Đổi mới triệt để dạy học và kiểm tra, đánh giá Ngữ văn

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn...

Ảnh minh họa.
Ảnh minh họa.

Ngày 21/7/2022, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH, hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Một trong những nội dung được chú ý nhất của văn bản này là yêu cầu tránh dùng lại văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học. Mục đích nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Thực hiện Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH được Bộ GD&ĐT tiếp tục nhấn mạnh trong hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học các năm 2022 - 2023, 2023 - 2024 và 2024 - 2025.

Thực ra, việc ra đề sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa được áp dụng từ sớm, trước khá xa thời điểm ban hành Công văn 3175. Cụ thể, nhằm hạn chế học tủ, học vẹt, văn mẫu, trong đề thi THPT quốc gia (từ năm 2020 là Kỳ thi tốt nghiệp THPT) môn Ngữ văn, văn bản phần đọc hiểu đã không có trong sách giáo khoa; câu nghị luận xã hội phát huy quan điểm cá nhân người viết và không thể chép theo văn mẫu.

Mặc dù mới dừng lại ở đề thi tốt nghiệp THPT, chưa triển khai rộng rãi trong kiểm tra, đánh giá ở nhà trường, nhưng đây là bước đệm cần thiết, quan trọng để khi chính thức triển khai không bất ngờ, lúng túng.

Chỉ sau Công văn 3175, trường phổ thông mới chính thức áp dụng việc không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa kiểm tra định kỳ môn Ngữ văn. Sau 2 năm triển khai đã ghi nhận những thay đổi tích cực, cả ở phía người dạy và người học; giảm đáng kể cách dạy đọc - chép, hiện tượng văn mẫu, học sinh thực sự được chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực. Giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn qua các đợt tập huấn, từ thực tế trải nghiệm ra đề theo yêu cầu mới và đổi mới phương pháp dạy học.

Tuy nhiên, vẫn còn có khó khăn khi triển khai yêu cầu mới này, đặc biệt với việc ra đề thi, kiểm tra. Bên cạnh những đề văn hay, sáng tạo, vẫn có không ít đề kiểm tra, đề thi còn có sai sót, đặc biệt với việc lựa chọn ngữ liệu.

Trong đó, thường gặp là ngữ liệu chưa bảo đảm về nội dung, nghệ thuật, sự chuẩn mực và sáng tạo về ngôn ngữ; không hợp lý về dung lượng, có ngữ liệu cho quá dài; không đúng loại/thể loại chương trình quy định; không phù hợp với người học… Ngữ liệu không bảo đảm sẽ dẫn đến câu hỏi, yêu cầu không thể hay, tốt như mong đợi.

Từ năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT bắt đầu thực hiện triệt để yêu cầu không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa. Theo đó, không chỉ đọc hiểu mà cả phần nghị luận văn học cũng sử dụng ngữ liệu mới, không còn tình trạng nhiều năm chỉ loanh quanh một số tác phẩm thơ, văn trong sách giáo khoa lớp 12.

Bên cạnh nâng cao năng lực ra đề của giáo viên, một việc vô cùng quan trọng là thay đổi cách dạy, cách học để học sinh đáp ứng được yêu cầu mới. Việc dạy “cái” cụ thể cần thay bằng dạy “cách”, để học sinh có thể tự tin với các ngữ liệu mình chưa từng gặp.

Đồng thời, rèn học sinh thói quen đọc sách, nâng cao văn hóa đọc cần được quan tâm thực chất hơn nữa. Điều này không chỉ giúp các em nâng cao vốn từ, kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, khả năng viết… phục vụ cho học Ngữ văn, mà còn vô cùng cần thiết góp phần hình thành các kỹ năng, năng lực theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018.

Theo giaoducthoidai.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hào hứng, tràn đầy năng lượng giờ ra chơi

Hào hứng, tràn đầy năng lượng giờ ra chơi

Giờ ra chơi với nhiều học sinh không chỉ là khoảng thời gian nghỉ giữa hai tiết học mà còn là lúc thêm năng lượng, kết nối bạn bè và tìm thấy niềm vui mỗi ngày đến trường. Tại Lào Cai, nhiều trường học đã đổi mới, sáng tạo trong các hoạt động giờ ra chơi, biến sân trường thành không gian trải nghiệm bổ ích, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và hạnh phúc.

Tặng quà cho 35 học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sa Pa

Tặng quà cho 35 học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sa Pa

Chiều 3/2, Trường Tiểu học Sa Pa (phường Sa Pa) phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) Chi nhánh Sa Pa - Lào Cai II tổ chức chương trình “Xuân yêu thương”, trao quà cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của trường.

Những thầy cô vì sự nghiệp giáo dục vùng cao Chế Tạo

Những thầy cô vì sự nghiệp giáo dục vùng cao Chế Tạo

Chế Tạo là xã vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, từ lâu được biết đến với những cung đường cheo leo, mùa nắng thì bụi, mưa thì lầy lội, đông thì giá rét cắt da. Tuy vậy, giữa bộn bề khó khăn ấy vẫn có những thầy cô giáo kiên trì bám bản, bám trường, gieo từng con chữ cho học sinh với niềm tin bền bỉ về tương lai đổi thay từ giáo dục.

Ngôi trường của những ước mơ

Ngôi trường của những ước mơ

Ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, xây dựng môi trường học tập xanh - thân thiện, chú trọng giáo dục toàn diện và mũi nhọn, Trường Tiểu học số 2 Gia Phú, xã Gia Phú đang từng ngày hiện thực hóa khát vọng về một “trường học hạnh phúc”, nơi mỗi học sinh được học tập bằng niềm vui, sự chủ động và ước mơ trong trẻo.

Gần 740 học sinh Trường THPT số 2 Bát Xát tham dự chương trình nói chuyện chuyên đề về Đảng

Gần 740 học sinh Trường THPT số 2 Bát Xát tham dự chương trình nói chuyện chuyên đề về Đảng

Thiết thực chào mừng 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026), sáng 2/3, Đoàn Thanh niên xã Bát Xát phối hợp với Đoàn Trường THPT số 2 Bát Xát tổ chức chương trình nói chuyện chuyên đề với chủ đề “Tuổi trẻ Bát Xát tự hào tiến bước dưới cờ Đảng”.

Sở Giáo dục và Đào tạo gặp mặt 134 học sinh đoạt giải Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia cấp THPT năm học 2025 - 2026

Sở Giáo dục và Đào tạo gặp mặt 134 học sinh đoạt giải Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia cấp THPT năm học 2025 - 2026

Chiều 2/2, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai tổ chức gặp mặt học sinh đoạt giải Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2025 - 2026. Buổi gặp mặt được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại điểm cầu Sở Giáo dục và Đào tạo và Trường Trung học phổ thông Chuyên Lào Cai.

Hướng tới xã hội học tập

Hướng tới xã hội học tập

Trong bài viết “Học tập suốt đời”, Tổng Bí thư Tô Lâm đã viết: “Học tập suốt đời giúp mỗi thành viên trong xã hội có đủ điều kiện và cơ hội tự hoàn thiện mình, nâng cao chất lượng cuộc sống của chính mình, của gia đình, họ tộc, thôn, xóm, phường, xã và cả nước dưới sự lãnh đạo của Đảng trên con đường trở thành nước dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và xã hội chủ nghĩa”.

Tưng bừng chương trình chào xuân tại trường học

Tưng bừng chương trình chào xuân tại trường học

Trong không khí rộn ràng của những ngày giáp Tết cổ truyền, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh tưng bừng tổ chức chương trình chào xuân 2026, tạo sân chơi văn hóa bổ ích, đồng thời kết nối những tấm lòng hảo tâm hướng về học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.

Hướng nghiệp cho học sinh THPT: Đừng để "bẫy" xu hướng dẫn dắt tương lai

Hướng nghiệp cho học sinh THPT: Đừng để "bẫy" xu hướng dẫn dắt tương lai

Sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ và những thay đổi mạnh mẽ của thị trường lao động đã tác động đến việc chọn ngành, chọn nghề của giới trẻ. Bởi vậy, học sinh cần trang bị kiến thức, kỹ năng cốt lõi và định hướng sớm để đưa ra lựa chọn nghề nghiệp phù hợp và bền vững.

Thắp sáng tương lai cho em

Thắp sáng tương lai cho em

Trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện có hàng nghìn trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt - những em nhỏ phải sớm đối diện với mất mát, thiếu thốn cả vật chất lẫn tình cảm. Ở xã vùng cao biên giới Trịnh Tường, hơn 30 em nhỏ kém may mắn như thế đang được yêu thương, chở che từng ngày dưới mái trường trung học cơ sở. Trong những vòng tay sẻ chia, các em có thêm điểm tựa để tiếp tục tìm con chữ, nuôi dưỡng ước mơ về một tương lai tươi sáng hơn.

Tết ấm cho học sinh vùng cao thôn Suối Chải

Tết ấm cho học sinh vùng cao thôn Suối Chải

Sáng 31/1, Đoàn Thanh niên xã Bát Xát phối hợp với Chi hội Bắc Ninh – Hội Sinh viên tình nguyện Tuổi trẻ Bắc Ninh tổ chức chương trình “Gieo nắng bản xa”, thăm hỏi và tặng quà học sinh mầm non, tiểu học và THCS tại điểm trường Mầm non Suối Chải.

Trường Tiểu học Bình Minh tổ chức Ngày hội "Vui hội xuân Bính Ngọ 2026"

Trường Tiểu học Bình Minh tổ chức Ngày hội "Vui hội xuân Bính Ngọ 2026"

Sáng 30/01/2026, Trường Tiểu học Bình Minh (phường Cam Đường) tổ chức Ngày hội “Vui hội xuân Bính Ngọ 2026” trong không khí vui tươi, phấn khởi, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, thu hút sự tham gia của Ban đại diện cha mẹ học sinh, phụ huynh, cán bộ, giáo viên, nhân viên, sinh viên thực tập và toàn thể học sinh nhà trường.

Trường THPT Nguyễn Huệ tổ chức Ngày hội Giáo dục STEM - Tư vấn hướng nghiệp tuyển sinh năm 2026

Trường THPT Nguyễn Huệ tổ chức Ngày hội Giáo dục STEM - Tư vấn hướng nghiệp tuyển sinh năm 2026

Sáng nay - 30/1, Trường THPT Nguyễn Huệ tổ chức Ngày hội Giáo dục STEM - Tư vấn hướng nghiệp tuyển sinh năm 2026 với chủ đề “STEM Xuân Lào Cai - nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc”. Chương trình có sự tham dự của lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, các chuyên gia giáo dục STEM cùng đại diện nhiều trường đại học, học viện và trên 1.600 học sinh nhà trường và một số trường THPT trên địa bàn toàn tỉnh.

fb yt zl tw