Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ vùng cao

Trong tổng số trẻ suy dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh, 82,8% là trẻ em thuộc đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu sinh sống tại các xã, thôn vùng cao đặc biệt khó khăn. Việc thiếu nguồn nước sạch, điều kiện vệ sinh chưa bảo đảm, thói quen ăn uống đơn điệu cùng hạn chế về kiến thức chăm sóc và dinh dưỡng của người lớn là những nguyên nhân chính khiến tình trạng suy dinh dưỡng kéo dài, khó kiểm soát, và để lại hệ lụy đối với sức khỏe cũng như sự phát triển toàn diện của trẻ.

Nhận diện được những khó khăn ấy, nhiều năm qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ các giải pháp để hỗ trợ, can thiệp kịp thời để cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng cho trẻ em vùng cao.

Những năm qua, ngành y tế tỉnh đã triển khai đồng loạt các biện pháp từ truyền thông, tập huấn cho cán bộ y tế cho tới duy trì hoạt động các mô hình dinh dưỡng cộng đồng, hỗ trợ y tế cơ sở, y tế xã, thôn bản để người dân, đặc biệt là đồng bào vùng cao biết cách chăm sóc trẻ. Từ đó, giảm thiểu đáng kể tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ.

Ông Lục Hậu Giang - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lào Cai

Công tác truyền thông giáo dục dinh dưỡng được ngành y tế tích cực tổ chức bằng nhiều hình thức, như: nói chuyện chuyên đề, hội thi cho đến tư vấn qua các hội nhóm Zalo, Facebook của các đơn vị y tế.

Đồng thời, duy trì hoạt động của 86 mô hình chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời, nhằm nâng cao kiến thức và khuyến khích các bà mẹ thực hành nuôi con bằng sữa mẹ, cho trẻ ăn bổ sung đúng cách.

Thông qua các mô hình triển khai, toàn tỉnh đã tổ chức 3.961 buổi truyền thông và 2.806 buổi thực hành dinh dưỡng, thu hút 39.639 lượt người tham gia. Các mô hình này còn tạo kết nối giữa nhóm bà mẹ và người chăm sóc trẻ, giúp việc trao đổi thông tin trở nên thuận lợi hơn. Qua đó, chương trình có thể điều chỉnh hoạt động can thiệp phù hợp với phong tục, tập quán và truyền thống văn hóa địa phương, góp phần tối ưu hóa việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Tỉnh Lào Cai cũng đã tận dụng nguồn lực từ Tiểu dự án 2 - Cải thiện dinh dưỡng thuộc Dự án 3 “Hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng” của Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững để triển khai thực hiện các hoạt động phù hợp với thực tiễn.

Chỉ tính riêng năm 2025, tổng nguồn lực đầu tư cho hoạt động cải thiện dinh dưỡng trên địa bàn tỉnh đạt hơn 4,1 tỷ đồng. Nguồn kinh phí này được sử dụng hiệu quả cho nhiều hoạt động, trọng tâm là tư vấn chế độ dinh dưỡng, bổ sung vi chất thiết yếu như vitamin A, sắt; hỗ trợ sản phẩm dinh dưỡng; tăng cường truyền thông về ăn uống lành mạnh gắn với phát triển nông nghiệp nhằm bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.

Chị Sùng Thị Dy ở thôn Ba Cầu, xã Văn Chấn chia sẻ: Sau khi được tư vấn dinh dưỡng, tôi đã biết thời điểm nào thì cho con ăn bột, ăn cháo, ăn cơm. Tôi cũng biết cách tô màu bát bột cho con đủ 4 nhóm thực phẩm dinh dưỡng, có thịt, có rau, dầu ăn. Cháo ngon hơn, con ăn nhiều hơn, tăng cân, khỏe mạnh, gia đình tôi mừng lắm!.

Không chỉ ở cộng đồng, các nhà trường cũng tích cực triển khai thực hiện các mô hình về thực hiện chế độ dinh dưỡng, như: “Trường bán trú xanh - sạch - đẹp”, "Dinh dưỡng cho bé", “Trồng một cây, nuôi một con”, “Vườn rau của bé”…

100% các trường tổ chức nấu ăn đều triển khai đồng bộ các chính sách, quy định pháp luật về dinh dưỡng học đường nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các bên liên quan về vai trò của dinh dưỡng đối với sự phát triển toàn diện của học sinh.

Các đơn vị tổ chức bữa ăn bán trú bảo đảm dinh dưỡng hợp lý và an toàn thực phẩm trong trường học. Thực phẩm cung cấp cho các bếp ăn tập thể được hợp đồng mua bán với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn.

Các trường mầm non xây dựng thực đơn đáp ứng khuyến nghị của Bộ Y tế về bảo đảm dinh dưỡng hợp lý theo lứa tuổi, đa dạng thực phẩm; thường xuyên phối hợp với các cơ sở giáo dục thực hiện theo dõi sức khoẻ trẻ bằng biểu đồ tăng trưởng và trao đổi với phụ huynh về tình trạng dinh dưỡng, sức khoẻ của trẻ.

Trước khi chế biến, nhân viên y tế nhà trường giám sát chặt chẽ chất lượng thực phẩm đầu vào; các mặt hàng không đạt yêu cầu đều bị từ chối và chấm dứt hợp đồng với nhà cung cấp, đồng thời nhà trường kiên quyết không sử dụng thực phẩm đông lạnh. Khẩu phần ăn được tính toán theo nhóm chất, đảm bảo đủ dinh dưỡng và đúng định suất quy định. Nhà trường cũng chủ động huy động sự đồng hành của các đơn vị, nhà hảo tâm nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ. Trong năm học này, một số tổ chức và cá nhân đã hỗ trợ gạo cho nhóm trẻ nhà trẻ, đồng thời nhà trường tổ chức mỗi tuần một bữa ăn cải thiện cho học sinh.

Bà Vũ Thị Liên - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoạ Mi, xã Phình Hồ

100% trẻ phát hiện suy dinh dưỡng cấp tính được quản lý và điều trị bằng sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt. Tại các trường học, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng năm sau luôn giảm so với năm trước; duy trì tẩy giun định kỳ 2 lần/năm cho trên 99% trẻ từ 24 - 60 tháng tuổi và trẻ em cấp tiểu học trên địa bàn tỉnh.

Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ em vùng cao Lào Cai không phải là câu chuyện của riêng một ngành, một cấp, mà là hành trình tiếp sức của cả gia đình, cộng đồng và xã hội. Mỗi sự thay đổi nhỏ hôm nay chính là những viên gạch tạo nên nền móng vững chắc cho một thế hệ khỏe mạnh, rạng rỡ mai sau.