Một hồ sơ hành chính được giải quyết nhanh hơn, một hợp tác xã tìm được khách hàng qua nền tảng trực tuyến hay một cơ sở lưu trú chủ động đón khách nhờ ứng dụng công nghệ. Những thay đổi ấy cho thấy chuyển đổi số tại Lào Cai đang đi vào đời sống một cách thực chất, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế.
Tại Lào Cai, việc đầu tư hạ tầng số đang tạo điều kiện để chính quyền, doanh nghiệp và người dân tiếp cận các phương thức làm việc, sản xuất mới. Đến nay, tỷ lệ phủ sóng 4G đạt 99,3%; 99% thôn, bản có Internet cáp quang; 100% xã, phường đã kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai các dịch vụ số, nhất là tại địa bàn miền núi, nơi khoảng cách địa lý từng là trở ngại lớn trong tiếp cận thông tin và dịch vụ công.
Nhưng hạ tầng chỉ là điều kiện ban đầu. Chuyển đổi số đòi hỏi phải thay đổi phương thức vận hành, khai thác dữ liệu và giải quyết công việc. Đến nay, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh đã kết nối với 13 phần mềm chuyên ngành của Trung ương, đồng thời số hóa hơn 13 triệu trang tài liệu có giá trị cao. Việc khai thác dữ liệu, sử dụng nền tảng dùng chung đang góp phần giảm thao tác thủ công, hỗ trợ cán bộ xử lý công việc nhanh hơn.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Lâm Thượng, việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ trên môi trường điện tử đã trở thành hoạt động thường xuyên. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 95%, khoảng 99% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn. Cán bộ tại trung tâm trực tiếp hướng dẫn người dân thao tác trên điện thoại, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, giúp người chưa quen sử dụng công nghệ từng bước tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Ông Hoàng Mộc, thôn Làng Dầu, xã Lâm Thượng chia sẻ: “Trước đây, làm thủ tục gì tôi cũng phải đến trực tiếp để hỏi và nộp giấy tờ. Nay được cán bộ hướng dẫn thực hiện trên điện thoại, tôi thấy thuận tiện hơn. Những việc đã biết cách làm thì lần sau có thể tự thực hiện”.
Đến nay, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn tỉnh đạt 92,4%; gần 98,7% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang được triển khai trong hoạt động công vụ. Hệ thống trợ lý ảo đã tích hợp 22.000 tài liệu, hỗ trợ cán bộ tra cứu thông tin, nâng cao hiệu quả xử lý công việc.
Không chỉ thay đổi phương thức làm việc của chính quyền, công nghệ số đang giúp nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Lào Cai tìm kiếm cơ hội phát triển. Các sản phẩm nông nghiệp, đặc sản vùng cao, thương mại điện tử từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ, giảm phụ thuộc vào khách hàng truyền thống.
Hợp tác xã Sản xuất chế biến nông sản Tây Bắc Hiền Vinh là một trong những cơ sở sớm tiếp cận phương thức kinh doanh này. Việc giới thiệu, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng trực tuyến giúp hợp tác xã có thêm cơ hội kết nối khách hàng ngoài địa phương. Tuy nhiên, bán hàng trên môi trường số cũng đòi hỏi phải đổi mới cách quảng bá, quản lý đơn hàng và duy trì chất lượng sản phẩm.
Chị Đồng Thị Hiền - Giám đốc HTX Sản xuất chế biến nông sản Tây Bắc Hiền Vinh cho biết: “Các nền tảng trực tuyến giúp hợp tác xã tiếp cận được nhiều khách hàng hơn. Nhưng để duy trì hiệu quả, chúng tôi phải chú trọng chất lượng sản phẩm, cách giới thiệu hàng hóa và xử lý đơn hàng. Đây là những kỹ năng mà hợp tác xã cần tiếp tục hoàn thiện”.
Hiện toàn tỉnh có hơn 500 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia bán hàng trực tuyến; 100% sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử. Doanh thu thương mại điện tử ước đạt 7.850 tỷ đồng. Những kết quả này cho thấy dư địa phát triển lớn, song để công nghệ thực sự tạo giá trị, các cơ sở sản xuất phải nâng cao năng lực quản trị, xây dựng thương hiệu và bảo đảm chất lượng hàng hóa.
Việc ứng dụng công nghệ cũng đang mở thêm cơ hội cho các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch tại các điểm du lịch nổi tiếng như: Sa Pa, Bắc Hà, Tả Van, Tú Lệ, Suối Giàng, Mù Cang Chải… Thông qua nền tảng đặt phòng và quảng bá trực tuyến, nhiều cơ sở có điều kiện tiếp cận khách hàng, giới thiệu sản phẩm du lịch đặc trưng. Điều này cho thấy chuyển đổi số có thể góp phần khai thác hiệu quả hơn những lợi thế sẵn có của địa phương.
Để các tiện ích số được sử dụng rộng rãi, việc phổ cập kỹ năng cho người dân giữ vai trò quan trọng. Lào Cai hiện có 2.880 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 20.260 thành viên, trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và các nền tảng thiết yếu. Đặc biệt tại vùng cao, hoạt động hướng dẫn được gắn với nhu cầu cụ thể, giúp người dân không chỉ biết sử dụng mà còn chủ động khai thác công nghệ phục vụ cuộc sống.
Ông Trần Ngọc Luận - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai nhấn mạnh: “Tỉnh tập trung hoàn thiện dữ liệu, nâng cao khả năng kết nối giữa các hệ thống, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao năng suất, hiệu quả xử lý công việc. Kết quả chuyển đổi số phải được thể hiện bằng những lợi ích cụ thể đối với người dân và doanh nghiệp”.
Với mục tiêu trở thành cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế, Lào Cai cần tiếp tục phát huy hiệu quả nguồn lực công nghệ đã đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Khi bộ máy vận hành hiệu quả hơn, doanh nghiệp có thêm cơ hội phát triển và người dân được thụ hưởng những tiện ích thiết thực, chuyển đổi số thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững.
