Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai tham gia Lễ phát động Cuộc thi “Học sinh An ninh mạng 2026”

Lào Cai tham gia Lễ phát động Cuộc thi “Học sinh An ninh mạng 2026”

Chiều 3/4, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chính thức phát động Cuộc thi “Học sinh An ninh mạng 2026” tại Trường Trung học cơ sở Nguyễn Du (Hà Nội) và nhiều điểm cầu trường THCS trên cả nước. Điểm cầu tại Lào Cai - một trong 4 điểm cầu trực tuyến trên toàn quốc được tổ chức ở Trường THCS Ngô Văn Sở, phường Lào Cai.

Chuyên biệt hóa cấp học ở Nghĩa Lộ

Chuyên biệt hóa cấp học ở Nghĩa Lộ

Thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp giáo dục trên địa bàn phường, UBND phường Nghĩa Lộ đã sáp nhập và thành lập mới các nhà trường theo hướng chuyên biệt hóa cấp học, bắt đầu từ ngày 15/01/2026.

Nỗ lực duy trì chất lượng bữa ăn bán trú khi lương thực, thực phẩm tăng giá

Nỗ lực duy trì chất lượng bữa ăn bán trú khi lương thực, thực phẩm tăng giá

Trong bối cảnh giá cả thị trường liên tục biến động, đặc biệt là giá lương thực, thực phẩm tăng cao, các nhà trường đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì chất lượng bữa ăn bán trú cho học sinh. Đây không chỉ là câu chuyện về tài chính, mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ, cũng như niềm tin của phụ huynh đối với nhà trường.

Chăm lo học sinh vùng cao, vùng khó khăn

Chăm lo học sinh vùng cao, vùng khó khăn

Những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với sự nghiệp giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tại Lào Cai, nhiều chủ trương, chính sách đã được triển khai đồng bộ nhằm tạo điều kiện cho học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn được học tập trong môi trường thuận lợi hơn. Nhờ đó, khoảng cách về cơ hội giáo dục giữa các vùng từng bước được thu hẹp.

“Mái nhà Quang Trung” - mang bình yên trở lại

“Mái nhà Quang Trung” - mang bình yên trở lại

Chỉ vài tháng trước, xã Dương Quỳ còn ngổn ngang đất đá sau mưa lũ, nhiều ngôi nhà bị cuốn trôi, những sườn đồi sạt lở khiến cuộc sống người dân đảo lộn. Thế nhưng hôm nay, trên mảnh đất từng oằn mình trong thiên tai ấy, hơn 30 “mái nhà Quang Trung” đã được dựng lên. Trong những ngôi nhà mới, niềm vui và hy vọng đang dần trở lại với người dân vùng lũ.

Ước vọng từ ngôi trường vùng biên Si Ma Cai

Ước vọng từ ngôi trường vùng biên Si Ma Cai

Việc xây dựng trường nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới, đã thực sự mang đến “luồng gió mới”, khơi dậy niềm tin và kỳ vọng về tương lai giáo dục khởi sắc hơn trên vùng đất khó Si Ma Cai.

Hướng nghiệp đừng “gieo nghiệp” quá sớm

Hướng nghiệp đừng “gieo nghiệp” quá sớm

Hướng nghiệp sớm không sai nhưng nếu vội vàng, học sinh dễ bị “đóng khung” theo điểm số và sở thích bề nổi, bỏ qua phần năng lực tiềm ẩn quyết định tương lai. Làm sao để hướng nghiệp đúng, mở đường thay vì “gieo nghiệp” từ sớm.

Việt Nam lần đầu có Robot AI thay khớp chủ động hoàn toàn

Việt Nam lần đầu có Robot AI thay khớp chủ động hoàn toàn

Lần đầu tiên tại Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM được cấp phép thay khớp bằng Robot trí tuệ nhân tạo thế hệ mới CUVIS-Joint, chủ động thực hiện nhiều công đoạn theo kế hoạch với độ chuẩn xác vượt trội, tăng hiệu quả, an toàn cho người bệnh và hiệu suất làm việc của bác sĩ.

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Nậm Chày: Điểm trường sạt lở, gần 100 học sinh phải học nhờ nhà dân

Do điểm trường nằm trong khu vực nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 3 (Yagi) cuối năm 2024, gần 100 học sinh mầm non và tiểu học tại thôn Hỏm Trên, xã Nậm Chày phải rời trường và học nhờ tại nhà dân. Tuy nhiên, điều kiện học tập tại các điểm tạm thời này không đảm bảo, khiến việc dạy và học gặp rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của học sinh vùng cao nơi đây.

fb yt zl tw