Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Chuyện vui - buồn ở “thủ phủ” sa nhân Nậm Chảy

Chuyện vui - buồn ở “thủ phủ” sa nhân Nậm Chảy

Trong vài năm gần đây, sa nhân được coi là cây giúp “xóa đói, giảm nghèo” đối với nhiều hộ ở xã Nậm Chảy (huyện Mường Khương). Tuy nhiên thời gian qua, cây sa nhân liên tục mất mùa, mất giá khiến nhiều hộ phải chặt bỏ dù còn “nặng lòng” hy vọng.

Một thời hoàng kim

Được đánh giá là cây mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn các loại cây trồng truyền thống nên trong một thời gian ngắn, cây sa nhân đã tạo nên “cơn sốt” đối với người dân huyện Mường Khương, tổng diện tích lên đến gần 1.368 ha, được trồng tại 16/16 xã, thị trấn, trong đó diện tích thu hoạch năm 2022 là 1.100 ha, năng suất trung bình 1,5 tấn/ha, sản lượng đạt 1.650 tấn, giá bán bình quân 45.000 đồng/kg, giá trị sản lượng ước đạt 74,25 tỷ đồng.

Xã Nậm Chảy được coi là địa phương đi đầu trong phát triển cây sa nhân hàng hóa của huyện. Được trồng trên diện rộng từ năm 2015, cây sa nhân nhanh chóng giúp nhiều hộ ở Nậm Chảy thoát nghèo và đến năm 2018 thì nơi đây được coi là “thủ phủ” của cây dược liệu này.

S3.jpg

Theo nhiều hộ trồng, khi sa nhân được giá, 1 kg quả tươi có giá tới 250.000 đồng. Người dân Nậm Chảy cũng vì thế mà bảo nhau trồng. Nhiều diện tích rừng sản xuất, nương ngô được chuyển sang trồng sa nhân. Nhất là thời điểm quả sa nhân được giá, bất kỳ khoảng trống nào từ đồi cao, nương ngô đến ven bờ suối cũng thấy cây trồng này. Đến năm 2016, toàn bộ 11 thôn của xã trồng cây sa nhân và năm 2018 là thời điểm “hoàng kim” nhất của cây sa nhân tại xã, diện tích đạt gần 500 ha. Khi ấy, ai cũng nghĩ cây sa nhân sẽ mang lại lợi ích kép, có nhiều triển vọng và cho thu nhập cao, góp phần xóa đói, giảm nghèo. Nhiều hộ thậm chí đã đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng hệ thống lò sấy bằng than để chủ động bảo quản quả.

Niềm vui… chẳng tày gang

Tưởng rằng cây sa nhân sẽ là hướng phát triển kinh tế bền vững của người dân Nậm Chảy, nhưng khi người trồng sa nhân đang mải mê “ôm mộng” đổi đời thì thị trường bị “dội gáo nước lạnh”. Từ cuối năm 2019, thương nhân Trung Quốc bắt đầu hạn chế thu mua, có thời điểm dừng mua. Vụ sa nhân trong 2 năm qua có giá quả tươi chỉ khoảng 25.000 - 30.000 đồng/kg, bằng 1/10 giá những năm trước.

Theo một số tiểu thương thu mua sa nhân, trước kia quả sa nhân được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc dưới hình thức kinh doanh biên mậu, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới. Tuy nhiên, từ đầu năm 2019, phía Trung Quốc tăng cường quản lý xuất - nhập khẩu hàng hóa qua biên giới, đồng thời thực hiện chặt chẽ truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa nông sản Việt Nam. Trong khi đó, quả sa nhân chưa có trong danh mục nông sản Việt Nam được nhập khẩu chính ngạch vào Trung Quốc nên không thể làm thủ tục xuất khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn. Còn nếu xuất qua nước thứ 3 rồi đưa vào thị trường Trung Quốc thì chi phí trung gian cho việc bảo quản, chuyển tải, giao dịch tăng nhiều, khiến lợi nhuận giảm.

S4.jpg

Đến các thôn của xã Nậm Chảy, phóng viên ghi nhận, do đầu ra cho quả sa nhân khó nên việc chăm sóc cây sa nhân không còn được quan tâm như trước, cây chủ yếu sống nhờ “nước trời”. Thậm chí tại nhiều nơi, cây sa nhân đã bị người dân chặt bỏ, đốt hàng loạt. Một số hộ vay vốn mua giống trồng cây sa nhân nay rơi vào thế mắc kẹt: Để thì mất công chăm mà chặt đi thì tiếc.

Mặc dù là người trồng cây sa nhân lâu năm tại địa phương nhưng anh Lèng Sử Hòa (thôn Lùng Phìn A) cũng không biết vì lý do gì mà vài năm nay vườn sa nhân không đậu quả như trước. Ngoài ra, giá sa nhân thấp nên gia đình anh quyết định phá bỏ phần lớn để trồng cây khác. Anh Hòa cho biết: Từ năm 2017, gia đình tôi trồng hơn 2 ha sa nhân, thu nhập mỗi vụ hơn 100 triệu đồng. Nhưng 2 năm gần đây giá thấp, chỉ được 25.000 đồng/kg nên tôi đã chặt bỏ và chuyển sang trồng cây khác như ngô, chuối.

Gia đình anh Tẩn Si Phủ ở thôn Sảng Lùng Phìn cũng đứng ngồi không yên. Anh dẫn chúng tôi đi thăm vườn sa nhân mà chỉ cách đây 2 năm từng mang lại nguồn thu lớn cho gia đình. Anh rầu rĩ bảo năm nay nắng hạn kéo dài, cây sa nhân ra rất ít hoa, báo trước một vụ mùa thất thu. “Cây đậu quả ít, giá bán tụt thảm hại. Nếu thời gian tới cây sa nhân không còn hiệu quả, tôi đành phải chặt bỏ và chuyển sang trồng ngô”, anh Phủ nói.

A4.jpg
Cơ sở sấy quả sa nhân tại xã Nậm Chảy được đầu tư xây dựng với số vốn hàng trăm triệu đồng có nguy cơ đóng cửa vì thiếu nguyên liệu.

Trao đổi với phóng viên, ông Cư Thọ, Chủ tịch UBND xã Nậm Chảy cho biết: Ngay từ khi cây sa nhân du nhập về địa phương, chúng tôi đã xác định đây là loại cây trồng có nguy cơ ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng. Đặc biệt, hiện nay loại quả này chưa có trong danh mục xuất khẩu sang Trung Quốc nên đầu ra bấp bênh. Vì vậy, chính quyền xã không khuyến khích người dân mở rộng diện tích. Tới đây, xã tiếp tục chỉ đạo chuyển đổi dần diện tích sang trồng cây khác để tạo sinh kế bền vững cho người dân.

A3.jpg
Ông Vương Ngọc Sơn, thôn Thính Chéng đang tính sẽ phá bỏ diện tích cây sa nhân của gia đình mình để chuyển sang trồng ngô.

Sau một thời gian gắn bó với cây sa nhân, nhiều hộ như gia đình anh Hòa, anh Phủ ở xã Nậm Chảy bắt đầu chặt bỏ để chuyển sang trồng cây khác. Đây là bài học cần được người dân và chính quyền địa phương rút ra để tránh điệp khúc “trồng rồi chặt”. Thực tế đã chứng minh khi một cây trồng mới xuất hiện mà không có sự kiểm chứng về sự phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu, thị trường tiêu thụ… để phát triển bền vững thì chỉ có lợi trước mắt và một số ít người được lợi nhờ bán cây giống, còn đa phần những người theo sau sẽ thua trắng.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, sản phẩm OCOP của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên

Trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, sản phẩm OCOP của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên

Sáng 16/11, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy, đồng chí Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng và lãnh đạo tỉnh Lào Cai, lãnh đạo Đại học Thái Nguyên tham quan các gian hàng tại khu trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số và các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, mô hình tiêu biểu của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên tại sảnh Trung tâm Hội nghị tỉnh Lào Cai.

Buồn vui nghề nuôi cá trên núi Pờ Sì Ngài

Buồn vui nghề nuôi cá trên núi Pờ Sì Ngài

Cách đây 9 năm, do ảnh hưởng thiên tai, đồng bào Dao đỏ nơi đây được Nhà nước đầu tư khu sắp xếp dân cư với tổng kinh phí 23 tỷ đồng, giúp người dân có cuộc sống ổn định, an toàn. Niềm vui đến sớm với người dân Pờ Sì Ngài khi mô hình nuôi cá nước lạnh đem lại hiệu quả cao, giúp các hộ dân thoát nghèo. Vậy nhưng, 2 năm trở lại đây, nguồn sinh kế tốt nhất của người dân bị đe dọa, khiến một số hộ dân có nguy cơ tái nghèo.

Khơi sức dân để lo cho dân

Khơi sức dân để lo cho dân

Xã vùng cao Mỏ Vàng đang chuyển mình với hàng loạt công trình hạ tầng có tổng vốn đầu tư hàng chục tỷ đồng được triển khai. Đằng sau những đổi thay ấy không chỉ có nguồn lực đầu tư của Nhà nước mà còn là sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân. Bằng cách làm dân vận khéo, cấp ủy, chính quyền địa phương đang khơi dậy nội lực cộng đồng, biến sự đồng thuận thành nguồn lực phát triển với phương châm "Lấy sức dân để lo cho dân".

Phong Dụ Hạ huy động sức dân đẩy nhanh tiến độ làm đường giao thông nông thôn

Phong Dụ Hạ huy động sức dân đẩy nhanh tiến độ làm đường giao thông nông thôn

Những tuyến đường bê tông đang dần nối dài đến các thôn, bản ở Phong Dụ Hạ không chỉ giúp người dân đi lại thuận tiện hơn, mà còn mở thêm cơ hội đưa nông sản ra thị trường, mở rộng vùng sản xuất và nâng cao thu nhập. Với phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm, địa phương đang tập trung huy động nguồn lực, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành các công trình giao thông trong năm 2026.

Lào Cai thúc đẩy chế biến sâu, nâng giá trị tài nguyên khoáng sản

Lào Cai thúc đẩy chế biến sâu, nâng giá trị tài nguyên khoáng sản

Nhiều mỏ khoáng sản chậm đưa vào khai thác hoặc phải tạm dừng, hoạt động chế biến chủ yếu dừng ở sản phẩm trung gian. Trước thực trạng này, tỉnh Lào Cai đang triển khai các giải pháp phát triển công nghiệp khai thác và tinh chế nguyên liệu phục vụ công nghệ chiến lược. Mục tiêu là từng bước nâng cao giá trị tài nguyên, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các ngành công nghiệp chế biến.

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Nhiều hộ dân ở Phìn Ngan mòn mỏi chờ điện lưới

Rời nơi ở cũ vì nguy cơ sạt lở, 13 hộ dân chuyển về khu tái định cư Tả Trang, thôn Phìn Ngan, xã Bát Xát với mong muốn có nơi ở an toàn, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, nhiều năm qua, các hộ vẫn phải sống trong cảnh thiếu điện lưới, sóng điện thoại chập chờn, thiếu nước sạch và đi lại khó khăn. Giữa núi rừng cách trở, ánh điện vẫn là niềm mong mỏi thường trực của người dân nơi đây.

Phụ nữ Lâm Giang học và làm theo Bác

Phụ nữ Lâm Giang học và làm theo Bác

Thấm nhuần tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Lâm Giang đã cụ thể hóa việc học tập và làm theo Bác bằng các phong trào thi đua, mô hình thiết thực, gắn với đời sống hội viên. Từ hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc đến thúc đẩy chuyển đổi số và lan tỏa tinh thần tương thân tương ái, mỗi việc làm đều góp phần khẳng định vai trò, vị thế của phụ nữ trong xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Vun đắp đồng thuận từ việc dân cần

Vun đắp đồng thuận từ việc dân cần

Một đoạn đường xuống cấp cần sửa chữa, một tuyến giao thông cần mở rộng, một khu dân cư cần giữ gìn sạch đẹp… Từ những nhu cầu thiết thực ấy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam xã Tân Hợp cùng các tổ chức thành viên lắng nghe, vận động, kết nối sức dân. Khi được bàn bạc, hiểu rõ lợi ích, người dân tự nguyện góp sức, những phần việc chung trở thành sợi dây gắn kết, củng cố đồng thuận và tình đoàn kết ở cơ sở.

Triển khai giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp quy mô nhỏ giai đoạn 2026-2027

Triển khai giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và doanh nghiệp quy mô nhỏ giai đoạn 2026-2027

Quốc hội và Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 43/2026/QH16 và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 và 2027. Gói hỗ trợ tài khóa tập trung vào nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ và người lao động góp phần kích cầu tiêu dùng và khơi thông nguồn vốn sản xuất.

fb yt zl tw