Theo Reuters, thông báo trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết thỏa thuận trên trao cho Mỹ quyền kiểm soát đối với vấn đề an ninh và tất cả nhu cầu khác tại Greenland, giải quyết những mối quan ngại của Mỹ, đồng thời cho phép Washington “ngay lập tức” bắt đầu quá trình phát triển sự hiện diện quân sự lớn hơn tại đây. Ông nhấn mạnh Greenland có vị trí đặc biệt quan trọng đối với an ninh của Mỹ và khu vực Bắc Cực.
Quang cảnh thành phố Nuuk, thủ phủ Greenland, tháng 1-2026. Ảnh: Reuters
Bên cạnh đó, ông chủ Nhà Trắng khẳng định, các quốc gia đối thủ của Mỹ sẽ không được phép đặt căn cứ, triển khai lực lượng quân sự hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland nếu chưa được Washington chấp thuận bằng văn bản. Đáng chú ý, thỏa thuận này không có thời hạn kết thúc.
“Trong hơn 100 năm qua, các tổng thống Mỹ đều nhận thức được tầm quan trọng chiến lược của Greenland, nhưng không ai có thể xử lý. Tôi tự hào là tổng thống đã giải quyết dứt điểm vấn đề đặc biệt quan trọng này và bảo đảm nó được duy trì lâu dài”, ông D.Trump cho biết.
Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, có vị trí địa chính trị đặc biệt: Nằm giữa Mỹ và châu Âu, án ngữ rãnh GIUK-tuyến đường hàng hải nối Greenland, Iceland và Anh, kết nối Bắc Cực với Đại Tây Dương. Chính vị trí địa lý đã khiến hòn đảo này không chỉ là một vùng đất hoang vu mà còn là chìa khóa cho an ninh khu vực. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm tan băng Bắc Cực, Greenland càng được đánh giá cao nhờ sở hữu các mỏ tài nguyên thiên nhiên phong phú, trong đó có đất hiếm.
Từ lâu, Tổng thống Donald Trump đã muốn biến Greenland thành một phần của Mỹ. Sau khi trở lại Nhà Trắng, ông D.Trump nhiều lần kêu gọi Đan Mạch chuyển giao Greenland cho Mỹ, cho rằng hòn đảo có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh Mỹ, đồng thời không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát. Mặc dù thỏa thuận ngày 18-9 cho phép Washington tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland nhưng sẽ không bao gồm việc hiện thực hóa mong muốn lâu nay của ông D.Trump là mua lại hòn đảo này. Dẫu vậy, ông chủ Nhà Trắng vẫn đánh giá thỏa thuận là giải pháp có lợi cho Mỹ, Đan Mạch, Greenland cùng các đồng minh.
Cùng ngày, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định thỏa thuận này công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch, cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland. Theo bà Frederiksen, thỏa thuận sẽ góp phần tăng cường an ninh tại khu vực Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực, mang lại lợi ích cho cả Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và châu Âu. Bà cũng tiết lộ văn kiện thỏa thuận dự kiến sẽ được ký kết bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York, Mỹ vào tuần tới. Sau khi ký kết, thỏa thuận sẽ phải trải qua các thủ tục cần thiết tại Quốc hội Đan Mạch và cơ quan lập pháp Greenland trước khi có thể được thực thi.
Trong khi đó, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen đánh giá thỏa thuận có lợi cho các bên, đồng thời nhấn mạnh văn bản ghi nhận lợi ích của Greenland và vị trí của vùng lãnh thổ này trong hợp tác quốc tế.
Có thể thấy, thỏa thuận nói trên đã giải quyết vấn đề lâu nay gây căng thẳng trong quan hệ giữa Mỹ và Đan Mạch, đồng thời loại trừ khả năng Washington sẽ sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát Greenland, gây ra những hệ lụy và rạn nứt nghiêm trọng cho NATO. Hiện các nội dung chi tiết của thỏa thuận vẫn chưa được công bố, nhưng theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, thỏa thuận lịch sử này sẽ giải quyết triệt để những quan ngại về an ninh quốc gia của Mỹ liên quan đến Greenland. Hòn đảo này sẽ mãi mãi nằm trong khu vực phòng thủ chiến lược của Bắc Mỹ.
