Chất vấn nhiều vấn đề “nóng”

Đại biểu Vàng Thị Tuyết Mai (Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Bát Xát) nêu: Trên địa bàn huyện Bát Xát có dự án khai thác khoáng sản tại mỏ đồng Sin Quyền, nên đất, đá bóc ra đổ ở bãi thải với khối lượng rất lớn, chiếm nhiều diện tích và có nguy cơ sạt lở, ô nhiễm môi trường. Đá thải này đã được cấp có thẩm quyền thẩm định đủ điều kiện đưa vào làm vật liệu phục vụ xây dựng các công trình giao thông, nhưng hiện nay những dự án đầu tư trên địa bàn huyện Bát Xát vẫn phải mua đá từ nơi khác.

Về vấn đề này, ông Vũ Lân, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai giải trình: Đất, đá thải phát sinh trong quá trình khai thác mỏ tại mỏ đồng Sin Quyền là khai thác khoáng sản đi kèm, không phải là tận thu khoáng sản. Thẩm quyền cấp phép khai thác khoáng sản đi kèm thuộc Bộ Tài Nguyên và Môi trường. Trên cơ sở các quy định của pháp luật, Sở Tài Nguyên và Môi trường đã phối hợp với UBND huyện Bát Xát, các sở, ngành liên quan tham mưu cho UBND tỉnh báo cáo Bộ Tài Nguyên và Môi trường về vấn đề này. Năm 2022, Bộ Tài Nguyên và Môi trường đã có văn bản đồng ý cho Tổng Công ty Khoáng sản (TKV) khai thác khoáng sản đi kèm là đá thải, TKV có trách nhiệm lập phương án xác định trữ lượng cũng như xác định nhu cầu của các chủ đầu tư sử dụng đối với loại đá thải để lập phương án trình cơ quan chức năng phê duyệt.

Sở Tài Nguyên và Môi trường đã phối hợp với chính quyền địa phương và các chủ đầu tư dự án cung cấp nhu cầu cho TKV nhưng đến nay TKV vẫn chưa hoàn thiện phương án này. Thời gian tới, sở sẽ tiếp tục đôn đốc TKV để việc sử dụng đá thải trong quá trình khai thác mỏ đồng Sin Quyền tạo ra phù hợp với quy định của pháp luật, đồng thời tận thu cho ngân sách các loại thuế, phí liên quan.

Đại biểu Thào Thị Mỷ (Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Bảo Thắng) chất vấn việc công trình xử lý rác thải sinh hoạt tại huyện Bảo Thắng hoạt động không hiệu quả, vẫn xảy ra tình trạng ô nhiễm môi trường, nước chảy ra từ bãi rác có thể quan sát bằng mắt thường, mùi hôi thối… Ông Vũ Lân khẳng định: Sở Tài Nguyên và Môi trường là cơ quan chuyên môn giúp UBND tỉnh quản lý nhà nước về lĩnh vực môi trường, để xảy ra tình trạng ô nhiễm môi trường dù lớn hay nhỏ đều có trách nhiệm của Sở Tài Nguyên và Môi trường và sở nhận trách nhiệm về việc này.

Theo Giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi trường, xử lý rác bằng hình thức chôn lấp là một trong những phương pháp thô sơ nhất và gây ô nhiễm nhiều nhất hiện nay. Mới đây, Sở Tài Nguyên và Môi trường phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát toàn bộ bãi chôn lấp rác trong toàn tỉnh để lập báo cáo, đề xuất UBND tỉnh giải pháp đầu tư và kêu gọi đầu tư các công trình đốt rác có quy mô phù hợp, vấn đề này sẽ từng bước được giải quyết. Trong thời gian đó, đề nghị huyện Bảo Thắng và các địa phương có bãi chôn lấp rác thải thực hiện đúng quy trình vận hành bãi chôn lấp rác thải, góp phần giảm ô nhiễm môi trường.

Đối với vấn đề đại biểu Trần Bích Sửu (Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Si Ma Cai) và đại biểu Nguyễn Công Tư (Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Bảo Yên) về việc quản lý khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, Giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi trường giải trình: Việc cấp phép thăm dò khoáng sản và khai thác khoáng sản chịu tác động của nhiều quy định của pháp luật. Nhìn chung, hầu hết điểm mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh có những khó khăn nhất định trong việc cấp phép thăm dò và khai thác.

Si Ma Cai hiện có 10 mỏ khoáng sản, trong đó có 4 mỏ đá và 6 mỏ cát, Sở Tài Nguyên và Môi trường mới nhận được đề nghị của UBND huyện về việc đưa vào đấu giá 1 mỏ đá, nhưng sau khi rà soát thấy mỏ này bị chồng lấn vào đất rừng tự nhiên nên không thể làm thủ tục cấp phép. Đối với 6 mỏ cát trên địa bàn huyện Si Ma Cai đều nằm trong lòng hồ thủy điện, không được cấp phép theo pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, khi Luật Khoáng sản - Địa chất năm 2024 có hiệu lực, luật này cho phép khai thác khoáng sản trong các lòng hồ thủy điện, khi đó, Sở Tài Nguyên và Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu cho UBND tỉnh cấp phép khai thác khoáng sản, đồng thời với nạo vét lòng hồ.

Đối với Bảo Yên, các mỏ khoáng sản đều nằm trong phạm vi lòng sông Chảy và lòng sông Hồng. Sở Tài Nguyên và Môi trường đã phối hợp các ngành, địa phương rà soát từng mỏ. Đối với những mỏ nằm trong phạm vi lòng sông Chảy đã được cấp phép khai thác và được cấp phép đầu tư nhưng chưa được thuê đất, UBND tỉnh đã có văn bản đồng ý theo hướng không yêu cầu chủ mỏ phải làm thủ tục thuê đất nhưng các nghĩa vụ tài chính về đất đai và các nghĩa vụ tài chính khác, chủ đầu tư vẫn phải thực hiện đầy đủ theo các quy định hiện hành. Đối với các mỏ nằm trong phạm vi lòng sông Hồng đã được UBND tỉnh cấp phép, trên cơ sở tham mưu của Sở Tài Nguyên và Môi trường và các sở, ngành liên quan, UBND tỉnh thống nhất theo hướng cho phép các chủ mỏ thuê đất trong phạm vi lòng sông Hồng, thời gian thuê chỉ trong thời gian được khai thác khoáng sản…

Đối với lĩnh vực nông nghiệp - phát triển nông thôn, đại biểu Thào Thị Lan (Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Mường Khương) và đại biểu Lý Thị Hào (Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Bắc Hà) chất vấn về việc khó khăn trong triển khai thực hiện các dự án phát triển chăn nuôi. Về vấn đề này, ông Đỗ Văn Duy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giải trình: Trên địa bàn tỉnh Lào Cai cơ bản có 2 hướng chăn nuôi: Theo hướng công nghiệp, gia trại, trang trại và theo hướng bản địa. Mặc dù nói chăn nuôi theo hướng bản địa nhưng hiện nay trên địa bàn tỉnh chưa có cơ sở sản xuất giống vật nuôi bản địa đáp ứng yêu cầu của Luật Chăn nuôi.

Ông Đỗ Văn Duy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham gia trả lời chất vấn.

Về biện pháp tháo gỡ, theo ông Đỗ Văn Duy, Cục Chăn nuôi đã được giao xây dựng dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22 ngày 30/11/2019 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhằm tháo gỡ những khó khăn trong việc xây dựng cơ sở sản xuất giống vật nuôi bản địa cho các địa phương. Bên cạnh đó, sở tiếp tục tham mưu cho tỉnh theo hướng: Đối với địa bàn vùng thấp, cơ bản phải xác định chăn nuôi các dòng lợn lai, theo hướng gia trại, trang trại thì mới có lãi. Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, nếu chăn nuôi theo hướng bản địa, nông hộ thì người chăn nuôi chỉ hòa và lỗ, kèm theo với đó là vấn đề phòng, chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường… rất khó khăn.

Tại Văn bản số 107 ngày 8/4/2024 của UBND tỉnh về hướng dẫn thực hiện các dự án phát triển chăn nuôi thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, sở xác định chỉ ưu tiên 10 xã nghèo thực hiện các dự án chăn nuôi theo hình thức hỗ trợ cộng đồng, còn các dự án khác cơ bản thực hiện theo chuỗi liên kết. Nếu thực hiện chăn nuôi theo chuỗi liên kết sẽ giải quyết được 3 vấn đề: Xác định được tiêu chuẩn, quy chuẩn (do các nhà liên kết, nhà sản xuất đưa ra); phòng, chống dịch bệnh thuận lợi; tạo cho người dân tư duy phát triển nông nghiệp hàng hóa…

Về dự án trồng và chế biến chè chất lượng cao tại xã A Mú Sung (huyện Bát Xát) của Công ty TNHH MTV Nam Anh làm chủ đầu tư không hiệu quả, gây bức xúc, mất niềm tin của những hộ tham gia dự án mà đại biểu Chu Gì Xú (Tổ đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Bát Xát) nêu, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, qua kiểm tra, giám sát cho thấy chủ đầu tư không thực hiện đúng thủ tục đầu tư như chưa hoàn thành thủ tục thuê đất; vi phạm quy định về sử dụng đất; không chấp hành các chế độ báo cáo, giám sát theo định kỳ. Đến thời điểm này, dự án không hoạt động, UBND tỉnh đã có văn bản về việc kiểm tra, đánh giá dự án. Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng đã kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính; Sở Kế hoạch và Đầu tư đã tổng hợp và đề xuất biện pháp xử lý…

Cũng theo ông Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trên địa bàn tỉnh hiện có 82 dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp với diện tích xấp xỉ 18.400 ha, trong đó 15 dự án đang hoạt động bình thường; 17 dự án đang gặp khó khăn đa lĩnh vực (thủ tục đất đai, môi trường, xây dựng, vùng nguyên liệu, thị trường…); 17 dự án đang dừng hoạt động; 21 dự án chậm tiến độ (trong đó có dự án của Công ty Nam Anh). UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành theo các lĩnh vực phụ trách từng dự án, kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn hoặc đề xuất các hình thức giải quyết phù hợp…

Phần trả lời chất vấn của Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường và Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được đánh giá là rất trách nhiệm, trọng tâm, trực tiếp, giải trình rõ những vấn đề đại biểu quan tâm, thẳng thắn chỉ ra những khuyết điểm, hạn chế, bất cập, nêu được những giải pháp giải quyết vấn đề trong thời gian tiếp theo…