Năm học 2026 - 2027, toàn tỉnh Lào Cai có 509 cơ sở giáo dục (479 trường công lập, 30 trường ngoài công lập; giảm 537 trường so với năm học trước), với quy mô 14.892 nhóm, lớp, 477.552 học sinh. Theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai, sau gần một tháng, hoạt động của các cơ sở giáo dục trên địa bàn cơ bản ổn định. Vấn đề đặt ra là trang bị kỹ năng quản trị cho đội ngũ hiệu trưởng.
Thực hiện chủ trương sắp xếp trường lớp học, năm học 2026 - 2027 tỉnh Lào Cai có 907 thầy giáo, cô giáo từ cán bộ quản lý chuyển làm viên chức (phó hiệu trưởng làm giáo viên). Quy mô trường lớp đã lớn hơn trước nhiều lần, đặc biệt, trong một đơn vị nhà trường có nhiều điểm trường khác nhau; khoảng cách lên tới vài km, thậm chí là cả chục km. Hiện tại, khối mầm non (bình quân 26,7 nhóm/lớp/trường, 646 trẻ/trường); khối Tiểu học (bình quân 30,3 lớp/trường, 842 học sinh/trường); khối THCS (bình quân 18,0 lớp/trường, 676 học sinh/trường)... Thực tiễn này đòi hỏi phải thay đổi phương pháp quản lý của cán bộ nói chung, kỹ năng quản lý của từng hiệu trưởng nói riêng, nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.
Sau sắp xếp, sẽ thêm những phần việc trước đây chưa có như điều phối giữa các cơ sở, phân bổ nguồn lực, thống nhất quy trình, kết nối dữ liệu hay đơn giản là xây dựng và hình thành văn hóa chung. Cô giáo Nguyễn Thị Băng – Hiệu trưởng Trường Mầm non Nguyễn Phúc chia sẻ: “Các trường phải hình thành văn hóa chung giữa các cá nhân, các tập thể khác nhau, tạo sự đồng thuận, hợp tác nhất là đội ngũ cán bộ quản lý”.
Ông Nguyễn Văn Du - cựu giáo chức ở phường Yên Bái cho biết: Khi tiếp nhận thông tin sắp xếp trường lớp, số lượng cán bộ giáo viên, học sinh, điểm trường tăng lên, tôi cũng thấy băn khoăn.
Bởi sau sắp xếp, cán bộ phải quản lý một khối lượng công việc lớn, trong khi cấp huyện không còn, cấp xã còn mới mẻ, đảm đương rất nhiều chức năng, nhiệm vụ; đặc biệt, Phòng Giáo dục cũng không còn tồn tại khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Vấn đề đặt ra là phải có giải pháp nâng cao năng lực, trình độ và kỹ năng quản lý cho đội ngũ cán bộ quản lý, đặc biệt là hiệu trưởng các nhà trường.
Tới thăm một số trường học tại Trấn Yên, Yên Bình, Hưng Khánh, Văn Chấn, Yên Bái… gặp gỡ, trò chuyện với đội ngũ cán bộ quản lý các nhà trường, chúng tôi ghi nhận, đội ngũ giáo viên rất cố gắng thích nghi với tình hình mới.
Mặc dù vậy, không ít hiệu trưởng các trường học trên địa bàn đều có chung nỗi niềm khi từ giữa tháng 8 đến nay không được nghỉ cuối tuần; hằng ngày, áp lực công việc từ các cơ sở, phân hiệu đều cần đến quyết định của hiệu trưởng phải điều hành, phân công xử lý các công việc nội bộ của trường; tham gia các hoạt động của xã, phường liên quan đến giáo dục...
Do đó, Ban giám hiệu các nhà trường phải thực hiện việc phân công nhiệm vụ một cách cụ thể, trong đó xác định rõ việc gì hiệu trưởng quyết định, việc gì hiệu phó quyết định, tránh để tình trạng việc gì hiệu trưởng cũng phải tham gia giải quyết và phải đảm bảo mục tiêu khi hiệu trưởng vắng mặt thì nhà trường vẫn vận hành bình thường.
Tại Trường Mầm non số 1 Trấn Yên, ngay sau khi có quyết định sắp xếp, nhà trường đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên của Ban Chi ủy, Ban Giám hiệu; đối với các hiệu phó chuyển sang làm giáo viên, nhà trường phân công đảm trách vị trí tổ trưởng chuyên môn, hoặc bố trí làm công tác Đảng vụ.
Có thể nhận thấy, hầu hết các trường học sau sắp xếp đều nhận thức rõ khó khăn, phức tạp của thời gian đầu sau sáp nhập, từ đó đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng, phát huy tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, phấn đấu, vươn lên. Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực phấn đấu của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên trực tiếp đứng lớp, luôn cần sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy, chính quyền địa phương; đặc biệt là ngành Giáo dục và Đào tạo...
Hiện tại, Sở Giáo dục và Đào tạo Lào Cai đang tiếp tục rà soát, bố trí lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên phù hợp vị trí việc làm và quy mô trường lớp sau sắp xếp; xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, nâng cao năng lực quản trị cho đội ngũ hiệu trưởng, tập trung vào quản trị trường quy mô lớn, trường liên cấp, phân quyền, quản trị đội ngũ, tài chính - tài sản, chuyển đổi số, quản lý chất lượng và xử lý các tình huống phát sinh.
