Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giữ lớp, giữ ước mơ cho học trò

Giữ lớp, giữ ước mơ cho học trò

Năm học mới đã bắt đầu. Cùng với những ngôi trường ngày càng khang trang, ở những điểm trường còn nhiều thiếu thốn, hành trình đến lớp của học sinh vẫn chưa hết gian nan. Nhưng bằng sự chung tay của thầy cô, người dân và chính quyền địa phương, những lớp học vẫn được giữ lại, những con chữ vẫn được nối dài và những ước mơ của trẻ em vùng cao tiếp tục được gieo mầm.

“Cõng” chữ vượt dốc

“Cõng” chữ vượt dốc

Những tên thôn như Phù Lá Ngài, Mà Sa Phìn, thuộc xã Minh Lương từng khiến nhiều người e ngại khi nhắc tới. Đó là những thôn ở lưng chừng núi, đường đi quanh co, nhiều đoạn xuống cấp, đặc biệt khó khăn vào mùa mưa, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn. Giữa những gian nan ấy, sự học vẫn được duy trì. Ở Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS số 2 Nậm Xây, mỗi ngày đến lớp của học sinh là cả sự nỗ lực; mỗi chuyến đi vận động học sinh ra trường cũng là một hành trình của các thầy, cô.

Điểm cầu trung tâm trước giờ khai giảng năm học mới 2026 - 2027

Điểm cầu trung tâm trước giờ khai giảng năm học mới 2026 - 2027

Chỉ còn ít phút nữa sẽ diễn ra Lễ khai giảng năm học mới 2026 - 2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền. Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương, xã Mường Khương - điểm cầu trung tâm của cả nước, nơi diễn ra các hoạt động chính của chương trình khai giảng năm học mới đã tràn ngập niềm vui, niềm tin của thầy và trò, của phụ huynh học sinh vào một năm học mới với những khát vọng mới.

Năm học mới, hành trình mới

Năm học mới, hành trình mới

Mỗi độ thu về, khi những con đường tới trường rộn bước chân học trò, cũng là lúc ngành giáo dục Lào Cai mở thêm một trang mới trong hành trình gieo chữ. Từ những bản làng vùng cao, nơi mây còn vương trên sườn núi, đến các địa bàn trung tâm, phố thị sầm uất tràn ngập không khí tưng bừng, hân hoan đón chào năm học mới. Năm học 2026 - 2027 vì thế không chỉ bắt đầu bằng tiếng trống khai trường, mà còn mở ra hành trình đổi mới, đồng lòng và khát vọng vươn lên.

Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027

Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành giáo dục nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027

Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai trân trọng giới thiệu thư của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý, người lao động trong ngành giáo dục; các cháu học sinh, sinh viên, học viên cùng các bậc phụ huynh trong cả nước nhân dịp khai giảng năm học mới 2026-2027.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy kiểm tra, tổng duyệt chương trình khai giảng tại Trường PTNT Tiểu học và THCS Mường Khương

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy kiểm tra, tổng duyệt chương trình khai giảng tại Trường PTNT Tiểu học và THCS Mường Khương

Chiều 4/9, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy cùng đoàn công tác của tỉnh kiểm tra tiến độ, tổng duyệt chương trình Lễ khai giảng năm học 2026 - 2027 và Lễ khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại điểm cầu trung tâm Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Mường Khương, xã Mường Khương.

Trường mới nơi biên giới Y Tý trước ngày khai giảng

Trường mới nơi biên giới Y Tý trước ngày khai giảng

Những ngày này, gần 1.000 học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Y Tý đã có mặt tại trường, làm quen với lớp học, thầy cô, bạn bè và nền nếp sinh hoạt. Trong ngôi trường vừa được đầu tư xây dựng khang trang, thầy và trò đang hoàn tất những phần việc cuối cùng, sẵn sàng bước vào năm học 2026 - 2027.

fb yt zl tw