Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thắp sáng tương lai cho em

Thắp sáng tương lai cho em

Trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện có hàng nghìn trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt - những em nhỏ phải sớm đối diện với mất mát, thiếu thốn cả vật chất lẫn tình cảm. Ở xã vùng cao biên giới Trịnh Tường, hơn 30 em nhỏ kém may mắn như thế đang được yêu thương, chở che từng ngày dưới mái trường trung học cơ sở. Trong những vòng tay sẻ chia, các em có thêm điểm tựa để tiếp tục tìm con chữ, nuôi dưỡng ước mơ về một tương lai tươi sáng hơn.

Tết ấm cho học sinh vùng cao thôn Suối Chải

Tết ấm cho học sinh vùng cao thôn Suối Chải

Sáng 31/1, Đoàn Thanh niên xã Bát Xát phối hợp với Chi hội Bắc Ninh – Hội Sinh viên tình nguyện Tuổi trẻ Bắc Ninh tổ chức chương trình “Gieo nắng bản xa”, thăm hỏi và tặng quà học sinh mầm non, tiểu học và THCS tại điểm trường Mầm non Suối Chải.

Trường Tiểu học Bình Minh tổ chức Ngày hội "Vui hội xuân Bính Ngọ 2026"

Trường Tiểu học Bình Minh tổ chức Ngày hội "Vui hội xuân Bính Ngọ 2026"

Sáng 30/01/2026, Trường Tiểu học Bình Minh (phường Cam Đường) tổ chức Ngày hội “Vui hội xuân Bính Ngọ 2026” trong không khí vui tươi, phấn khởi, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, thu hút sự tham gia của Ban đại diện cha mẹ học sinh, phụ huynh, cán bộ, giáo viên, nhân viên, sinh viên thực tập và toàn thể học sinh nhà trường.

Trường THPT Nguyễn Huệ tổ chức Ngày hội Giáo dục STEM - Tư vấn hướng nghiệp tuyển sinh năm 2026

Trường THPT Nguyễn Huệ tổ chức Ngày hội Giáo dục STEM - Tư vấn hướng nghiệp tuyển sinh năm 2026

Sáng nay - 30/1, Trường THPT Nguyễn Huệ tổ chức Ngày hội Giáo dục STEM - Tư vấn hướng nghiệp tuyển sinh năm 2026 với chủ đề “STEM Xuân Lào Cai - nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”. Chương trình có sự tham dự của lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, các chuyên gia giáo dục STEM cùng đại diện nhiều trường đại học, học viện và trên 1.600 học sinh nhà trường và một số trường THPT trên địa bàn toàn tỉnh.

Gieo mầm tri thức qua những trang sách

Gieo mầm tri thức qua những trang sách

Trong bối cảnh phương thức học tập của học sinh chịu nhiều tác động từ môi trường số, việc đưa sách trở lại thành thói quen đọc của học sinh trong nhà trường được ngành giáo dục tỉnh Lào Cai xác định là cách làm hiệu quả để học sinh tiếp cận tri thức bền vững và hình thành năng lực tự học góp xây dựng con người Lào Cai ham học, sáng tạo và nhân ái.

Sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học: Giảm áp lực, chi phí, đảm bảo quyền lợi thí sinh

Sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học: Giảm áp lực, chi phí, đảm bảo quyền lợi thí sinh

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với rất nhiều điểm mới được điều chỉnh, bổ sung như: thí sinh đăng ký tối đa 10 nguyện vọng; việc xét tuyển bằng học bạ phải sử dụng điểm trung bình chung 6 học kỳ của tối thiểu 3 môn, trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, đồng thời thí sinh phải có ba môn thi tốt nghiệp ở tổ hợp tương ứng đạt tối thiểu 16 điểm; mỗi trường sử dụng không quá 5 phương thức xét tuyển…

Vườn ươm của những mầm xanh

Vườn ươm của những mầm xanh

Những ngày cận Tết, không khí trong khuôn viên Trường Mầm non số 1 Văn Bàn (trước đây là Trường Mầm non Hoa Hồng) trở nên nhộn nhịp hơn thường ngày. Trên sân thượng khu nhà bếp và khu vườn phía sau trường, các thùng xốp trồng rau được sắp xếp gọn gàng. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các em nhỏ tham gia chăm sóc, thu hoạch rau xanh - thành quả của cô và trò sau nhiều tuần gieo trồng, chăm sóc.

Lan tỏa tình yêu Lào Cai bằng các sáng tác văn học trẻ

Lan tỏa tình yêu Lào Cai bằng các sáng tác văn học trẻ

Giữa 425 tác phẩm tham dự Cuộc thi sáng tác văn học online năm 2025 với chủ đề “Lào Cai - vươn tới tương lai”, học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ đã ghi dấu ấn ấn tượng khi giành 1 giải Nhất và 2 giải Khuyến khích. Thành tích không chỉ khẳng định chất lượng giáo dục của nhà trường mà còn thể hiện tình yêu quê hương Lào Cai được người trẻ gửi gắm qua những trang viết sáng tạo và đầy trách nhiệm.

Lào Cai: Tập huấn chuyên môn, chuẩn bị thành lập Trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập

Lào Cai: Tập huấn chuyên môn, chuẩn bị thành lập Trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đặc biệt, trong 3 ngày (từ 24 - 26/1/2026) Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Bộ Giáo dục & Đào tạo và UNICEF Việt Nam tổ chức chương trình tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật.

fb yt zl tw