Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Nguyễn Huy Phong – học sinh Lào Cai duy nhất được miễn thi tốt nghiệp, tuyển thẳng đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố danh sách 151 học sinh đội tuyển Olympic năm 2026 được miễn thi tốt nghiệp THPT và ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng. Trong đó, em Nguyễn Huy Phong - học sinh lớp 12 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Lào Cai là đại diện duy nhất của tỉnh Lào Cai góp mặt. Thành tích này giúp Phong trở thành học sinh duy nhất của tỉnh được “tốt nghiệp” sớm nhất trong năm 2026.

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026 từ ngày 02/7 - 14/7

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành văn bản số 2304/BGDĐT-GDĐH hướng dẫn tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng 2026, gửi các đại học, học viện, trường đại học; các trường sĩ quan có đào tạo trình độ đại học; các trường cao đẳng; các Sở Giáo dục và Đào tạo đăng kí tham gia Hệ thống xét tuyển chung. Trong đó, các thí sinh cần lưu ý một số điểm mới quan trọng từ kỳ tuyển sinh năm nay để thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển theo đúng quy định.

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Nâng tầm văn hóa đọc trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, ngành thư viện và các trường học tại Lào Cai đang đẩy mạnh triển khai số hóa văn hóa đọc. Với việc triển khai các hệ sinh thái thông minh như VietBiblio hay Thư viện số 4.0, biến tri thức thành nguồn tài nguyên mở, giúp mọi công dân dễ dàng tiếp cận trong kỷ nguyên dữ liệu.

Võ Thanh Tùng - Niềm tự hào của học sinh chuyên Tin

Võ Thanh Tùng - Niềm tự hào của học sinh chuyên Tin

Xuất sắc giành giải Nhất vòng loại cuộc thi Vô địch Tin học văn phòng thế giới (MOSWC) 2026 với số điểm tuyệt đối 1000/1000, em Võ Thanh Tùng (lớp 11 chuyên Tin, Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành) đã chính thức ghi tên mình vào vòng Chung kết Quốc gia.

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Trợ lý ảo đồng hành ươm mầm xanh ở Lào Cai

Tại Lào Cai, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào giáo dục mầm non đang mở ra hướng đi mới, giúp giáo viên giảm tải áp lực, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ. Những “trợ lý ảo” không chỉ hỗ trợ chuyên môn còn góp phần tạo nên môi trường học tập sinh động, giàu trải nghiệm, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ em vùng cao.

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Hành trình gieo yêu thương của cô giáo Hà Thị Huyền

Giữa những dãy núi trùng điệp của vùng cao Lào Cai, nơi cuộc sống vẫn còn nhiều thiếu thốn, có một giáo viên lặng lẽ mang con chữ đến với học trò nghèo. Không chỉ truyền đạt tri thức, cô giáo Hà Thị Huyền còn là điểm tựa tinh thần, như người mẹ thứ hai của nhiều học sinh dân tộc thiểu số. Hành trình của cô không dừng lại ở bục giảng, còn là câu chuyện về sự hy sinh, sẻ chia và lòng nhân ái.

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Tăng tính thực tiễn trong giáo dục quốc phòng - an ninh

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, việc chuyển từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực đã trở thành yêu cầu tất yếu. Với môn Giáo dục quốc phòng - an ninh, khi tăng cường thực hành, môn học không chỉ bớt khô khan mà còn trở nên sinh động, nâng cao hiệu quả học tập của học sinh.

Cậu học trò viết ước mơ bằng tình yêu tiếng Việt

Cậu học trò viết ước mơ bằng tình yêu tiếng Việt

Trong nắng nhẹ đầu ngày, sân trường Trường Tiểu học Nguyễn Trãi (phường Yên Bái) rộn ràng hơn thường lệ. Ở ghế đá quen thuộc, cậu học trò nhỏ với đôi mắt sáng, thông minh và nụ cười hiền - Lộc Minh Khang đang say sưa trao đổi bài với bạn. Em chính là “Trạng nguyên tiếng Việt” toàn quốc năm học 2025 - 2026.

“Điểm cộng” của thầy giáo mầm non

“Điểm cộng” của thầy giáo mầm non

Từ lâu, giáo viên mầm non vốn là nghề được “đóng khung” cho nữ giới. Thế nhưng, tại Trường Mầm non Hoa Phượng, xã Trạm Tấu, trong tổng số 15 giáo viên lại có tới 3 thầy giáo. Sự hiện diện của các thầy không chỉ mang đến màu sắc mới, những giá trị riêng biệt mà còn góp phần thay đổi cách nhìn nhận, trong môi trường giáo dục mầm non, giới tính không phải là rào cản, mà tình yêu nghề, yêu trẻ mới là điều quyết định.

Bảo hiểm Y tế học sinh - bảo vệ hôm nay, vun đắp ngày mai

Bảo hiểm Y tế học sinh - bảo vệ hôm nay, vun đắp ngày mai

Trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh, tai nạn học đường vẫn hiện hữu, bảo hiểm y tế (BHYT) học sinh đang trở thành điểm tựa quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe và đảm bảo hành trình học tập liên tục cho thế hệ trẻ. Tại các trường học vùng cao, bằng những cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, chính sách BHYT đã được triển khai hiệu quả, từng bước đi vào chiều sâu, tạo sự đồng thuận trong phụ huynh và xã hội.

Hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tiếng Trung Quốc trong các trường phổ thông vùng biên giới

Hội thảo nâng cao chất lượng dạy học tiếng Trung Quốc trong các trường phổ thông vùng biên giới

Chiều 24/4, tại Trường THPT Chuyên Lào Cai, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo "Nâng cao chất lượng dạy học tiếng Trung Quốc trong các trường phổ thông vùng biên giới" nhằm bàn giải pháp triển khai hiệu quả Đề án "Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045".

 Gặp những tay vợt vàng tuổi thiếu niên

Gặp những tay vợt vàng tuổi thiếu niên

Ba tấm Huy chương Vàng tại Giải Cầu lông thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh Lào Cai năm 2026 đã đưa Hà Giang, Mạnh Cường và Bảo Khánh trở thành những “tay vợt vàng” tiêu biểu của thể thao học đường Lục Yên. Thành tích ấn tượng này góp phần lan tỏa nguồn cảm hứng tích cực tới thế hệ trẻ trên hành trình theo đuổi đam mê.

Nâng cao chất lượng công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ mầm non

Nâng cao chất lượng công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ mầm non

Ngày 24/4, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo "Nâng cao chất lượng công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ mầm non", nhằm đánh giá thực trạng, chia sẻ kinh nghiệm và thống nhất giải pháp, nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ trong các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn tỉnh.

Gỡ khó về cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục

Trường Tiểu học và Trung học cơ sở An Bình: Gỡ khó về cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục

Thời gian qua, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở (THCS) An Bình (xã Đông Cuông) đối mặt với không ít khó khăn về cơ sở vật chất, từ phòng học xuống cấp, thiếu phòng chức năng đến trang thiết bị dạy học chưa đáp ứng yêu cầu. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư, nâng cấp nhằm bảo đảm điều kiện dạy và học.

Thi tốt nghiệp trên máy tính - Thách thức đối với thầy trò vùng cao

Thi tốt nghiệp trên máy tính - Thách thức đối với thầy trò vùng cao

Từ năm 2027, hình thức thi trên máy tính sẽ chính thức được áp dụng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đây được xác định là bước ngoặt quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số ngành giáo dục, giúp nâng cao tính khách quan, minh bạch và tiệm cận với xu thế hiện đại. Tuy nhiên, với nhiều trường học khu vực vùng cao, chủ trương này đang đặt ra nhiều thách thức, khi điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế, học sinh thiếu kỹ năng sử dụng máy tính, đội ngũ giáo viên tin học còn thiếu.

fb yt zl tw