Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngay sau khi thiên tai xảy ra, Đại sứ quán và các cơ quan đại diện Việt Nam tại Nhật Bản đã chủ động liên hệ với chính quyền các địa phương bị ảnh hưởng như Kumamoto, Kagoshima, Oita và Miyazaki nhằm cập nhật diễn biến, rà soát tình hình cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc trong khu vực.
Các hội đoàn người Việt, đặc biệt tại thành phố Uki và thị trấn Hikawa - nơi nằm gần tâm chấn - cũng được kết nối để nắm bắt thông tin thực tế, kịp thời hỗ trợ bà con. Cơ quan đại diện Việt Nam khuyến cáo công dân bình tĩnh, tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn sơ tán của chính quyền Nhật Bản, đồng thời duy trì liên lạc với chính quyền địa phương và cơ quan ngoại giao Việt Nam trong trường hợp cần hỗ trợ.
Đến thời điểm hiện tại, chưa ghi nhận trường hợp công dân Việt Nam thiệt mạng hoặc bị thương do trận động đất. Tuy nhiên, các cơ quan đại diện Việt Nam vẫn tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến sau động đất và sẵn sàng triển khai các biện pháp bảo hộ cần thiết nếu có tình huống khẩn cấp xảy ra.
Trong trường hợp gặp khó khăn hoặc cần hỗ trợ khẩn cấp, công dân Việt Nam tại Nhật Bản được khuyến nghị liên hệ đường dây nóng bảo hộ công dân của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka hoặc Tổng đài Bảo hộ công dân của Bộ Ngoại giao để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời.
Về tình hình tại Nhật Bản, trận động đất có độ lớn 7,1 xảy ra lúc 16 giờ 27 phút (giờ địa phương), với tâm chấn nằm ở tỉnh Kumamoto và độ sâu khoảng 10 km. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản ghi nhận mức rung lắc cực đại shindo 7 - cấp cao nhất trong thang cường độ địa chấn của nước này. Sau động đất, cảnh báo sóng thần đã được phát đi đối với khu vực biển Ariake và Yatsushiro trước khi được dỡ bỏ vào đầu buổi tối cùng ngày.
Thiên tai đã gây thiệt hại nghiêm trọng tại nhiều địa phương trên đảo Kyushu. Một phần tầng hai của trung tâm thương mại Aeon Mall tại thị trấn Kashima bị sập, kèm theo một vụ nổ nghi liên quan đến rò rỉ khí đốt, khiến nhiều nhân viên mất liên lạc và lực lượng cứu hộ phải làm việc xuyên đêm để tìm kiếm những người có thể còn mắc kẹt dưới đống đổ nát.
Ngoài khu trung tâm thương mại, nhiều công trình dân dụng, nhà ở và hạ tầng giao thông tại Kumamoto cũng bị hư hỏng. Một số tuyến cao tốc phải phong tỏa để kiểm tra an toàn, cầu vượt dành cho người đi bộ bị sập, trong khi toàn bộ tuyến tàu cao tốc Kyushu Shinkansen cùng nhiều tuyến đường sắt địa phương tạm ngừng khai thác. Sân bay Kumamoto cũng phải đóng cửa đường băng trong thời gian ngắn, khiến nhiều chuyến bay bị hủy hoặc chuyển hướng.
Đến tối 28/7, nhà chức trách Nhật Bản xác nhận có ít nhất một người thiệt mạng. Hơn 100 người được đưa đến các cơ sở y tế để điều trị, trong khi số người mất liên lạc vẫn đang được tiếp tục thống kê do công tác tìm kiếm cứu nạn chưa kết thúc. Hàng trăm nghìn người dân tại nhiều địa phương được khuyến cáo sơ tán hoặc chủ động di chuyển đến nơi an toàn nhằm phòng ngừa các nguy cơ phát sinh từ dư chấn.
Hệ thống hạ tầng thiết yếu cũng chịu ảnh hưởng đáng kể. Khoảng 48.000 hộ dân bị mất điện, gần 140.000 hộ thiếu nước sinh hoạt, trong khi dịch vụ viễn thông bị gián đoạn tại một số khu vực. Việc mất điện kéo dài diễn ra trong bối cảnh khu vực Kyushu đang trải qua đợt nắng nóng, làm gia tăng khó khăn đối với công tác cứu hộ cũng như đời sống của người dân.
Chính phủ Nhật Bản đã thành lập sở chỉ huy ứng phó thảm họa và huy động khoảng 3.600 thành viên Lực lượng Phòng vệ tham gia tìm kiếm cứu nạn, hỗ trợ sơ tán, vận chuyển nước sạch, lương thực cùng các trang thiết bị cần thiết đến vùng bị ảnh hưởng. Thủ tướng Sanae Takaichi yêu cầu các lực lượng ưu tiên tuyệt đối cho nhiệm vụ cứu người và đảm bảo an toàn cho người dân.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cảnh báo khu vực tâm chấn vẫn có khả năng xuất hiện các dư chấn mạnh trong khoảng một tuần tới, đặc biệt trong hai đến ba ngày đầu sau động đất. Người dân được khuyến cáo tránh xa các công trình đã bị hư hỏng và cảnh giác với nguy cơ sạt lở đất khi mưa lớn xảy ra sau động đất.
