LCĐT - Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Việt Nam hiện là quốc gia có lượng rác thải nhựa xả ra biển đứng thứ 4 trên thế giới với khoảng 0,28 - 0,73 triệu tấn/năm. Hưởng ứng lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, tỉnh Lào Cai đã chính thức triển khai Đề án “Giảm thiểu rác thải nhựa giai đoạn 2020 - 2025” nhằm giải quyết đồng bộ, hiệu quả vấn đề rác thải nhựa trên địa bàn tỉnh. Cho đến nay, Lào Cai là tỉnh đầu tiên trong cả nước ban hành đề án này.
Mặc dù Đề án “Giảm thiểu rác thải nhựa giai đoạn 2020 - 2025” mới ban hành nhưng nhiều năm qua, phong trào chống rác thải nhựa đã được các cấp, các ngành, đơn vị, cá nhân trong tỉnh hưởng ứng. Nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tập thể, cá nhân về ô nhiễm môi trường do sử dụng đồ nhựa và túi ni lông trong sinh hoạt, sản xuất và cần thay thế bằng sản phẩm thân thiện với môi trường đã được tổ chức tại các địa phương trong tỉnh. Điển hình như huyện Mường Khương và thành phố Lào Cai đã tổ chức cho các xã, phường trên địa bàn ký cam kết không sử dụng sản phẩm nhựa 1 lần, lấy đó làm căn cứ bình xét thi đua cơ sở hằng năm. Đến nay, nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh không sử dụng chai nhựa đựng nước trong các cuộc họp mà thay thế bằng chai, cốc thủy tinh; việc thu gom, phân loại vỏ chai, lọ nhựa để tái chế thành các sản phẩm mới... cũng được nhiều đơn vị thực hiện thường xuyên.
| Tặng làn, giỏ cho người dân trong Lễ phát động phong trào "Chống rác thải nhựa" tại huyện Văn Bàn. |
Từ năm 2015, chương trình giảm sử dụng túi ni lông trong sinh hoạt được triển khai tại 6 chợ trung tâm thuộc thành phố Lào Cai và chợ trung tâm ở các huyện, thị xã trong tỉnh. Tại đây, việc tuyên truyền chống rác thải nhựa được thực hiện bằng nhiều hình thức như treo khẩu hiệu, băng zôn, qua loa truyền thanh của phường, thị trấn. Nhiều tiểu thương, người bán hàng và người dân khi đi chợ đã có thói quen giảm sử dụng túi ni lông, hướng tới những loại túi thân thiện với môi trường (giỏ, làn, túi vải, túi giấy, túi tự hủy sinh học). Chị Tạ Lan Hương ở đường Mạc Đĩnh Chi, phường Lào Cai, thành phố Lào Cai cho biết: Qua phương tiện thông tin đại chúng, tôi hiểu được tác hại của việc dùng túi ni lông nên khi đi chợ, thay vì dùng túi ni lông, tôi chủ động mang giỏ, làn để đựng thực phẩm.
Đáng chú ý, trong phong trào chống rác thải nhựa, Sở Giáo dục và Đào tạo là đơn vị đi đầu và thực hiện hiệu quả nhất. Ngành đã lồng ghép các hoạt động tuyên truyền, phổ biến thông tin về tác hại của việc sử dụng túi ni lông, sản phẩm nhựa sử dụng 1 lần cho hơn 11.200 thầy, cô giáo và học sinh các trường thông qua các cuộc thi, buổi ngoại khóa và chính khóa... Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh đã trao 5.500 vật dụng thân thiện, 140 xe gom rác các loại; trao giải các cuộc thi vẽ tranh và thi văn nghệ để khuyến khích học sinh thể hiện ý tưởng sáng tạo, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, góp phần lan tỏa việc tuyên truyền giảm thiểu sử dụng túi ni lông trên địa bàn.
Bà Ngô Thị Liên Anh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh cho biết: Mỗi ngày, Lào Cai phát sinh khoảng 36,8 - 55,2 tấn chất thải nhựa và túi ni lông. Để giảm thiểu lượng rác thải nhựa ra môi trường, tỉnh xác định tập trung tuyên truyền, chia theo từng đối tượng, nhóm đối tượng để tuyên truyền. Theo đó, cán bộ, công nhân, viên chức phải là những người đi đầu, gương mẫu thực hiện. Bên cạnh đó, thông qua công tác xã hội hóa tổ chức các hoạt động tuyên truyền phong phú, hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, phong trào chống rác thải nhựa hiện nay vẫn còn một số khó khăn, bất cập do việc sử dụng đồ nhựa 1 lần và túi ni lông đã trở thành thói quen khó bỏ của nhiều người bởi tính tiện dụng, giá thành rẻ và chưa có chế tài xử phạt phù hợp đối với hành vi sử dụng rác thải nhựa trong sinh hoạt của người dân và trong sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp...
Chính vì thế, ngay từ bây giờ, mỗi người dân cần thay đổi thói quen để bảo vệ môi trường, bắt đầu từ những việc làm cụ thể, như sử dụng giỏ, làn đi chợ; mang theo đồ đựng thực phẩm riêng khi mua đồ ăn bên ngoài; hạn chế sử dụng túi ni lông trong mua bán, trao đổi hàng hóa; phân loại rác thải tại nguồn… góp phần giúp môi trường sống ngày càng tốt hơn.