Phòng khám Đa khoa Medlatec Tây Hồ (Hà Nội) vừa tiếp nhận một trường hợp nam bệnh nhân 20 tuổi nhập viện trong tình trạng tê bì tứ chi, mất cảm giác hai chân, vận động yếu. Khai thác bệnh sử cho thấy, bệnh nhân đã sử dụng bóng cười với tần suất cao – hơn 50 quả mỗi lần chơi trong suốt 6 tháng. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy tổn thương tủy cổ, điển hình của hội chứng rối loạn thần kinh do khí N₂O.
Bệnh viện Quân y 175 cho biết, chỉ trong 1 tháng qua đã tiếp nhận 3 ca tổn thương thần kinh trung ương nặng liên quan bóng cười. Có trường hợp mất ngôn ngữ, rối loạn hành vi, co cứng cơ. Các bệnh nhân tuổi từ 18–28, trình độ học vấn cao, sử dụng bóng nhiều lần trong môi trường giải trí hoặc đặt mua online.
Bóng cười là bóng bay bơm khí Nitrous Oxide (N₂O) – hợp chất không màu, không mùi. Khi hít, khí này tác động đến hệ thần kinh, gây hưng phấn, cười nói mất kiểm soát, thậm chí ảo giác. Theo Bộ Y tế, khí N₂O được sử dụng có kiểm soát trong y học và công nghiệp theo tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, khi bị lạm dụng, loại khí này có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới sức khỏe thể chất và tinh thần, đặc biệt ở người trẻ.
BSCKI Hoàng Anh Tuấn - Chuyên khoa Thần kinh, Medlatec Tây Hồ cho biết: “Việc tiếp xúc khí N₂O lâu dài khiến cơ thể bất hoạt vitamin B12, gây tổn thương tủy sống. Dấu hiệu sớm thường gặp là cảm giác tê bì ở tay chân. Nếu không phát hiện kịp thời, tổn thương thần kinh nghiêm trọng có thể dẫn đến hồi phục rất chậm, hoặc không hồi phục”.
Ngoài tổn thương thần kinh, bóng cười còn gây ra nhiều hệ quả ít được nhận diện: rối loạn cảm xúc, lo âu, ảo giác dai dẳng, giảm trí nhớ, kém tập trung. Có người mô tả cảm giác “lúc tỉnh lúc mê”, “sống như không thực”, thậm chí hoang tưởng và hành vi nguy hiểm. Đây là dấu hiệu lệ thuộc khí N₂O – tình trạng chẳng khác gì nghiện chất gây ảo giác.
Kể từ ngày 1/1/2025, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội chính thức có hiệu lực, quy định rõ: khí N₂O (tức khí cười) là hàng cấm sử dụng vào mục đích vui chơi, giải trí. Cùng với đó, các hành vi sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán bóng cười nhằm mục đích tiêu khiển đều bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Thực tế, bóng cười vẫn xuất hiện tại nhiều cơ sở giải trí ở các đô thị lớn. Các bình khí N₂O được bơm sẵn vào bóng và bán công khai cho khách hàng có nhu cầu – thậm chí kèm cả dịch vụ giao tận nơi thông qua các nền tảng mạng xã hội. Trên một số tuyến phố trung tâm Hà Nội, TPHCM, việc gọi bóng cười vẫn dễ dàng.
Cũng cần nhấn mạnh rằng, nhận thức xã hội về hậu quả của bóng cười vẫn mơ hồ. Nhiều người trẻ cho rằng đây chỉ là “một trò vui” hoặc “khí gây cười vô hại”, không phải chất ma túy nên không đáng lo.
Theo các bác sĩ chuyên khoa thần kinh và tâm thần, suy nghĩ này cực kỳ nguy hiểm. Bóng cười không gây nghiện ngay như heroin hay methamphetamine, nhưng tạo cảm giác phấn khích và lệ thuộc nhanh, dễ dẫn tới sử dụng tăng liều, lặp lại thường xuyên. Tình trạng này có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều tháng trước khi xuất hiện triệu chứng tổn thương thần kinh rõ rệt.
Đáng lo hơn, nhiều ca tổn thương nặng lại rơi vào nhóm người trẻ có điều kiện, hiểu biết, thậm chí từng đọc về tác hại nhưng vẫn sử dụng bóng cười và tin rằng có thể kiểm soát. Nhưng khi cơ thể lên tiếng thì thường đã quá muộn để phục hồi. Để ngăn chặn tình trạng lạm dụng bóng cười, các chuyên gia y tế cho rằng cần chiến lược nhiều tầng: kiểm soát chặt nguồn khí N₂O, quản lý các tụ điểm giải trí và đẩy mạnh truyền thông cộng đồng bằng những câu chuyện và hậu quả có thật.
