Trong bối cảnh các cơ quan quản lý đang nỗ lực làm sạch không gian mạng, loại bỏ tài khoản giả mạo, xử lý nghiêm hành vi lừa đảo, mỗi người tiêu dùng cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng để trở thành du khách “thông thái”.
Những chiêu trò lừa đảo phổ biến
Tháng 5/2025, Công an tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện và triệt phá một đường dây lừa đảo với kịch bản đặt phòng nghỉ dưỡng giá rẻ, chiết khấu cao nhằm thu hút người dân đặt cọc rồi chiếm dụng tiền. Có kinh nghiệm từ việc làm thuê tại các công ty lừa đảo ở Campuchia năm 2024, các đối tượng này đã lập fanpage Facebook giả mạo, giống các trang của công ty, địa điểm du lịch và chạy quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội để thu hút người có nhu cầu. Khi có người tương tác, bình luận, đối tượng sẽ chủ động nhắn tin riêng, gửi hình ảnh các khu du lịch và đưa ra mức giá rẻ hơn thị trường và dụ dỗ khách hàng “chốt đơn”, chuyển tiền. Chỉ trong 15 ngày, đường dây này đã lừa được khoảng 80 nạn nhân với số tiền trên 250 triệu đồng.
Đây chỉ là một trong rất nhiều vụ lừa đảo liên quan đến du lịch. Các chiêu trò phổ biến có thể kể đến như: Quảng cáo tour du lịch giá rẻ bất ngờ, kèm khuyến mãi “có một không hai” để dụ khách đặt cọc hoặc thanh toán toàn bộ trước. Sau khi nhận tiền, kẻ gian có thể hủy tour, đổi dịch vụ hoặc biến mất không dấu vết. Không ít “khách sạn ma” được tạo ra trên các nền tảng đặt phòng giả mạo, khiến du khách mất tiền mà không nhận được dịch vụ.
Các đối tượng lừa đảo lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin của khách hàng để lập các website, fanpage giả mạo những cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch uy tín, sử dụng các chiêu trò giảm giá, khuyến mại ảo và dẫn dụ khách chuyển tiền đặt cọc trước để chiếm đoạt tiền. Điều này không chỉ làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của ngành du lịch mà còn gây bức xúc trong dư luận.
Chị Đào Thị Kim Lan (đại diện Royal Tour) chia sẻ, trên mạng, có rất nhiều trang web, tài khoản Facebook… lợi dụng thông tin du lịch để lừa đảo. Tâm lý ham rẻ và thiếu kinh nghiệm kiểm chứng thông tin là điều kiện cần và đủ khiến du khách bị sập bẫy lừa đảo.
Theo chuyên gia Vũ Ngọc Sơn (Hiệp hội An ninh mạng quốc gia), điểm chung của các vụ lừa đảo liên quan đến đặt tour, vé máy bay giá rẻ là việc kẻ gian khai thác triệt để tâm lý ham ưu đãi của người dùng. Các đối tượng không cần sử dụng kỹ thuật tấn công mạng phức tạp, mà chủ yếu đánh vào tâm lý phổ biến: Ai cũng muốn có vé rẻ, phòng khách sạn đẹp, dịch vụ tốt trong mùa cao điểm. Từ đó, chúng dựng nên những kịch bản hấp dẫn thông qua fanpage, website, sử dụng hình ảnh và thông tin giả mạo, khiến người dùng từng bước “tự nguyện” rơi vào bẫy.
Thực tế, ngay cả những người từng đi du lịch nhiều lần, có kinh nghiệm đặt tour trực tuyến, vẫn dễ dàng bị đánh lừa bởi các chương trình khuyến mãi “khó tin nhưng vẫn tin”. Đáng nói, ngay cả những trang Facebook có dấu tích xanh - vốn được xem là dấu hiệu xác thực uy tín của trang - cũng có thể là giả mạo. Bởi lẽ, các đối tượng có thể mua lại fanpage tích xanh thật, sau đó đổi tên thành tên của doanh nghiệp du lịch uy tín để qua mặt người dùng. Đây là một lỗ hổng lớn trong quản lý mạng xã hội mà nhiều người dùng chưa nhận thức rõ.
Một chiêu trò lừa đảo khác cũng đang được sử dụng phổ biến là gửi đường link giả mạo qua các nền tảng như Zalo, TikTok, Telegram... kèm theo thông tin khuyến mãi hấp dẫn. Khi người dùng nhấn vào (click) các đường dẫn này, thiết bị có thể bị cài đặt phần mềm gián điệp, cho phép kẻ gian điều khiển từ xa và rút tiền trực tiếp từ tài khoản ngân hàng.
Kỹ năng phòng tránh bẫy lừa đảo
Là một du khách từng có trải nghiệm không vui khi đặt tour qua mạng, chị Kiều Liên (Thanh Hóa) chia sẻ: "Sau rất nhiều trao đổi, cả tin nhắn, gửi ảnh, thậm chí gọi điện trực tiếp, tôi đã tin tưởng và đặt một tour du lịch Đà Lạt qua Facebook với giá rẻ hơn so với giá của nhiều các nơi khác. Nhưng sau khi chuyển tiền đặt cọc, tôi đã không thể liên hệ được với tài khoản Facebook và phát hiện ra mình đã bị mất tiền do đặt phải một Tour ảo. Điều này khiến chuyến đi của tôi bị hủy, kèm theo là tâm lý lo sợ bị lừa đảo mỗi khi tìm kiếm thông tin du lịch trên mạng".
Để bảo vệ mình trước những thủ đoạn tinh vi này, du khách cần nắm rõ một số lưu ý quan trọng. Trước hết, hãy tìm hiểu kỹ về công ty du lịch và tour, chọn những đơn vị uy tín, có đánh giá tốt trên các trang web như: TripAdvisor, Google Reviews hoặc tham khảo ý kiến từ người quen. Trước khi dịch vụ được xác nhận rõ ràng, khách không nên thanh toán 100%, chuyển khoản vào tài khoản cá nhân, thay vào đó nên thanh toán một phần và yêu cầu hợp đồng hoặc giấy tờ xác nhận chi tiết; Kiểm tra kỹ thông tin khách sạn và dịch vụ qua các trang web đặt phòng uy tín, đọc kỹ đánh giá và hình ảnh thực tế từ người dùng, chọn lựa kiểm chứng thông tin qua nhiều kênh và đừng vội quyết định chuyển tiền chỉ để chốt được mức giá hấp dẫn.
Trước thực trạng gia tăng lừa đảo ăn theo mùa du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã đề nghị sở du lịch, sở văn hóa, thể thao và du lịch các địa phương chủ động triển khai các hoạt động tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp, người dân về các hình thức, thủ đoạn lừa đảo mới; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm. Việc rà soát, ngăn chặn các website, fanpage giả mạo và xử lý nghiêm các đối tượng lừa đảo cũng được chú trọng. Các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ khách hàng, thường xuyên phát hiện, phối hợp xử lý các trang mạng xã hội giả mạo, không lan truyền thông tin sai lệch và tăng cường các biện pháp bảo mật để tránh bị giả mạo. Cục cũng khuyến cáo du khách tìm hiểu kỹ thông tin của cơ sở cung cấp dịch vụ du lịch trước khi đặt và thanh toán, chỉ nên đặt dịch vụ tại các website, fanpage chính thức do cơ quan quản lý du lịch cung cấp hoặc qua các nền tảng đặt dịch vụ uy tín.
Lừa đảo trong du lịch là một vấn nạn đã và đang được các cơ quan chức năng cảnh báo rộng rãi nhằm bảo vệ quyền lợi, sự an toàn của người tiêu dùng. Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực của các nhà quản lý, mỗi du khách cần chủ động nâng cao cảnh giác, trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện rủi ro. Trong thời đại công nghệ số, khi thông tin lan truyền nhanh chóng và dễ bị lợi dụng, sự tỉnh táo của người tiêu dùng chính là “lá chắn” hiệu quả nhất trước những chiêu trò lừa đảo tinh vi. Hãy là người tiêu dùng thông minh, để mỗi chuyến đi là một hành trình trải nghiệm đáng nhớ, không phải một bài học "mất tiền, mất niềm tin".
