Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Nhiều phương án vốn

Bộ Tài chính cho biết, đang phối hợp với bộ ngành, địa phương để tiến tới tính toán nhiều phương án vốn khác nhau có cân nhắc đến nợ công, đảm bảo 2 mục tiêu: An toàn nợ công, an toàn tài chính quốc gia và phương án vốn khả thi để đáp ứng yêu cầu xây dựng dự án.

Hình ảnh mô phỏng dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Đảm bảo an toàn nợ công và phương án vốn khả thi

Bộ Giao thông Vận tải đề xuất đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam dài khoảng 1.541 km, đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hoá. Tổng mức đầu tư khoảng 67,34 tỷ USD và dự kiến hoàn thành vào năm 2035.

Trong báo cáo đánh giá tác động của dự án, Bộ Tài chính cho biết, khi đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao, giai đoạn đến năm 2030 cả 3 tiêu chí: Nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài của Việt Nam vẫn thấp hơn mức cho phép. Theo đó, nợ công lớn nhất là 44% so với mức cho phép 60%; nợ Chính phủ lớn nhất là 43% so với cho phép 50%; nợ nước ngoài lớn nhất là 45% so với mức cho phép 50%.

Giai đoạn sau năm 2030 với các chỉ tiêu tăng trưởng, an toàn nợ công cho thấy dự án đáp ứng chỉ tiêu nợ công; các chỉ tiêu nợ Chính phủ, nợ nước ngoài của quốc gia, bội chi tăng nhẹ; nghĩa vụ trả nợ trực tiếp tăng nhưng không nhiều so với kịch bản không đầu tư.

Trong 1 cuộc họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cũng đánh giá rằng, dự án đường sắt tốc độ cao vô cùng quan trọng trong thời gian tới. Dự án rất lớn, đòi hỏi nguồn vốn lớn, ngân sách nhà nước tham gia vào dự án này chắc chắn sẽ tác động đến nợ công, cơ cấu nợ công thời gian sắp tới.

“Với trách nhiệm được giao, Bộ Tài chính bàn bạc và lên các phương án khác nhau, đồng thời đảm bảo 2 mục tiêu: An toàn nợ công, an toàn tài chính quốc gia; có phương án vốn khả thi để đáp ứng yêu cầu xây dựng dự án”, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói.

Bộ Tài chính cho biết, khi đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao, giai đoạn đến năm 2030 cả 3 tiêu chí: Nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài của Việt Nam vẫn thấp hơn mức cho phép. Theo đó, nợ công lớn nhất là 44% so với mức cho phép 60%; nợ Chính phủ lớn nhất 43% so với mức cho phép 50%; nợ nước ngoài lớn nhất là 45% so với mức cho phép 50%.

Theo đó, khi được Quốc hội phê chuẩn chủ trương đầu tư, Bộ Tài chính sẽ có số liệu cụ thể về nguồn vốn, phân kỳ đầu tư; tổng thể cùng với các dự án quan trọng khác và kế hoạch đầu tư công trung hạn. Từ đó, Bộ Tài chính đánh giá tác động lên nợ công và an toàn tài chính quốc gia.

Ông Lê Tiến Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Đầu tư (Bộ Tài chính) cho biết, đơn vị này đã và đang tổ chức một số cuộc họp giữa các cơ quan trong bộ đánh giá tác động đến nợ công, khả năng cân đối nguồn vốn ngân sách nhà nước và bố trí vốn trong kế hoạch trung hạn từ nay đến năm 2035.

Theo ông Dũng, ngoài dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tại Hà Nội và TPHCM có dự án đường sắt đô thị quan trọng và cần rất nhiều vốn. Trên cơ sở tinh thần các cuộc họp nội bộ, cuối tháng 9/2024, lãnh đạo Bộ Tài chính ký công văn gửi Bộ Giao thông Vận tải và lãnh đạo UBND TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Tại công văn này, Bộ Tài chính đề nghị đánh giá tác động kỹ về nhu cầu vốn, cơ cấu từng nguồn vốn, phân kỳ đầu tư dự án cũng như đánh giá tác động kế hoạch đầu tư công trung hạn của các bộ, địa phương và bội chi của địa phương.

Theo tính toán của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong thời gian xây dựng, đóng góp của dự án vào tăng trưởng GDP khoảng 0,97%/năm (so với không đầu tư dự án). Dự kiến, để đầu tư hoàn thành dự án vào năm 2035, nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn mỗi năm cần khoảng 5,6 tỷ USD. Con số này tương đương 24,5% vốn đầu tư công trung hạn hằng năm bố trí trong giai đoạn 2021-2025, và giảm xuống còn khoảng 16,2% trong giai đoạn 2026-2030 nếu giữ nguyên tỷ lệ đầu tư công trung hạn chiếm 5,5-5,7% GDP như hiện nay.

Tại báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án, theo tính toán của tư vấn, sau khi đưa vào khai thác toàn tuyến 3 năm, doanh thu từ vận tải có thể cân đối cho chi phí vận hành, bảo dưỡng phương tiện, bảo trì kết cấu hạ tầng.

Sử dụng vốn đầu tư công sẽ thuận lợi

Theo TS Cấn Văn Lực, phương án đề xuất sử dụng vốn đầu tư công cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ thuận lợi hơn phương án khác (như: huy động vốn tư nhân, vốn hỗ trợ phát triển trong và ngoài nước). Tuy nhiên, nhược điểm của phương án này là dồn lực cho hạ tầng giao thông sẽ phải bớt nguồn lực cho lĩnh vực khác. Ngoài ra, thâm hụt ngân sách, nợ công, nghĩa vụ trả nợ (do phát hành trái phiếu Chính phủ để huy động vốn trong nước) sẽ tăng nhanh, dù không chạm ngưỡng Quốc hội cho phép, vẫn làm tăng rủi ro tài khóa và giảm dư địa ưu tiên ngân sách cho lĩnh vực thiết yếu khác.

Theo ông Lực, kinh nghiệm quốc tế với dự án hạ tầng lớn cho thấy, cần đa dạng hóa nguồn vốn với cấu trúc hợp lý, nhất là trong bối cảnh ngân sách còn eo hẹp. “Hiện nay, có 4 nguồn vốn cho dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam nên được tính đến. Cụ thể, vốn ngân sách Nhà nước tỷ trọng 30-40%; vốn trái phiếu công trình do chủ đầu tư phát hành tỷ trọng 20-30%; vốn vay ưu đãi từ các tổ chức quốc tế hoặc song phương (có thể gắn với bên trúng thầu); vốn vay từ ngân hàng phát triển, tổ chức tài chính trong và ngoài nước”, ông Lực đề xuất.

Ông Lực khuyến nghị, cấu trúc và tỷ trọng các nguồn vốn sẽ được tính toán cụ thể khi lập phương án tài chính. Ngoài ra, cơ quan chức năng cần có nguồn vốn dự phòng tương đương 15-20% tổng chi phí dự án (thường là từ ngân sách Nhà nước, nhằm đảm bảo kịp thời, không bị gián đoạn).

Không để chậm tiến độ, đội vốn

Trao đổi với PV, TS Nguyễn Quốc Việt - Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách lưu ý rủi ro có thể xảy ra trong tương lai với nguồn vốn đầu tư của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Theo TS Việt, nhiều dự án đầu tư đường sắt tốc độ cao của quốc gia trong khu vực chậm tiến độ, kéo dài so với kế hoạch. Vì vậy, cơ quan chức năng nên lưu ý đến nguy cơ dự án đường sắt tốc độ cao chậm tiến độ, đội vốn đầu tư so với dự toán ban đầu.

“Tăng trưởng GDP của Việt Nam từ sau dịch COVID-19 và kinh tế toàn cầu biến động ngày càng xa đường tăng trưởng tiềm năng. Cơ quan chức năng cũng cần lưu ý trường hợp, tăng trưởng GDP hằng năm trong giai đoạn đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao (2025 - 2035) chưa đạt kỳ vọng sẽ ảnh hưởng nguồn thu ngân sách”, TS Việt nói.

tienphong.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, sản phẩm OCOP của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên

Trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, sản phẩm OCOP của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên

Sáng 16/11, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy, đồng chí Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng và lãnh đạo tỉnh Lào Cai, lãnh đạo Đại học Thái Nguyên tham quan các gian hàng tại khu trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số và các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, mô hình tiêu biểu của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên tại sảnh Trung tâm Hội nghị tỉnh Lào Cai.

Buồn vui nghề nuôi cá trên núi Pờ Sì Ngài

Buồn vui nghề nuôi cá trên núi Pờ Sì Ngài

Cách đây 9 năm, do ảnh hưởng thiên tai, đồng bào Dao đỏ nơi đây được Nhà nước đầu tư khu sắp xếp dân cư với tổng kinh phí 23 tỷ đồng, giúp người dân có cuộc sống ổn định, an toàn. Niềm vui đến sớm với người dân Pờ Sì Ngài khi mô hình nuôi cá nước lạnh đem lại hiệu quả cao, giúp các hộ dân thoát nghèo. Vậy nhưng, 2 năm trở lại đây, nguồn sinh kế tốt nhất của người dân bị đe dọa, khiến một số hộ dân có nguy cơ tái nghèo.

Khơi sức dân để lo cho dân

Khơi sức dân để lo cho dân

Xã vùng cao Mỏ Vàng đang chuyển mình với hàng loạt công trình hạ tầng có tổng vốn đầu tư hàng chục tỷ đồng được triển khai. Đằng sau những đổi thay ấy không chỉ có nguồn lực đầu tư của Nhà nước mà còn là sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân. Bằng cách làm dân vận khéo, cấp ủy, chính quyền địa phương đang khơi dậy nội lực cộng đồng, biến sự đồng thuận thành nguồn lực phát triển với phương châm "Lấy sức dân để lo cho dân".

Phong Dụ Hạ huy động sức dân đẩy nhanh tiến độ làm đường giao thông nông thôn

Phong Dụ Hạ huy động sức dân đẩy nhanh tiến độ làm đường giao thông nông thôn

Những tuyến đường bê tông đang dần nối dài đến các thôn, bản ở Phong Dụ Hạ không chỉ giúp người dân đi lại thuận tiện hơn, mà còn mở thêm cơ hội đưa nông sản ra thị trường, mở rộng vùng sản xuất và nâng cao thu nhập. Với phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm, địa phương đang tập trung huy động nguồn lực, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành các công trình giao thông trong năm 2026.

Lào Cai thúc đẩy chế biến sâu, nâng giá trị tài nguyên khoáng sản

Lào Cai thúc đẩy chế biến sâu, nâng giá trị tài nguyên khoáng sản

Nhiều mỏ khoáng sản chậm đưa vào khai thác hoặc phải tạm dừng, hoạt động chế biến chủ yếu dừng ở sản phẩm trung gian. Trước thực trạng này, tỉnh Lào Cai đang triển khai các giải pháp phát triển công nghiệp khai thác và tinh chế nguyên liệu phục vụ công nghệ chiến lược. Mục tiêu là từng bước nâng cao giá trị tài nguyên, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các ngành công nghiệp chế biến.

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Rời nơi ở cũ vì nguy cơ sạt lở, 13 hộ dân chuyển về khu tái định cư Tả Trang, thôn Phìn Ngan, xã Bát Xát với mong muốn có nơi ở an toàn, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều năm qua, các hộ vẫn phải sống trong cảnh thiếu điện lưới, sóng điện thoại chập chờn, thiếu nước sạch và đi lại khó khăn. Giữa núi rừng cách trở, ánh điện vẫn là niềm mong mỏi thường trực của người dân nơi đây.

Phụ nữ Lâm Giang học và làm theo Bác

Phụ nữ Lâm Giang học và làm theo Bác

Thấm nhuần tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Lâm Giang đã cụ thể hóa việc học tập và làm theo Bác bằng các phong trào thi đua, mô hình thiết thực, gắn với đời sống hội viên. Từ hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc đến thúc đẩy chuyển đổi số và lan tỏa tinh thần tương thân tương ái, mỗi việc làm đều góp phần khẳng định vai trò, vị thế của phụ nữ trong xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Vun đắp đồng thuận từ việc dân cần

Vun đắp đồng thuận từ việc dân cần

Một đoạn đường xuống cấp cần sửa chữa, một tuyến giao thông cần mở rộng, một khu dân cư cần giữ gìn sạch đẹp… Từ những nhu cầu thiết thực ấy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã Tân Hợp cùng các tổ chức thành viên lắng nghe, vận động, kết nối sức dân. Khi được bàn bạc, hiểu rõ lợi ích, người dân tự nguyện góp sức, những phần việc chung trở thành sợi dây gắn kết, củng cố đồng thuận và tình đoàn kết ở cơ sở.

Triển khai giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp quy mô nhỏ giai đoạn 2026-2027

Triển khai giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp quy mô nhỏ giai đoạn 2026-2027

Quốc hội và Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 và 2027. Gói hỗ trợ tài khóa tập trung vào nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ và người lao động góp phần kích cầu tiêu dùng và khơi thông nguồn vốn sản xuất.

fb yt zl tw