Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai: Các trường học tưng bừng chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Lào Cai: Các trường học tưng bừng chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Hòa trong không khí tự hào của cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đang diễn ra tại Thủ đô Hà Nội, các trường học ở Lào Cai đã trang hoàng và tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm lan tỏa tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc.

Kế hoạch triển khai một số cơ chế, chính sách đặc thù đột phá phát triển giáo dục và đào tạo

Kế hoạch triển khai một số cơ chế, chính sách đặc thù đột phá phát triển giáo dục và đào tạo

Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 19/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lào Cai xếp thứ 8 tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT

Lào Cai xếp thứ 8 tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT

Chiều 19/1, Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã chính thức công bố kết quả Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025 – 2026. Tỉnh Lào Cai vinh dự xếp thứ 8 toàn quốc, khẳng định vị thế trong top các địa phương có chất lượng giáo dục mũi nhọn hàng đầu cả nước.

Lan tỏa yêu thương qua chương trình “Đông ấm - Xuân yêu thương”

Xã Hợp Thành: Lan tỏa yêu thương qua chương trình “Đông ấm - Xuân yêu thương”

Ngày 17/1, tại Trường Tiểu học và THCS số 2 Tả Phời, Đoàn Thanh niên xã Hợp Thành phối hợp cùng Đoàn thanh niên Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam tổ chức chương trình "Đông ấm - Xuân yêu thương". Đây là hoạt động thường niên giàu ý nghĩa nhằm sẻ chia khó khăn, tiếp thêm động lực cho học sinh nghèo và hỗ trợ các gia đình yếu thế đón Tết Nguyên đán ấm áp, nghĩa tình.

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Tại Khoa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái (tỉnh Lào Cai), những thanh âm trong trẻo của tiếng sáo Mông vẫn ngày ngày ngân vang nơi giảng đường như một lời khẳng định về sức sống của văn hóa truyền thống. Việc đưa sáo Mông vào môn học tự chọn không chỉ là giải pháp bảo tồn di sản mà còn là hành trình nuôi dưỡng nhân cách, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho học sinh. 

Học sinh đang lập nhóm chuẩn bị kiến thức cho tiết học lịch sử tại trường.

Khi học sinh làm chủ nhịp học

Tại các trường học trên địa bàn tỉnh Lào Cai, học sinh được trao quyền làm chủ nhịp học từ khâu chuẩn bị bài, tiếp cận kiến thức đến trao đổi, lớp học bắt đầu dịch chuyển từ mô hình truyền thụ sang tự học có định hướng, mở ra những thay đổi mang tính căn bản.

Tuyên dương 106 gia đình, dòng họ hiếu học, cộng đồng khuyến học

Tuyên dương 106 gia đình, dòng họ hiếu học, cộng đồng khuyến học

Sáng 16/1, Hội Khuyến học tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết phong trào thi đua và tuyên dương gương điển hình tiên tiến trong công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng các mô hình học tập giai đoạn 2020 - 2025. Đồng thời, hội nghị cũng tiến hành tổng kết công tác Hội năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026.

Giúp học sinh tự bảo vệ mình trên không gian mạng

Giúp học sinh tự bảo vệ mình trên không gian mạng

Trong bối cảnh các hành vi lừa đảo trên không gian mạng ngày càng gia tăng với thủ đoạn tinh vi, phức tạp, việc trang bị kỹ năng số cho học sinh đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở giáo dục. Không chỉ dừng lại ở việc cảnh báo, nhiều nhà trường đã chủ động tìm kiếm những mô hình phù hợp nhằm giúp học sinh nhận diện, phòng tránh và ứng phó hiệu quả trước các rủi ro trên môi trường số.

Các trường học tổ chức sinh hoạt dưới cờ, phát động thi đua chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Các trường học tổ chức sinh hoạt dưới cờ, phát động thi đua chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các trường học trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt triển khai chuỗi hoạt động tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng sâu rộng. Điểm nhấn là các buổi sinh hoạt dưới cờ và phong trào thi đua sôi nổi, thu hút đông đảo cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia.

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Ươm mầm năng lực số cho học sinh

Từ thực tiễn đào tạo và những kết quả nổi bật đạt được tại các sân chơi khoa học - công nghệ trong nước và quốc tế, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) đang từng bước khẳng định vai trò là đơn vị tiên phong trong công tác ươm mầm năng lực số cho học sinh.

fb yt zl tw