Bộ Nội vụ đã có báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm, gửi tới các đại biểu Quốc hội.
Từ 2027 có thể thêm ngày 27/7 được nghỉ, hưởng nguyên lương
Về nghỉ lễ, Tết, có ý kiến đề nghị nghiên cứu bổ sung Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7) hằng năm, là ngày nghỉ, người lao động được nghỉ, hưởng nguyên lương.
Bên cạnh đó, ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng quy định này sẽ tạo điều kiện tổ chức, tham gia các hoạt động tri ân người có công với cách mạng, phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.
Ghi nhận ý kiến này, Bộ Nội vụ cho biết cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu vào Bộ luật Lao động để bổ sung ngày 27/7 hằng năm là Ngày Tổ quốc tri ân, Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Theo đó, người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương, áp dụng từ năm 2027, nhằm tạo điều kiện để người lao động tham gia các hoạt động tri ân các tiền nhân có công với Tổ quốc, người có công với cách mạng, tiếp tục phát huy truyền thống cao đẹp “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.
Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị luật chỉ quy định nguyên tắc, giao Chính phủ quy định số ngày nghỉ cụ thể để linh hoạt điều hành, tránh việc mỗi lần thêm ngày nghỉ phải sửa luật.
Một số ý kiến đề nghị luật hóa nguyên tắc hoán đổi, nghỉ bù để tự động áp dụng hằng năm và có ý kiến đề nghị công bố lịch nghỉ năm sau sớm hơn (trước ngày 30/6 hoặc dịp 30/4-1/5) của năm trước để doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất kinh doanh và giao dịch quốc tế.
Ngoài ra, có đại biểu đề nghị ấn định ngày nghỉ vào thứ sáu của tuần cuối cùng để tránh hoán đổi.
Về ý kiến đề nghị nguyên tắc giao Chính phủ quy định ngày nghỉ, Bộ Nội vụ cho biết Điều 112 Bộ luật Lao động đã quy định cụ thể số ngày nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương của người lao động.
Đồng thời, khoản 3 Điều 112 giao Thủ tướng quyết định cụ thể ngày nghỉ tết Âm lịch và Quốc khánh hằng năm căn cứ vào điều kiện thực tế.
“Việc quy định số ngày nghỉ lễ, Tết trong Bộ luật Lao động nhằm bảo đảm tính ổn định, thống nhất và quyền lợi của người lao động; đồng thời, việc giao Thủ tướng quyết định ngày nghỉ cụ thể đối với Tết Âm lịch và Quốc khánh đã tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện”, Bộ Nội vụ khẳng định.
Hơn nữa, theo Bộ Nội vụ, trong quá trình tổ chức triển khai không nhận được ý kiến vướng mắc đối với nội dung này. Do đó, cơ quan soạn thảo đề nghị giữ nguyên các quy định theo quy định hiện hành tại Bộ luật Lao động.
Quy định cứng việc hoán đổi, nghỉ bù là không phù hợp
Liên quan đề nghị luật hóa nguyên tắc hoán đổi, nghỉ bù; ấn định ngày nghỉ vào thứ sáu của tuần cuối cùng để tránh hoán đổi, Bộ Nội vụ giải thích việc luật hóa nguyên tắc hoán đổi để tự động áp dụng hằng năm hoặc ấn định cố định ngày nghỉ vào thứ sáu có thể thuận lợi đối với một bộ phận người lao động làm việc theo chế độ hành chính, có ngày nghỉ hằng tuần cố định.
Tuy nhiên, quy định này lại không phù hợp để áp dụng chung cho toàn bộ người lao động.
Theo Bộ Nội vụ, thực tế, chế độ thời giờ làm việc rất đa dạng, nhiều doanh nghiệp tổ chức làm việc theo ca, kíp, sản xuất liên tục hoặc bố trí ngày nghỉ hằng tuần không cố định. Việc quy định cứng có thể làm giảm tính linh hoạt trong tổ chức lao động, phát sinh chi phí và khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Pháp luật hiện hành đã quy định nghỉ bù khi ngày nghỉ lễ, Tết trùng ngày nghỉ hằng tuần và cho phép bố trí ngày nghỉ hằng tuần phù hợp với đặc thù tổ chức lao động.
Bộ Nội vụ nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi là bảo đảm thời gian nghỉ hợp lý, đủ khả năng phục hồi sức lao động, không nhất thiết phải gắn với một ngày cố định trong tuần.
Do đó, theo Bộ Nội vụ, nên giữ cơ chế linh hoạt, căn cứ lịch từng năm, điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm tổ chức lao động để quyết định phương án nghỉ, hoán đổi phù hợp.
Về đề nghị công bố lịch nghỉ năm sau sớm hơn, Bộ Nội vụ cho biết trên thực tế đối với khu vực doanh nghiệp, người sử dụng lao động được yêu cầu thông báo phương án nghỉ tết Âm lịch và nghỉ lễ Quốc khánh của năm tiếp theo cho người lao động trước khi thực hiện ít nhất 30 ngày.
Vì vậy, việc quy định thời hạn Bộ trưởng Bộ Nội vụ thông báo lịch nghỉ lễ, Tết hằng năm trước ngày 30/9 năm trước liền kề là phương án phù hợp, vừa bảo đảm đủ thời gian để cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người lao động chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, bố trí nhân sự, kế hoạch nghỉ ngơi, đi lại.
Phương án này, theo Bộ Nội vụ, cũng phù hợp hơn với yêu cầu đánh giá điều kiện thực tế trước khi quyết định phương án nghỉ lễ, Tết của năm kế tiếp.
