Cách trung tâm xã Phú Nhuận khoảng 2 km, thôn Phú Hải 1 có 140 hộ dân là người gốc địa phương và từ Hải Phòng, Nam Định lên xây dựng vùng kinh tế mới. Cái tên Phú Hải nghĩa là vùng biển trù phú có lẽ được đặt theo nguyện vọng của các hộ dân nơi đây, hy vọng xây dựng vùng đất này phát triển, giàu đẹp. Đến nay, niềm hy vọng ấy dần thành hiện thực khi cây cau - một trong những cây trồng chính ở đây đang khẳng định giá trị kinh tế bền vững.
Đặt chân đến thôn Phú Hải 1, nhiều người trầm trồ trước khung cảnh bình yên với những hàng cau thẳng tắp, trĩu quả. Gần nửa số hộ ở Phú Hải trồng cau, họ tận dụng từ bờ rào, bờ ao, vườn nhà đến ven đường để trồng cau. Đặc biệt, người dân trong thôn chỉ ươm giống cau ta (cau quả thuôn dài) vì có giá trị kinh tế cao.
Gia đình chị Vũ Thị Khanh đã trồng cau được 7 năm. Trong vườn nhà chị hiện có hơn 1.000 cây cau, trong đó 700 cây đang cho thu hoạch, chị tiếp tục ươm giống trồng thêm ở mảnh vườn cạnh nhà. Ngồi bên chiếc bàn đá dưới hàng cau xanh ngát, chị Khanh kể quá trình trồng cau là do bị bố mẹ chồng “mắng” nhiều quá. Khi về làm dâu, thấy các hộ xung quanh trồng cau nhưng vợ chồng chị Khanh muốn phát triển kinh tế theo hướng khác biệt. Đất vườn nhà, chị canh tác các loại rau nhưng sau một thời gian không có đầu ra ổn định, kinh tế gia đình vẫn khó khăn. Lúc này, bố mẹ chồng chị Khanh định hướng hai vợ chồng trồng cau vì theo ông bà, cây cau dễ trồng, dễ chăm sóc lại có đầu ra ổn định.
“Bố mẹ thấy vợ chồng tôi không đổi hướng canh tác nên sốt ruột, còn mắng chúng tôi không biết làm ăn. Bị ông bà nói nhiều quá, vợ chồng tôi đành “tặc lưỡi” nghe lời, thế rồi có vườn cau như ngày hôm nay” - chị Khanh nhớ lại.
Vườn cau của nhà chị Khanh mỗi năm cho thu hoạch 24 tấn quả tươi, giá bán trung bình 40.000 - 50.000 đồng/kg, tổng thu nhập khoảng 400 - 500 triệu đồng.
Cách đó không xa là vườn cau của gia đình ông Phạm Minh Khai với hơn 400 cây cau, phần nhiều có tuổi đời khoảng 20 năm, còn lại từ 7 - 8 năm. Ông Phạm Minh Khai chia sẻ cây cau chính là “người bạn” giúp gia đình ông cũng như các hộ khác trong thôn có thu nhập ổn định. Đây là loại cây hợp khí hậu, thổ nhưỡng của Việt Nam, gắn bó với gia đình Việt từ bao đời, do vậy, chẳng cần chăm bón nhiều, cây cứ vươn mình lớn lên cho những buồng trĩu quả. Từ vườn cau, mỗi năm, gia đình ông Khai thu nhập hơn 100 triệu đồng. Với người cao tuổi, đây là khoản thu nhập ổn định, ông bà còn tiết kiệm phụ giúp kinh tế cho các con trong gia đình.
Hộ gia đình ông Phạm Minh Khai hay chị Vũ Thị Khanh có được thành quả từ trồng cau cũng bởi họ học tập, rút kinh nghiệm từ các hộ đi trước. Hộ đầu tiên trồng cau hàng hóa ở thôn Phú Hải 1 là gia đình ông Chu Văn Dỗi, Lê Văn Tinh, đến nay, các hộ này còn sản xuất cau giống đưa ra thị trường dòng cau ta được người tiêu dùng ưa chuộng. Chính những hộ này góp phần lan tỏa, mở rộng diện tích trồng cau tại Phú Hải 1, đưa cây trồng này trở thành thế mạnh phát triển kinh tế tại địa phương.
Ở Phú Hải 1 có không ít hộ gia đình thu nhập tiền tỉ từ trồng cau. Điều này được thông tin từ Trưởng thôn Trần Thị Lựa. Tuy nhiên, với bản tính khiêm tốn, khi được hỏi về thu nhập thì nhiều người bảo rằng mức thu đó chưa là gì so với những nông dân sản xuất giỏi ở nhiều nơi khác. Nhưng họ có niềm tin cũng như tình yêu đặc biệt với cây cau, kể cả khi thị trường ảm đạm, cau giá rẻ thì các hộ dân ở đây vẫn không chặt bỏ; kiên trì, bền bỉ chăm sóc vì cây cau gắn bó nhiều năm với đời sống vật chất cũng như tinh thần của người dân thôn Phú Hải 1.
Câu chuyện làm giàu từ cây cau ở Phú Hải 1 có lẽ còn tiếp nối với thế hệ tương lai ở đây. Phú Hải 1 giờ đây khoác lên mình tấm áo mới của một vùng nông thôn trù phú với những ngôi nhà khang trang giữa vườn cau xanh mát. Cây cau là nhân chứng của sự đổi thay trên quê hương Phú Hải 1, đồng thời là cây trồng đem đến sự ấm no, ổn định cho người dân nơi đây.
