ đồng, tương đương 3,6% GDP; bội chi ngân sách địa phương là 150.779 tỷ đồng, tương đương 0,9% GDP. Tổng mức vay của ngân sách Nhà nước là 1.279.717 tỷ đồng.
Nghị quyết yêu cầu thực hiện tiết kiệm ngay từ khâu phân bổ dự toán ngân sách năm 2027. Theo đó, tiết kiệm 5% chi đầu tư công để bổ sung cho các dự án trọng điểm, cấp thiết; tiết kiệm 10% chi thường xuyên để bổ sung nguồn chi an sinh xã hội. Khoản tiết kiệm 10% chi thường xuyên không bao gồm phần kinh phí tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương, các khoản chi lương, có tính chất tiền lương và các khoản chi cho con người.
Đối với ngân sách địa phương, Nghị quyết cho phép sử dụng số tiết kiệm 5% chi đầu tư công để ưu tiên phân bổ cho các dự án trọng điểm, cấp thiết của địa phương; số tiết kiệm 10% chi thường xuyên được sử dụng để tăng nguồn chi thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành, thuộc phần kinh phí địa phương phải bảo đảm. Chính phủ có trách nhiệm hướng dẫn thực hiện.
Về nhiệm vụ thu ngân sách, Quốc hội yêu cầu Chính phủ phấn đấu thu ngân sách Nhà nước năm 2027 tăng khoảng 9,1% so với thực hiện năm 2026. Đồng thời, quyết liệt triển khai các giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, thu hồi nợ thuế; mở rộng cơ sở thu, nhất là nguồn thu phát sinh từ thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và khai thác tài nguyên, khoáng sản.
Nghị quyết cũng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế, chính sách thu theo hướng minh bạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; không ban hành các cơ chế, chính sách ưu đãi thuế cao hơn quy định của pháp luật, trừ trường hợp theo chủ trương của cấp có thẩm quyền.
Ưu tiên nguồn lực cho cải cách tiền lương, an sinh xã hội
Đối với chính sách tiền lương và an sinh xã hội, Quốc hội thống nhất bố trí dự toán chi cải cách tiền lương năm 2027 theo đề xuất của Chính phủ. Nguồn tích lũy cải cách tiền lương được sử dụng để bảo đảm thực hiện các chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập; điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và thực hiện tinh giản biên chế theo quy định.
Đáng chú ý, Nghị quyết mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách Trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và tinh giản biên chế. Đồng thời, cho phép sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư của ngân sách địa phương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và tinh giản biên chế.
Về chi đầu tư phát triển, Chính phủ được giao tập trung triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án, đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, nhất là các dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa.
Việc bố trí vốn cần tập trung, ưu tiên các dự án đã và đang triển khai để sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng. Đối với dự án khởi công mới, cần rà soát kỹ khả năng cân đối vốn, nhất là các dự án sử dụng nguồn thu tiền sử dụng đất, tránh đầu tư dàn trải, kéo dài. Vốn của các dự án chậm tiến độ được điều chuyển sang những dự án có khả năng thực hiện, giải ngân nhưng còn thiếu vốn.
Quốc hội đồng thời yêu cầu, Chính phủ quản lý chặt chẽ bội chi ngân sách, mức vay nợ của ngân sách địa phương và nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc vay, sử dụng vốn vay và trả nợ, bảo đảm an toàn nợ công và an ninh tài chính quốc gia.
