Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nhà giáo tiêu biểu ở Đông Cuông

Nhà giáo tiêu biểu ở Đông Cuông

Thời gian qua, Trường Tiểu học và THCS An Bình (xã Đông Cuông) từng bước khẳng định là đơn vị có chất lượng giáo dục ổn định, vững chắc trên địa bàn. Phong trào thi đua dạy tốt - học tốt được nhà trường duy trì thường xuyên, hiệu quả, qua đó, xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu. Trong số đó, cô giáo Trần Thị Trà Giang có nhiều đổi mới phương pháp giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.

“Viên phấn vàng”

“Viên phấn vàng”

Gần ba thập niên gắn bó với bục giảng, cô giáo Nguyễn Thị Oanh - Trường Tiểu học An Thịnh, xã Mậu A không chỉ miệt mài với phấn trắng, bảng đen mà còn âm thầm viết nên câu chuyện đẹp về nghị lực, tình yêu nghề và sự tận tụy với học trò.

Bắt đầu thử nghiệm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính

Bắt đầu thử nghiệm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính

Ngày 10/4, tại hội nghị về tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Giáo sư Huỳnh Văn Chương - Cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết kỳ thi tốt nghiệp THPT thử nghiệm trên máy tính sẽ được tổ chức với quy mô rộng, ngay trong tháng 4 - 5. 

Hội Chữ thập đỏ tỉnh truyền thông về trường học an toàn

Hội Chữ thập đỏ tỉnh truyền thông về trường học an toàn

Sáng 09/4, tại Trường Tiểu học và THCS Tả Phời (xã Hợp Thành), Hội Chữ thập đỏ tỉnh tổ chức buổi truyền thông về trường học an toàn cho học sinh. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi truyền thông thuộc dự án “Viện trợ quốc tế, hỗ trợ trường học khắc phục hậu quả bão số 3 và hoàn lưu sau bão”.

Hai học sinh Lào Cai vào Chung kết toàn quốc cuộc thi AI Young Guru 2026

Hai học sinh Lào Cai vào Chung kết toàn quốc cuộc thi AI Young Guru 2026

Hai em Hòa Quang Thắng và Hồ Lực Nguyên, học sinh Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành tỉnh Lào Cai vừa ghi dấu ấn nổi bật khi xuất sắc lọt vào top 30 đội thi toàn quốc, giành quyền tham dự vòng Chung kết cuộc thi AI Young Guru 2026 - sân chơi trí tuệ quy mô lớn dành cho học sinh phổ thông đam mê trí tuệ nhân tạo (AI).

Lào Cai tham gia Lễ phát động Cuộc thi “Học sinh An ninh mạng 2026”

Lào Cai tham gia Lễ phát động Cuộc thi “Học sinh An ninh mạng 2026”

Chiều 3/4, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chính thức phát động Cuộc thi “Học sinh An ninh mạng 2026” tại Trường Trung học cơ sở Nguyễn Du (Hà Nội) và nhiều điểm cầu trường THCS trên cả nước. Điểm cầu tại Lào Cai - một trong 4 điểm cầu trực tuyến trên toàn quốc được tổ chức ở Trường THCS Ngô Văn Sở, phường Lào Cai.

Chuyên biệt hóa cấp học ở Nghĩa Lộ

Chuyên biệt hóa cấp học ở Nghĩa Lộ

Thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp giáo dục trên địa bàn phường, UBND phường Nghĩa Lộ đã sáp nhập và thành lập mới các nhà trường theo hướng chuyên biệt hóa cấp học, bắt đầu từ ngày 15/01/2026.

Nỗ lực duy trì chất lượng bữa ăn bán trú khi lương thực, thực phẩm tăng giá

Nỗ lực duy trì chất lượng bữa ăn bán trú khi lương thực, thực phẩm tăng giá

Trong bối cảnh giá cả thị trường liên tục biến động, đặc biệt là giá lương thực, thực phẩm tăng cao, các nhà trường đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì chất lượng bữa ăn bán trú cho học sinh. Đây không chỉ là câu chuyện về tài chính, mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ, cũng như niềm tin của phụ huynh đối với nhà trường.

fb yt zl tw