Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thi tốt nghiệp trên máy tính - Thách thức đối với thầy trò vùng cao

Thi tốt nghiệp trên máy tính - Thách thức đối với thầy trò vùng cao

Từ năm 2027, hình thức thi trên máy tính sẽ chính thức được áp dụng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đây được xác định là bước ngoặt quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số ngành giáo dục, giúp nâng cao tính khách quan, minh bạch và tiệm cận với xu thế hiện đại. Tuy nhiên, với nhiều trường học khu vực vùng cao, chủ trương này đang đặt ra nhiều thách thức, khi điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế, học sinh thiếu kỹ năng sử dụng máy tính, đội ngũ giáo viên tin học còn thiếu.

Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái khai mạc Hội thi tay nghề học sinh, sinh viên năm học 2025 - 2026

Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái khai mạc Hội thi tay nghề học sinh, sinh viên năm học 2025 - 2026

Sáng 22/4, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái đã khai mạc Hội thi tay nghề học sinh, sinh viên cấp trường năm học 2025 - 2026. Đây là hoạt động chuyên môn thường niên mang tính trọng điểm nhằm đánh giá chất lượng đào tạo thực hành, đồng thời tạo tiền đề để lựa chọn những thí sinh xuất sắc tham gia các kỳ thi kỹ năng nghề ở cấp cao hơn.

Hội thi Tin học trẻ tỉnh Lào Cai năm 2026

Hội thi Tin học trẻ tỉnh Lào Cai năm 2026

Ngày 21/4, tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Yên Bái, Tỉnh đoàn Lào Cai tổ chức Hội thi Tin học trẻ tỉnh Lào Cai năm 2026. Đây là sân chơi trí tuệ dành cho đoàn viên, thanh thiếu nhi đam mê khoa học công nghệ, qua đó phát hiện, bồi dưỡng các tài năng trẻ trong lĩnh vực công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Giữ hồn then - khắp cọi trong trường học Mường Lai

Giữ hồn then - khắp cọi trong trường học Mường Lai

Nhằm bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc Tày, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Mường Lai đã thành lập Câu lạc bộ then - khắp cọi với 30 học sinh tham gia, tạo môi trường để các em được học, được thực hành và lan tỏa những làn điệu dân ca truyền thống dưới mái trường.

Chuyện về hai cô gái "vàng" của Trường THCS Lê Hồng Phong

Chuyện về hai cô gái "vàng" của Trường THCS Lê Hồng Phong

Trường THCS Lê Hồng Phong, xã Lục Yên vừa gặt hái "quả ngọt" tại kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh với hai giải Nhất: Nguyễn Cẩm Linh môn Khoa học tự nhiên và Hoàng Vân Khánh môn Ngữ văn. Thành công của hai nữ sinh lớp 9A1 là minh chứng cho tinh thần hiếu học và nỗ lực bền bỉ trên hành trình chinh phục tri thức.

Hành trình của sẻ chia và hy vọng

Hành trình của sẻ chia và hy vọng

Giữa nhịp sống phát triển của một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn như Lào Cai, vẫn có những mảnh đời kém may mắn đang từng ngày cần đến sự chở che của cộng đồng. Đó là những trẻ em khuyết tật - những “mầm non” không trọn vẹn cả về thể chất, trí tuệ, nhưng luôn khát khao được yêu thương, học tập và hòa nhập.

Gần 1.000 học sinh được tuyên truyền phòng, chống tảo hôn, đuối nước

Xã Y Tý: Gần 1.000 học sinh được tuyên truyền phòng, chống tảo hôn, đuối nước

Trong 2 ngày (15 - 16/4/2026), UBND xã Y Tý phối hợp với Trạm Y tế xã và các trường học trên địa bàn tổ chức chương trình ngoại khóa với chủ đề “Tuyên truyền phòng, chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống - thực hành kỹ năng sơ cứu đuối nước, tai nạn thương tích trong trường học” cho gần 1.000 học sinh tiểu học và THCS trên địa bàn.

Cô bé đa tài Nguyễn Lưu Hoài An

Cô bé đa tài Nguyễn Lưu Hoài An

Nhắc đến Nguyễn Lưu Hoài An, người hâm mộ thường nhớ tới hình ảnh một người mẫu nhí nổi tiếng với tấm lòng nhân hậu. Tuy nhiên, bên cạnh những dấu ấn trong nghệ thuật, cô bé còn ghi dấu ấn nổi bật trong học tập - điều mà nếu không nhắc tới sẽ là một thiếu sót. Phía sau những thành tích ấy là quá trình rèn luyện kiên trì mỗi ngày cùng tinh thần tự giác đáng trân trọng ở một lứa tuổi còn nhỏ.

Nguồn lực quốc tế giúp phát triển giáo dục vùng cao Lào Cai

Nguồn lực quốc tế giúp phát triển giáo dục vùng cao Lào Cai

Khoảng cách về điều kiện giáo dục giữa vùng cao và vùng thuận lợi vẫn là bài toán chưa có lời giải trọn vẹn. Trong bối cảnh đó, huy động nguồn lực quốc tế được coi là giải pháp thực chất, giúp các địa phương miền núi như Lào Cai tạo ra bước chuyển không chỉ về cơ sở vật chất, mà còn về cách tiếp cận phát triển giáo dục bền vững.

Sôi nổi Ngày hội Sách và Văn hóa đọc năm 2026 trong hệ thống thư viện và nhà văn hóa trên địa bàn tỉnh

Sôi nổi Ngày hội Sách và Văn hóa đọc năm 2026 trong hệ thống thư viện và nhà văn hóa trên địa bàn tỉnh

Ngày 16/4, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh phối hợp với Trường Cao đẳng nghề Yên Bái tổ chức Ngày hội Sách và Văn hóa đọc năm 2026 trong hệ thống thư viện và nhà văn hóa trên địa bàn tỉnh Lào Cai, với chủ đề “Văn hóa đọc - Nền tảng tri thức cho xã hội học tập và phát triển bền vững”.

fb yt zl tw