Bộ Ngoại giao Nga lên án gay gắt điều mà Moscow gọi là “hành động xâm lược vũ trang” của Mỹ đối với Venezuela, đồng thời khẳng định đây là diễn biến “đáng quan ngại và không thể chấp nhận được”. Nga cho rằng các lý do được đưa ra để biện minh cho hành động quân sự là vô căn cứ, phản ánh việc thù địch ý thức hệ đã lấn át chủ nghĩa thực dụng và tinh thần hợp tác dựa trên lòng tin. Moscow kêu gọi ngăn chặn leo thang, thúc đẩy đối thoại, nhấn mạnh Mỹ Latinh cần tiếp tục là “khu vực hòa bình” và Venezuela phải được bảo đảm quyền tự quyết, không bị can thiệp từ bên ngoài.
Các xe bọc thép của Lực lượng Vệ binh Quốc gia phong tỏa một đại lộ dẫn tới Phủ Tổng thống ở Caracas, Venezuela ngày 3/1.
“Trong bối cảnh hiện nay, điều quan trọng hàng đầu là ngăn chặn leo thang hơn nữa và tập trung tìm kiếm lối thoát thông qua đối thoại”, thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga cho hay. Moscow cũng ủng hộ đề xuất triệu tập khẩn cấp Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Bộ Ngoại giao Nga đồng thời kêu gọi “làm rõ ngay lập tức” tình hình ở Venezuela, sau khi Mỹ tuyên bố đã bắt giữ và đưa Tổng thống Nicolas Maduro cùng với vợ ông ra khỏi nước này.
“Chúng tôi vô cùng lo ngại trước các thông tin nói rằng Tổng thống Venezuela Maduro và vợ ông đã bị cưỡng chế đưa ra khỏi đất nước trong các hành động gây hấn ngày hôm nay của Mỹ”, Bộ Ngoại giao Nga cho biết trong một tuyên bố.
“Chúng tôi kêu gọi làm rõ ngay lập tức tình hình này”, tuyên bố nói thêm.
Nga cho rằng nếu những hành động như vậy là đúng sự thật, chúng cấu thành “sự vi phạm không thể chấp nhận được chủ quyền của một quốc gia độc lập, mà việc tôn trọng chủ quyền là một nguyên tắc quan trọng của luật pháp quốc tế”, tuyên bố nhấn mạnh.
Iran, một đồng minh quan trọng của Venezuela, lên án cuộc tấn công của Mỹ là sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Venezuela cũng như Hiến chương Liên Hợp Quốc. Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei tuyên bố cần kiên quyết đứng lên chống lại mọi hành động áp đặt từ bên ngoài, nhấn mạnh tinh thần phản kháng trước “kẻ thù”.
Tại Mỹ Latinh, nhiều quốc gia bày tỏ quan ngại trước nguy cơ bất ổn lan rộng. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X rạng sáng 3/1, Tổng thống Colombia Gustavo Petro tuyên bố chính phủ Colombia bác bỏ mọi hành động quân sự đơn phương có thể làm trầm trọng thêm tình hình hoặc gây nguy hiểm cho dân thường. Ông cho biết Bogota đang theo dõi chặt chẽ diễn biến tại Venezuela với “mối quan ngại sâu sắc”, đồng thời kêu gọi tất cả các bên liên quan kiềm chế những hành động có nguy cơ leo thang căng thẳng. Tổng thống Petro không nêu đích danh Mỹ trong tuyên bố của mình.
Thủ tướng Trinidad và Tobago Kamla Persad-Bissessar khẳng định nước này không tham gia bất kỳ hoạt động quân sự nào và tiếp tục duy trì quan hệ hòa bình với nhân dân Venezuela.
Trong khi đó, tại châu Âu, các phản ứng thể hiện sự chia rẽ rõ rệt. Liên minh châu Âu (EU) cho biết đang theo dõi sát diễn biến tại Venezuela. Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas tái khẳng định lập trường của khối hoài nghi tính chính danh của ông Maduro và EU ủng hộ một tiến trình chuyển tiếp hòa bình. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh trong mọi hoàn cảnh, các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc phải được tôn trọng, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế.
Tây Ban Nha kêu gọi giảm leo thang và kiềm chế, đồng thời nhấn mạnh mọi hành động cần tuân thủ luật pháp quốc tế và các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc.
“Trong tinh thần đó, Tây Ban Nha sẵn sàng đóng vai trò trung gian thiện chí nhằm đạt được một giải pháp hòa bình và thông qua đàm phán cho cuộc khủng hoảng hiện nay”, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Tây Ban Nha khẳng định.
Bỉ cũng thông báo đã huy động các cơ quan ngoại giao và phối hợp chặt chẽ với các đối tác châu Âu để theo dõi diễn biến.
Nghị sĩ Đức Roderich Kiesewetter thuộc đảng CDU cho rằng, dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ đang từ bỏ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ hình thành từ sau Thế chiến II, đồng thời cảnh báo hành động tại Venezuela phản ánh tư duy “vùng ảnh hưởng” và làm xói mòn niềm tin đối với Washington.
Tại Italy, cựu Thủ tướng Giuseppe Conte chỉ trích cuộc tấn công của Mỹ là “vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế”, nhấn mạnh không thể lấy bản chất của một chính quyền để biện minh cho việc tấn công một quốc gia có chủ quyền.
Giới học giả cũng lên tiếng cảnh báo. Ông Marc Weller, Giám đốc Chương trình Luật quốc tế của Viện Chatham House tại Anh khẳng định luật pháp quốc tế cấm sử dụng vũ lực như một công cụ chính sách quốc gia, trừ trường hợp tự vệ hoặc có ủy quyền của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Theo ông, không có cơ sở pháp lý nào để biện minh cho chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Venezuela.
Tại châu Á, Indonesia cho biết đang theo dõi sát tình hình nhằm bảo đảm an toàn cho công dân, đồng thời kêu gọi ưu tiên giải pháp hòa bình, giảm leo thang và bảo vệ dân thường, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.
Làn sóng phản ứng quốc tế cho thấy cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela không chỉ làm gia tăng căng thẳng tại khu vực Mỹ Latinh mà còn đặt ra những thách thức lớn đối với trật tự quốc tế, vai trò của luật pháp toàn cầu và nguy cơ hình thành các tiền lệ nguy hiểm trong quan hệ quốc tế.
