Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đại học Bách khoa Hà Nội công bố kết quả tuyển thẳng, phổ điểm diện Xét tuyển tài năng năm 2026

Đại học Bách khoa Hà Nội công bố kết quả tuyển thẳng, phổ điểm diện Xét tuyển tài năng năm 2026

Ngày 7/7, Đại học Bách khoa Hà Nội công bố kết quả tuyển thẳng và phổ điểm diện Xét tuyển tài năng (XTTN) năm 2026. Có 436 thí sinh đã trúng tuyển thẳng, trong đó có 5 thí sinh đạt giải quốc tế, 41 thí sinh đạt giải nhất học sinh giỏi quốc gia, còn lại là các giải nhì, giải ba. 

Thêm nhiều trường đại học công bố điểm sàn xét tuyển

Thêm nhiều trường đại học công bố điểm sàn xét tuyển

Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhiều trường đại học trên cả nước cũng thực hiện công bố điểm ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (còn gọi là điểm sàn nhận hồ sơ xét tuyển). Mức điểm sàn dao động từ 15-25 điểm tuỳ từng trường và từng nhóm ngành.

Bát Xát khó khăn trong thực hiện tiêu chí giáo dục

Bát Xát khó khăn trong thực hiện tiêu chí giáo dục

Tại xã Bát Xát, việc thực hiện tiêu chí giáo dục vẫn đang đối mặt với nhiều trở ngại do cơ sở vật chất trường học chưa đáp ứng yêu cầu. Thiếu phòng học, sân chơi chật hẹp, nhiều công trình xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đang là thực trạng tại không ít trường học trên địa bàn, ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành tiêu chí giáo dục trong xây dựng nông thôn mới.

Chủ động trong đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng

Chủ động trong đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng

Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026 (Ngày hội) diễn ra tại Đại học Bách khoa Hà Nội ngày 4/7 đã cung cấp nhiều thông tin về quy trình đăng ký xét tuyển, xu hướng đào tạo và nhu cầu nhân lực của thị trường lao động, giúp thí sinh có thêm cơ sở lựa chọn ngành học, trường học phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp.

Niềm vui từ những lớp học “0 đồng”

Niềm vui từ những lớp học “0 đồng”

Vào dịp hè, tại nhiều địa phương trong tỉnh, những lớp học “0 đồng” lại ra đời, mang đến sân chơi bổ ích, lành mạnh cho trẻ em. Các hoạt động này giúp trẻ phát triển trí - thể - mỹ, đồng thời thể hiện sự quan tâm của các cấp, ngành và toàn xã hội đối với công tác chăm sóc, giáo dục thế hệ trẻ.

Gặp gỡ nữ sinh Lào Cai đạt điểm thi tốt nghiệp THPT cao thứ hai toàn quốc

Gặp gỡ nữ sinh Lào Cai đạt điểm thi tốt nghiệp THPT cao thứ hai toàn quốc

Đạt 38,25 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã đưa Lương Bảo Trâm, học sinh Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành, trở thành Á khoa toàn quốc, đồng thời là Thủ khoa tỉnh Lào Cai và Thủ khoa khối D01. Phía sau bảng điểm ấn tượng ấy không chỉ là thành quả của một kỳ thi, mà còn là hành trình nhiều năm bền bỉ vun đắp tri thức, bản lĩnh và khát vọng cống hiến của một cô gái trẻ.

Hơn 112.000 thí sinh đăng ký nguyện vọng đại học sau ngày đầu mở hệ thống

Hơn 112.000 thí sinh đăng ký nguyện vọng đại học sau ngày đầu mở hệ thống

Tính đến 17 giờ ngày 2/7, đã có 112.857 thí sinh hoàn thành việc nhập nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo sau ngày đầu tiên mở hệ thống. Tổng số lượng nguyện vọng được ghi nhận trong đợt này là 652.703 nguyện vọng, trên tổng số 1.240.620 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm nay.

Lào Cai đặt mục tiêu mỗi học sinh có ít nhất một môn nghệ thuật yêu thích

Lào Cai đặt mục tiêu mỗi học sinh có ít nhất một môn nghệ thuật yêu thích

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Vũ Thị Hiền Hạnh vừa ký ban hành Văn bản số 6702/UBND-VX về việc tăng cường giáo dục nghệ thuật trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh, đồng thời gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Lào Cai có 142 điểm 10 thi tốt nghiệp THPT

Lào Cai có 142 điểm 10 thi tốt nghiệp THPT

Sáng 01/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT trên hệ thống trực tuyến toàn quốc. Thí sinh Lào Cai giành 142 điểm 10 tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, trong đó, môn Toán nhiều nhất với 60 điểm.

fb yt zl tw