Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Bằng việc đưa nghề truyền thống của các dân tộc tại địa phương vào tiết học trải nghiệm, Trường Mầm non Hợp Thành (xã Hợp Thành) đã góp phần đổi mới phương pháp giáo dục mầm non, khơi dậy hứng thú học tập cho trẻ, đồng thời gieo mầm tình yêu văn hóa, ý thức trân trọng lao động và gìn giữ bản sắc địa phương ngay từ những năm đầu đời.

Giáo dục Lào Cai viết tiếp trang mới trong kỷ nguyên vươn mình

Giáo dục Lào Cai viết tiếp trang mới trong kỷ nguyên vươn mình

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công rất tốt đẹp. Những định hướng lớn được Đại hội xác định đang mở ra kỳ vọng về sự chuyển biến mạnh mẽ trong thực tiễn. Với ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai, nhiệm vụ được đặt ra tại Đại hội: "Xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới" là định hướng để ngành tự tin viết tiếp những trang mới trong kỷ nguyên vươn mình.

Sôi nổi hội trại “Đông san sẻ – Tết sum vầy 2026”

Sôi nổi hội trại “Đông san sẻ – Tết sum vầy 2026”

Trong 2 ngày (24 - 25/1), Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai đã tổ chức hội trại STEM với chủ đề “Đông san sẻ – Tết sum vầy 2026”, mang đến không gian trải nghiệm sáng tạo giàu bản sắc, lan tỏa tinh thần sẻ chia vì cộng đồng.

Các đơn vị tài trợ tặng quà cho một số trường học và hộ nghèo tại xã Pha Long

Các đơn vị tài trợ tặng quà cho một số trường học và hộ nghèo tại xã Pha Long

Chiều 24/1, các đơn vị tài trợ gồm: Ngân hàng Thương mại Cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Phúc Yên BIDV; Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Phúc Yên; Công ty TNHH kinh doanh thương mại Phương Trang phối hợp với Đảng ủy, UBND xã Pha Long tổ chức chương trình Quà Tết Bính Ngọ 2026 “Chia sẻ yêu thương - Sưởi ấm vùng cao”.

Mùa may áo mới

Mùa may áo mới

Những ngày cuối năm, bên hiên nhà của đồng bào Mông, Dao… ở các thôn, bản vùng cao, sắc màu thổ cẩm lại hiện lên rực rỡ. Hình ảnh các cô, các chị tỉ mỉ từng đường kim, mũi chỉ đã trở nên quen thuộc. Cũng từ những đôi bàn tay khéo léo ấy, mùa may áo mới lặng lẽ bắt đầu, mang theo niềm vui và hy vọng của năm mới đang đến gần.

Bước đột phá để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Bước đột phá để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Cùng với cả nước, tỉnh Lào Cai đang hiện thực hóa Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo với quyết tâm và kỳ vọng tạo ra chuyển biến mạnh mẽ cho giáo dục địa phương, đặt nền móng phát triển bền vững nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đại học phía Nam công bố phương án tuyển sinh 2026: Xét tuyển đa tiêu chí

Đại học phía Nam công bố phương án tuyển sinh 2026: Xét tuyển đa tiêu chí

Nhiều trường đại học phía Nam vừa công bố phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Điểm nổi bật là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang phương thức xét tuyển kết hợp đa tiêu chí để đánh giá toàn diện thí sinh. Bên cạnh đó, phương thức xét tuyển học bạ cũng được một số trường tái khởi động.

Nhiều giải pháp thu hút học sinh đến lớp ở Gia Hội

Nhiều giải pháp thu hút học sinh đến lớp ở Gia Hội

Sau khi chính sách hỗ trợ học sinh bán trú tạm thời không còn được thực hiện, các trường học trên địa bàn xã Gia Hội gặp không ít khó khăn để duy trì sĩ số; ngành giáo dục địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp linh hoạt, sáng tạo, nhằm giữ chân học sinh, bảo đảm quyền được học tập của các em.

Chọn môn thi thứ ba vào lớp 10: Làm sao để giảm áp lực?

Chọn môn thi thứ ba vào lớp 10: Làm sao để giảm áp lực?

Việc lựa chọn môn thi thứ ba vào lớp 10 tại nhiều địa phương đang bộc lộ không ít bất cập, khiến học sinh và phụ huynh băn khoăn, lo lắng. Từ thực tế đó, nhiều chuyên gia cho rằng cần sớm ổn định chính sách theo hướng chỉ thi 2 - 3 môn cốt lõi, công bố sớm và mở thêm những lối đi sau THCS để giảm áp lực.

Lào Cai: Các trường học tưng bừng chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Lào Cai: Các trường học tưng bừng chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Hòa trong không khí tự hào của cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đang diễn ra tại Thủ đô Hà Nội, các trường học ở Lào Cai đã trang hoàng và tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm lan tỏa tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc.

Kế hoạch triển khai một số cơ chế, chính sách đặc thù đột phá phát triển giáo dục và đào tạo

Kế hoạch triển khai một số cơ chế, chính sách đặc thù đột phá phát triển giáo dục và đào tạo

Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 19/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Lào Cai xếp thứ 8 tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT

Lào Cai xếp thứ 8 tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT

Chiều 19/1, Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã chính thức công bố kết quả Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025 – 2026. Tỉnh Lào Cai vinh dự xếp thứ 8 toàn quốc, khẳng định vị thế trong top các địa phương có chất lượng giáo dục mũi nhọn hàng đầu cả nước.

fb yt zl tw