Ngày 8/4, công ty theo dõi hàng hải MarineTraffic cho biết hai tàu đã lưu thông qua eo biển Hormuz, sau khi Iran chấp thuận mở lại tuyến hàng hải này theo thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Mỹ.
Cụ thể, tàu chở hàng rời NJ Earth thuộc sở hữu Hy Lạp đã đi qua eo biển lúc 8h44 UTC (15h44 theo giờ Việt Nam), trong khi tàu Daytona Beach treo cờ Liberia vượt qua khu vực này trước đó lúc 06h59 UTC (13h59 theo giờ Việt Nam), ngay sau khi rời cảng Bandar Abbas lúc 05h28 UTC (12h28 theo giờ Việt Nam).
Diễn biến trên diễn ra sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần, bắt đầu từ ngày 7/4.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết trong thời gian này, việc đi lại qua eo biển Hormuz sẽ được thực hiện thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran.
Trong bối cảnh đó, Cơ quan Hàng hải Quốc tế (IMO) cho biết đang khẩn trương phối hợp với các bên liên quan nhằm thiết lập cơ chế bảo đảm “an ninh quá cảnh” qua eo biển Hormuz.
Trong thông cáo, Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez nhấn mạnh ông đã bắt đầu làm việc với các bên hữu quan để triển khai một cơ chế phù hợp, qua đó bảo đảm các tàu thuyền có thể lưu thông an toàn qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo ông, ưu tiên trước mắt là vừa duy trì an toàn hàng hải, vừa tổ chức các hoạt động sơ tán cần thiết trong điều kiện bảo đảm an ninh.
Eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng thế giới.
Tuy nhiên, tuyến vận tải này đã gần như bị tê liệt kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, làm dấy lên lo ngại về gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng và gia tăng rủi ro đối với hoạt động hàng hải quốc tế.
Cùng ngày, trong nỗ lực ngoại giao liên quan, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian.
Tại cuộc trao đổi, bà Takaichi kêu gọi Iran nhanh chóng bảo đảm an toàn cho tàu thuyền của tất cả các quốc gia đi qua eo biển Hormuz, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì tự do và an toàn hàng hải tại khu vực này.
Thủ tướng Nhật Bản cũng bày tỏ hoan nghênh việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn, coi đây là “bước đi tích cực” góp phần tạo điều kiện hạ nhiệt căng thẳng.
Bà cho biết hai nhà lãnh đạo đã nhất trí duy trì liên lạc trong thời gian tới, nhằm tiếp tục trao đổi về các biện pháp bảo đảm ổn định khu vực và an toàn tuyến vận tải chiến lược.
