Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tiếng đàn kết nối sân trường

Tiếng đàn kết nối sân trường

Không cần sân khấu hoành tráng, cũng chẳng có khoảng cách giữa người biểu diễn và khán giả, những giai điệu vang lên giữa sân Trường THPT Lào Cai, phường Lào Cai mang đến sắc màu mới cho giờ ra chơi. Tiếng đàn piano, lời ca cùng những điệu nhảy sôi động không chỉ giúp các em học sinh giải tỏa căng thẳng sau giờ học mà còn lan tỏa niềm đam mê, sự tự tin và tinh thần kết nối.

SchoolFoodSafe Map: Bản đồ số vì bữa ăn an toàn cho học sinh

SchoolFoodSafe Map: Bản đồ số vì bữa ăn an toàn cho học sinh

Bữa ăn bán trú không chỉ cần đủ dinh dưỡng mà còn đòi hỏi sự công khai, minh bạch từ nguồn gốc thực phẩm đến quy trình chế biến. Với nền tảng số SchoolFoodSafe Map (Bản đồ an toàn thực phẩm trường học), các trường học tại Lào Cai đang từng bước công khai thông tin bữa ăn, tạo điều kiện để phụ huynh cùng theo dõi, giám sát và phối hợp với nhà trường bảo đảm an toàn thực phẩm học đường.

Lào Cai giữ vững phổ cập giáo dục tại 99/99 xã, đào tạo nghề đạt 87,04% kế hoạch

Lào Cai giữ vững phổ cập giáo dục tại 99/99 xã, đào tạo nghề đạt 87,04% kế hoạch

Trong 10 tháng năm 2026, ngành giáo dục Lào Cai tiếp tục ổn định tổ chức sau sắp xếp, đảm bảo sĩ số học sinh, nâng cao chất lượng dạy và học. Công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ tiếp tục được duy trì vững chắc; giáo dục nghề nghiệp đạt kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh.

Người gieo mầm sáng tạo

Người gieo mầm sáng tạo

Hơn 15 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Hoàng Thanh Huyền (Trường THPT số 2 Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai) luôn miệt mài đổi mới phương pháp giảng dạy, đưa kiến thức bước ra khỏi trang sách. Tình yêu khoa học, niềm say mê văn hóa đọc cùng sự đồng hành của cô đã khơi dậy ở nhiều thế hệ học sinh sự tự tin, tinh thần tự học và khát khao khám phá.

Viettel Lào Cai lan tỏa nền tảng cuộc sống số Viettel Tammi tại phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai

Viettel Lào Cai lan tỏa nền tảng cuộc sống số Viettel Tammi tại phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai

Nhằm thúc đẩy chuyển đổi số ngành Giáo dục, Viettel phát triển nền tảng cuộc sống số hợp nhất Viettel Tammi, kết nối Nhà trường - Giáo viên - Học sinh/Sinh viên - Phụ huynh trên một nền tảng thống nhất, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảng dạy, học tập và tương tác trong môi trường số hiện đại, an toàn, hiệu quả.

Nâng cao thể lực và tầm vóc người dân

Nâng cao thể lực và tầm vóc người dân

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: “Sức khỏe, thể lực của người dân là một bộ phận quan trọng của sức mạnh quốc gia”. Quan điểm chỉ đạo ấy khẳng định việc chăm lo thể chất, tầm vóc người dân chính là chiến lược xây dựng sức mạnh dân tộc. Nhìn từ Lào Cai, chặng đường 2021 - 2025 đã minh chứng cho tinh thần chủ động, quyết tâm và nỗ lực để hiện thực hóa mục tiêu đó.

Học STEM – Rèn kỹ năng số

Học STEM – Rèn kỹ năng số

Tại Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, giáo dục STEM đang góp phần đổi mới cách dạy và học, tạo điều kiện để học sinh vận dụng kiến thức, rèn tư duy sáng tạo, kỹ năng công nghệ thông qua các hoạt động thực hành, trải nghiệm.

Thêm yêu biển đảo quê hương từ mô hình dân vận khéo

Thêm yêu biển đảo quê hương từ mô hình dân vận khéo

Thông qua nhiều hoạt động sôi nổi, hấp dẫn, biển, đảo quê hương đã không còn xa xôi với cán bộ, giáo viên, học sinh Trường Tiểu học số 1 Xuân Quang mà đầy ắp niềm tự hào, gửi gắm bao sự nhớ thương. Đây cũng là minh chứng cho thấy hiệu quả từ mô hình dân vận khéo “Quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam” được nhà trường duy trì thực hiện trong 2 năm qua.

Chàng trai giàu nghị lực và giấc mơ blouse trắng

Chàng trai giàu nghị lực và giấc mơ blouse trắng

Năm 15 tuổi, khi bạn bè háo hức bước vào THPT, em Phan Văn Khải (phường Lào Cai) phải tạm gác chuyện đến trường để điều trị ung thư xương. Sau 6 đợt hóa trị và ca phẫu thuật cắt cụt chi, cậu học trò mê bóng đá chỉ còn khoảng 25 kg. Ngày ấy, có lẽ Khải cũng chưa hình dung được, hành trình tập đi bằng chân giả sau này lại đưa mình đến với ngành Kỹ thuật Phục hồi chức năng, để học cách giúp người khác tìm lại những bước chân.

Biến giờ ra chơi thành sân chơi bổ ích

Biến giờ ra chơi thành sân chơi bổ ích

Triển khai mô hình "Giờ ra chơi không điện thoại", học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ, phường Yên Bái đã có những phút nghỉ ngơi sôi động với âm nhạc, điệu nhảy và tiếng cười. Đây là không gian để học sinh vận động, giao lưu và phát huy sở thích sau những tiết học, góp phần xây dựng môi trường học đường năng động, thân thiện.

Phía sau chữ "ghét": Cần lắm sự thấu cảm và sẻ chia

Phía sau chữ "ghét": Cần lắm sự thấu cảm và sẻ chia

Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội liên tục xuất hiện những hội nhóm, những từ khóa có tên gọi khiến bất cứ bậc làm cha mẹ nào cũng cảm thấy đau lòng, thậm chí gây sốc đối với nhiều người: “Con ghét cha mẹ”, “Hội những người ghét cha mẹ”. Những hội nhóm này thu hút đông đảo thành viên, phần lớn là các em học sinh ở lứa tuổi vị thành niên.

Đề xuất mở rộng hỗ trợ ăn trưa cho học sinh vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Đề xuất mở rộng hỗ trợ ăn trưa cho học sinh vùng dân tộc thiểu số, miền núi

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 66/2025/NĐ-CP ngày 12/3/2025 của Chính phủ quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách.

Từ học bạ số đến lớp học thông minh

Từ học bạ số đến lớp học thông minh

Từ số hóa học bạ, văn bằng tốt nghiệp đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục STEM và học liệu số, chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi cách quản lý, dạy và học tại các trường học trên địa bàn tỉnh. Công nghệ không chỉ giúp giảm công việc hành chính mà còn mở ra phương thức tiếp cận tri thức mới, khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo của giáo viên và học sinh.

fb yt zl tw