Thiếu hạ tầng công nghệ
Trong tiết học Tin học tại Trường THPT số 2 Mường Khương, 35 học sinh lớp 11 đang chăm chú trước màn hình máy tính. Tuy nhiên, phòng học chỉ có 24 máy hoạt động được, buộc các em phải thay phiên nhau sử dụng chung thiết bị. Hình ảnh học sinh đứng phía sau chăm chú theo dõi bạn thao tác, hay luân phiên cầm chuột, bàn phím để làm quen với các nền tảng thi trực tuyến như OLM, Azota đã trở nên quen thuộc.
Điều tưởng như đơn giản với học sinh vùng thuận lợi lại trở thành thách thức lớn đối với học sinh vùng cao. Do điều kiện tiếp cận công nghệ còn hạn chế, nhiều em không khỏi lúng túng khi lần đầu làm việc với máy tính. Những thao tác cần thiết trong phòng thi như: đăng nhập hệ thống, nhập mã đề, chuyển câu hỏi hay lưu bài thi vẫn còn chậm và thiếu thuần thục.
Không chỉ thiếu thiết bị, việc thực hành theo nhóm cũng khiến thời gian tiếp cận máy tính của mỗi học sinh bị hạn chế.
Những lo ngại trên là hoàn toàn có cơ sở, bởi hình thức thi trên máy tính không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức mà còn đòi hỏi thí sinh phải có kỹ năng sử dụng thiết bị thành thạo, chính xác và nhanh. Trong khi đó, nhiều học sinh vùng cao ít được tiếp cận với công nghệ, gây bất lợi cho các em khi bước vào kỳ thi chính thức.
Rời phòng học, chiếc máy tính lại trở thành “xa xỉ” với phần lớn học sinh nơi đây. Hầu hết các em là con em đồng bào dân tộc thiểu số, hoàn cảnh gia đình khó khăn, việc trang bị máy tính cá nhân gần như ngoài khả năng của gia đình. Để ôn luyện, nhiều học sinh bán trú chỉ còn cách sử dụng điện thoại thông minh. Tuy nhiên, việc luyện tập trên điện thoại lại có nhiều hạn chế, bởi giao diện hoàn toàn khác với máy tính, khiến học sinh khó làm quen với hình thức thi thực tế.
Không chỉ học sinh gặp khó khăn, giáo viên cũng gặp nhiều trở ngại trong quá trình giảng dạy.
Thực tế cho thấy, nếu không được tiếp cận thường xuyên với máy tính, học sinh rất dễ bị áp lực khi bước vào kỳ thi chính thức. Việc lúng túng trong thao tác có thể khiến các em mất thời gian, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thi.
Theo thống kê, Trường THPT số 2 Mường Khương hiện có 527 học sinh nhưng chỉ có 24 máy tính còn niên hạn sử dụng. Như vậy, trung bình hơn 20 học sinh mới có một máy tính đạt chuẩn. Đây không chỉ là sự thiếu hụt về thiết bị mà còn là rào cản lớn trong việc truyền tải kiến thức công nghệ thông tin đến với học sinh vùng cao.
Bên cạnh việc thiếu máy tính, đội ngũ giáo viên tin học cũng còn hạn chế. Trường THPT số 2 Mường Khương hiện chỉ có một giáo viên Tin học, trong khi nhu cầu học tập và thực hành của học sinh ngày càng tăng, nhất là khi thời điểm tổ chức thi trên máy tính đang đến gần.
Đáng chú ý, hạ tầng mạng tại khu vực vùng cao chưa thực sự ổn định. Việc truy cập internet đôi khi bị gián đoạn, tốc độ chậm, ảnh hưởng đến quá trình luyện tập trực tuyến của học sinh. Đây là những yếu tố khiến việc triển khai thi trên máy tính tại các trường vùng cao gặp nhiều khó khăn.
Cần sự đầu tư đồng bộ
Chuyển sang thi trên máy tính là xu thế tất yếu, song nếu không có sự chuẩn bị đồng bộ, khoảng cách số giữa vùng thuận lợi và vùng khó khăn có thể ngày càng lớn. Nhiều giáo viên cho rằng, ngoài đầu tư thiết bị, cần tăng cường các lớp đào tạo kỹ năng số để học sinh làm quen với hình thức thi mới. Đồng thời, bổ sung đội ngũ giáo viên tin học, nâng cấp hệ thống mạng, đảm bảo điều kiện dạy và học.
Thực tế, việc chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ là thay đổi phương thức thi mà còn là quá trình nâng cao năng lực công nghệ cho học sinh. Với học sinh vùng cao, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để tiếp cận với công nghệ, mở rộng cánh cửa tri thức. Để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp trên máy tính vào năm 2027, các trường vùng cao như Trường THPT số 2 Mường Khương rất cần sự quan tâm, đầu tư về hạ tầng công nghệ thông tin. Việc trang bị thêm máy tính, nâng cấp phòng máy, cải thiện đường truyền internet sẽ giúp học sinh có điều kiện học tập tốt hơn.
Chặng đường đến với kỳ thi tốt nghiệp trên máy tính của học sinh vùng cao vẫn còn nhiều gập ghềnh. Tuy nhiên, với sự quan tâm của ngành giáo dục, chính quyền địa phương và sự nỗ lực của thầy trò, những khó khăn này hoàn toàn có thể từng bước được tháo gỡ.
