Là tỉnh miền núi, biên giới đang trên đà phát triển mạnh mẽ, số lượng và quy mô các vụ việc thi hành án dân sự ngày càng tăng, tính chất ngày càng phức tạp, nhất là các vụ án liên quan đến tín dụng, ngân hàng, đất đai, kinh tế, tham nhũng. Trong hoạt động đó, chấp hành viên là người trực tiếp tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòa án, có quyền hạn rất lớn trong việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế, kê biên, đấu giá tài sản. Đây là giai đoạn nhạy cảm, phức tạp về lợi ích, dễ phát sinh tiêu cực, nhũng nhiễu nếu thiếu sự giám sát, quản lý chặt chẽ.
Theo ông Nguyễn Tuấn Khanh - Phó Trưởng Thi hành án dân sự tỉnh, hoạt động thi hành án dân sự có quy trình thủ tục chặt chẽ nhưng qua nhiều bước: thụ lý đơn, xác minh điều kiện thi hành án, áp dụng các biện pháp ngăn chặn, kê biên, định giá và bán đấu giá tài sản. Qua công tác rà soát và đánh giá thực tế, đã thẳng thắn chỉ ra những khâu dễ phát sinh tiêu cực, nhũng nhiễu, ví dụ như chậm thụ lý hoặc cố tình kéo dài thời gian xác minh điều kiện thi hành án của đương sự nhằm tạo áp lực, ép buộc các bên thỏa hiệp. Hay việc quản lý, thu chi tiền thi hành án, quản lý kho vật chứng nếu không có quy trình kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt rất dễ xảy ra vi phạm.
Trước thực tế đó, Thi hành án dân sự tỉnh đã chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa. Đơn vị đã quán triệt các quy định của Đảng, Nhà nước về phòng chống tham nhũng; cụ thể hóa bằng các chương trình hành động, kế hoạch công tác năm, gắn trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị trực thuộc với kết quả phòng chống tham nhũng, tiêu cực với quan điểm nơi nào để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, người đứng đầu nơi đó phải chịu trách nhiệm trước tiên và bị xử lý nghiêm minh theo quy định.
Theo đó, từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã tổ chức 2 cuộc kiểm tra toàn diện các mặt công tác và 2 cuộc kiểm tra chuyên đề ở các phòng thi hành án dân sự khu vực; điều động 4 công chức có chức vụ, quyền hạn nhằm phòng ngừa tham nhũng…
Một trong những giải pháp đột phá là đẩy mạnh công khai, minh bạch toàn bộ quy trình, thủ tục thi hành án. Thông tin về tiến độ giải quyết vụ việc, các quyết định cưỡng chế, thông báo bán đấu giá tài sản được đăng tải công khai trên Trang thông tin điện tử của Thi hành án dân sự tỉnh và Hệ thống thông tin thi hành án dân sự toàn quốc. Qua đó, giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng giám sát, triệt tiêu cơ hội nhũng nhiễu của cán bộ thi hành án.
Cùng với đó, cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin được xem là “chìa khóa” để kiểm soát hoạt động. Thi hành án dân sự đã vận hành hiệu quả phần mềm Quản lý quá trình thụ lý, tổ chức thi hành án và báo cáo thống kê thi hành án dân sự. Mọi thao tác của chấp hành viên từ khi tiếp nhận hồ sơ đến khi kết thúc vụ việc đều được lưu vết trên hệ thống phần mềm, có thể kiểm tra đột xuất, giám sát tiến độ và phát hiện ngay những dấu hiệu bất thường, chậm trễ trong quá trình xử lý vụ việc.
Bên cạnh đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ chấp hành viên, thẩm tra viên, thư ký pháp lý được thực hiện thường xuyên, liên tục. Các buổi sinh hoạt chuyên đề về “tự soi, tự sửa”, nhận diện các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống được tổ chức sâu rộng, giúp mỗi cán bộ, công chức tự nâng cao nhận thức trước những cám dỗ vật chất.
Bà Vũ Thị Thu Thủy - Chấp hành viên, Phó Trưởng Phòng Thi hành án dân sự khu vực 1 - Lào Cai chia sẻ: “Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tại hiện trường, từ khâu xác minh điều kiện thi hành án cho đến khi kê biên, đấu giá tài sản, chúng tôi đều thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc: rõ ràng, công khai và có sự giám sát của các cơ quan kiểm sát, chính quyền địa phương. Tuyệt đối không làm việc riêng, không gặp gỡ đương sự ngoài giờ hoặc ngoài trụ sở cơ quan. Mọi biểu hiện thỏa hiệp hay kéo dài thời gian thi hành án vì mục đích vụ lợi đều bị nghiêm cấm”.
Từ đầu năm đến nay, Thi hành án dân sự tỉnh đã giải quyết 8.818 việc, tổng số phải thi hành 8.769 việc, trong đó số có điều kiện thi hành 7.663 việc, chiếm 87% tổng số phải thi hành. Về tiền, giải quyết trên 2,2 tỷ đồng; tổng số phải thi hành hơn 2,2 tỷ đồng; trong đó số có điều kiện thi hành trên 1,5 tỷ đồng, chiếm 68% tổng số phải thi hành…
Tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong ngành thi hành án dân sự tỉnh không chỉ là giải pháp bảo vệ uy tín của ngành, mà còn củng cố niềm tin của Nhân dân vào nền tư pháp nước nhà. Với sự quyết tâm, đồng lòng, ngành thi hành án dân sự vững vàng hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống cơ quan thi hành án liêm chính, trong sạch, vững mạnh, thượng tôn pháp luật.
