Một số nhà quan sát phương Tây cho rằng, việc Mỹ và châu Âu trì hoãn vận chuyển vũ khí cho Ukraine trong thời điểm bước ngoặt đồng nghĩa với việc trao cho Nga lợi thế trên chiến trường Donbass.
“Đúng” vũ khí, “sai” thời điểm
Mỹ tiếp tục cam kết vận chuyển vũ khí hỗ trợ Ukraine bảo vệ lãnh thổ nhưng một số nhà quan sát phương Tây cho rằng việc chậm vận chuyển những vũ khí này ra chiến trường sẽ trao cho Nga lợi thế trong việc kiểm soát khu vực Donbass.
Tướng Jack Keane, người đứng đầu Viện Nghiên cứu Chiến tranh nhấn mạnh, Ukraine đang ở "thời điểm bước ngoặt" và nước này cần nhiều vũ khí hơn để đẩy lùi đà tiến của Nga.
 |
| Binh lính Ukraine đang xem xét cách sử dụng hệ thống vũ khí vác vai Carl Gustaf M4 của Thụy Điển trong một buổi huấn luyện gần Kharkiv, Ukraine ngày 7/4/2022. Ảnh: AP |
"Nga có lợi thế bởi số lượng vũ khí mà họ sở hữu. Ukraine có kỹ năng, ý chí và lực lượng. Điều họ cần chính là vũ khí", ông Keane cho hay.
Mới đây, Mỹ đã cung cấp cho Ukraine gói hỗ quân sự trợ trị giá 1,2 tỷ USD gồm pháo, hệ thống phòng thủ bờ biển, đạn dược và các hệ thống tên lửa tiên tiến.
Trước đó, quân đội Nga cố gắng kiểm soát Kiev và một số thành phố lớn nhưng sau đó Moscow đã thay đổi các mục tiêu của mình và hiện chủ yếu tập trung vào việc đảm bảo an ninh ở Donbass. Nga đã cải thiện khả năng chiến đấu, cung cấp hậu cần nhanh hơn và sử dụng những vũ khí hạng nặng với tầm bắn xa hơn.
Một cựu quan chức Quốc phòng Mỹ nhận định với Fox News rằng, một số báo cáo cho thấy "các vũ khí không được vận chuyển đến Ukraine đủ nhanh chóng".
"Dường như các loại vũ khí phù hợp đã không được đưa đến đây đúng thời điểm và biến những gì vốn là chiến thắng rõ ràng cho Ukraine thành lợi thế cho Nga", quan chức này bình luận.
Các quan chức Quốc phòng Mỹ cho biết, sẽ phải mất "một vài tháng" để những vũ khí này được chuyển cho các lực lượng của Ukraine, đặc biệt là hệ thống tên lửa Harpoon, loại vũ khí mất nhiều tuần để chuyển giao và huấn luyện cho các binh lính sử dụng.
"Chẳng phải tên lửa Harpoon được đặt trên xe tải có cấu hình mới sao? Đó là lý do cần thời gian để đưa hệ thống này có thể vận hành đầy đủ trên chiến trường", một quan chức quốc phòng Mỹ nhận định.
Các lực lượng của Ukraine cho biết họ cần nhiều vũ khí hơn so với những gì đang được phương Tây cung cấp. Mỹ đã cam kết sẽ tiếp tục hợp tác với Ukraine để đảm bảo sự hỗ trợ tiếp tục diễn ra, song không bình luận về khung thời gian cụ thể.
"Chúng tôi đang trao đổi liên tục với các đối tác Ukraine để thảo luận về tình hình thực địa và những yêu cầu cấp bách của họ. Sự hợp tác này và sự ủng hộ của chúng tôi dành cho Ukraine sẽ tiếp tục", Trung Tá Anton T. Semelroth, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Mỹ nhận định.
Lợi thế đang thuộc về Nga
Ukraine cũng đối mặt với sự do dự từ các nước châu Âu liên quan đến vấn đề vận chuyển vũ khí sát thương. Một số nhà lãnh đạo châu Âu, trong đó có Thủ tướng Đức Olaf Scholz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, đã kêu gọi Nga và Ukraine chấm dứt chiến tranh qua đàm phán hòa bình thay vì xung đột.
Trong khi đó, Đức - quốc gia ban đầu trì hoãn cung cấp vũ khí sát thương cho Ukraine cho tới 2 tháng sau khi cuộc xung đột diễn ra, hiện vẫn xếp sau các nước đồng minh khác trong việc hỗ trợ cho Ukraine. Dữ liệu từ Viện Kiel của Đức cho thấy Đức xếp sau hầu hết các nước đồng minh, cả về cam kết hỗ trợ lẫn số lượng vũ khí thực tế đã chuyển cho Ukraine.
"Chúng ta có thể thấy rõ sự chia rẽ của châu Âu. Nếu như Anh, các nước vùng Baltic và Ba Lan đứng về phía Tổng thống Zelensky với lập trường sẽ đẩy lùi Nga khỏi lãnh thổ thì Đức và Pháp không có cùng quan điểm như vậy. Điều Đức và Pháp muốn là một lệnh ngừng bắn mà theo đó: Đàm phán diễn ra nhanh chóng để chấm dứt mọi thứ sớm nhất có thể, bởi bất kỳ tình trạng bế tắc nào đều sẽ chỉ mang lại lợi thế đáng kể cho Nga", ông Keane cho hay.
Ông Keane cũng thừa nhận Mỹ có thể sẽ ủng hộ hướng tiếp đàm phán hòa bình để chấm dứt chiến tranh.
Giữa bối cảnh phương Tây chia rẽ về mục tiêu và các cam kết với Ukraine, Nga đang đạt được ngày càng nhiều thành quả ở Donbass trong khi Ukraine cạn kiệt các nguồn lực.
"Nga hiểu rõ sự thiếu nhất quán trong NATO và EU liên quan đến việc phương Tây sẽ đi xa đến đâu để ủng hộ Ukraine", Rebekah Koffler, Chủ tịch tổ chức nghiên cứu Doctrine & Strategy Consulting cho hay, đồng thời cáo buộc "Moscow sẽ cố gắng chia rẽ NATO và làm sâu sắc sự chia rẽ giữa châu Âu Cũ và châu Âu Mới trong những năm qua".
Morgan Ortagus, cựu phát ngôn viên Lầu Năm Góc thì cho rằng vấn đề hiện nay không phải là thời điểm mà là số lượng các loại vũ khí "phù hợp" sẽ được chuyển tới Ukraine.
“Tình hình tồi tệ mà các binh lính Ukraine phải đối mặt không phải là việc phương Tây trì hoãn cung cấp vũ khí mà là số lượng vũ khí này không đủ để thay đổi cán cân trên chiến trường”, cựu quan chức Mỹ nhận định./.
