Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hành trình truyền cảm hứng của tuổi trẻ Lào Cai

Những “Sinh viên 5 tốt”, “Học sinh 3 rèn luyện”...: Hành trình truyền cảm hứng của tuổi trẻ Lào Cai

Trong các phong trào thi đua của học sinh, sinh viên, những danh hiệu “Sinh viên 5 tốt”, “Học sinh 3 rèn luyện”, “Học sinh 3 tốt”… không chỉ là sự ghi nhận thành tích mà còn là minh chứng cho ý chí, nghị lực và khát vọng vươn lên của thế hệ trẻ. Tại Lào Cai, nhiều câu chuyện đẹp đã được viết nên từ chính những nỗ lực ấy của các bạn trẻ. Dù mỗi người đi trên những hành trình khác nhau nhưng đều gặp nhau ở điểm chung là tinh thần không bỏ cuộc và khát vọng khẳng định bản thân.

"Nông trại vui vẻ" trong trường học

"Nông trại vui vẻ" trong trường học

Mô hình “Trường học nông trại gắn với chăn nuôi, trồng trọt” ở Trường PTDT bán trú THCS Thái Niên, xã Bảo Thắng không chỉ góp phần cải thiện bữa ăn bán trú, mà còn giúp học sinh hình thành kỹ năng sống, nuôi dưỡng tình yêu lao động và thêm gắn bó với ngôi trường của mình.

Sinh viên Việt Nam trước "đường băng" khoa học - công nghệ

Sinh viên Việt Nam trước "đường băng" khoa học - công nghệ

Trong dòng chảy sôi động của khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, sinh viên Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn đặc biệt: Vừa kế thừa truyền thống 76 năm của phong trào học sinh, sinh viên, vừa bước vào thời kỳ đất nước chuẩn bị những quyết sách quan trọng cho tương lai tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Trung học nghề: Lối rẽ mới để hạ nhiệt cuộc đua vào lớp 10

Trung học nghề: Lối rẽ mới để hạ nhiệt cuộc đua vào lớp 10

Sự xuất hiện của mô hình trung học nghề với bằng cấp được xác định tương đương THPT đang mở ra thêm một lựa chọn đáng cân nhắc cho học sinh sau THCS. Không chỉ góp phần giảm áp lực ngày càng “nghẹt thở” của kỳ thi vào lớp 10 công lập, hướng đi này kỳ vọng người học nhìn khác về con đường học nghề.

Phong trào học ngoại ngữ của trường THPT Chuyên Lào Cai: Khi thầy cô trở thành học viên

Phong trào học ngoại ngữ của trường THPT Chuyên Lào Cai: Khi thầy cô trở thành học viên

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao năng lực ngoại ngữ cho đội ngũ giáo viên không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn là động lực để đổi mới giáo dục một cách bền vững. Tại Trường THPT Chuyên Lào Cai, phong trào học ngoại ngữ dành cho giáo viên, nhân viên nhà trường đang được triển khai bài bản, nghiêm túc và nhận được sự hưởng ứng tích cực.

Nhiệt độ giảm sâu, các trường học tăng cường phòng, chống rét cho học sinh

Nhiệt độ giảm sâu, các trường học tăng cường phòng, chống rét cho học sinh

Những ngày gần đây, nhiệt độ tại một số xã vùng cao của tỉnh giảm sâu, có nơi xuống dưới 5°C, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân, nhất là học sinh. Trước tình hình đó, các trường học vùng cao ở Lào Cai đã chủ động triển khai nhiều biện pháp phòng, chống rét, bảo đảm sức khỏe cho học sinh và duy trì tỷ lệ chuyên cần.

Nỗ lực bảo đảm sĩ số và tỷ lệ chuyên cần của học sinh

Nỗ lực bảo đảm sĩ số và tỷ lệ chuyên cần của học sinh

Xã biên giới Pha Long nằm giữa dãy núi cao, địa hình hiểm trở, các thôn, bản xa trung tâm, khiến duy trì sĩ số và tỷ lệ chuyên cần là thách thức lớn. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và giải pháp sáng tạo, Pha Long nỗ lực đảm bảo học sinh đến lớp ngay cả trong mùa đông giá rét.

Smartchem - "trợ lý" đắc lực cho học sinh ôn thi tốt nghiệp THPT môn Hóa Học

Smartchem - "trợ lý" đắc lực cho học sinh ôn thi tốt nghiệp THPT môn Hóa Học

Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, SmartChem được phát triển như một "trợ lý" học tập trực tuyến chuyên biệt, hỗ trợ học sinh ôn thi tốt nghiệp THPT môn Hóa học. Dự án đã xuất sắc đạt Giải Nhì Cuộc thi Nghiên cứu Khoa học Kỹ thuật dành cho học sinh THPT cấp tỉnh năm học 2025 - 2026.

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh tuyên dương học sinh nhặt được của rơi, trả lại người đánh mất

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh tuyên dương học sinh nhặt được của rơi, trả lại người đánh mất

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai vừa có Thư khen biểu dương em Nguyễn Văn Quân, học sinh lớp 12A2, Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp dạy nghề & Giáo dục thường xuyên tỉnh Lào Cai (phường Lào Cai), đã có hành động đẹp “nhặt được của rơi, trả lại người đánh mất”.

Púng Luông chủ động phòng, chống rét cho học sinh

Púng Luông chủ động phòng, chống rét cho học sinh

Những ngày này, khi không khí lạnh tăng cường, nhiệt độ tại các xã vùng cao của tỉnh Lào Cai liên tục giảm sâu. Ban ngày sương mù dày đặc, ban đêm giá rét, có thời điểm nền nhiệt xuống dưới 10 độ C, thậm chí thấp hơn. Tại xã Púng Luông - địa bàn vùng cao với độ cao trên 1.400 m so với mực nước biển - rét đậm, rét hại đã và đang tác động trực tiếp đến sinh hoạt, học tập của học sinh.

"Tam giác giáo dục" chung sức hóa giải thách thức

"Tam giác giáo dục" chung sức hóa giải thách thức

Nhà trường, gia đình và xã hội luôn được coi là “tam giác giáo dục” trong tư vấn, hỗ trợ, giáo dục học sinh. Việc tăng cường phối hợp giữa “ba nhà” không chỉ tạo môi trường giáo dục nhất quán, toàn diện mà còn giúp hiểu rõ, hỗ trợ học sinh hiệu quả và giải quyết các thách thức giáo dục hiện đại.

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học: Không dàn hàng ngang

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học: Không dàn hàng ngang

Thực chất cho thấy, chất lượng dạy và học tiếng Anh còn nhiều chênh lệch, đặc biệt ở vùng khó khăn, khi năng lực học sinh chưa đồng đều, điều kiện dạy học hạn chế và thiếu giáo viên. Những bất cập này đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

fb yt zl tw