Chợ văn hóa trung tâm huyện Si Ma Cai có địa chỉ tại tổ dân phố Phố Mới, thị trấn Si Ma Cai với vị trí khá đắc địa, ngay sát Quốc lộ 4 và giao lộ của 2 tuyến đường đi vào trung tâm thị trấn.
Chợ được xây dựng từ năm 2012, có tổng diện tích quy hoạch 1,5 ha, bao gồm các hạng mục nhà chợ chính, các gian hàng bán thực phẩm tươi sống, hàng khô, nhà bán hàng, nhà ban quản lý chợ... Chợ có quy mô hơn 200 gian hàng, bao gồm cả cố định và không cố định.
Trái ngược với ngày phiên chợ, ngày thường chợ khá vắng khách. Bà Hà Thị Dung kinh doanh mặt hàng may mặc, giày, dép tại chợ từ năm 2006 đến nay. Những năm gần đây, việc kinh doanh của bà Dung ngày càng khó khăn khi chợ thưa thớt người đến xem và mua hàng. Bà Dung thở dài ngao ngán: Ngày thường chỉ bán được 100.000 - 200.000 đồng, vào ngày cuối tuần thì còn có nhiều người vào mua hàng nhưng chủ yếu là khách quen. Cứ thế này chắc tôi trả lại ki-ốt để chuyển sang nghề khác!
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Mạnh Cường, Trưởng Ban Quản lý chợ văn hóa trung tâm huyện Si Ma Cai cho biết: Chợ được tổ chức theo hình thức chợ phiên hoạt động vào Chủ nhật hằng tuần. Mặc dù là chợ phiên nhưng vì ở khu vực trung tâm huyện nên chợ vẫn hoạt động cả những ngày thường do nhu cầu của người dân.
Đối với việc bà Dung và một số tiểu thương gặp khó khăn trong kinh doanh tại chợ, ông Cường lý giải: Có nhiều nguyên nhân khách quan nhưng vấn đề lớn nhất là những năm gần đây, một số hộ sinh sống khu vực xung quanh chợ cũng mở các cửa hàng kinh doanh, dẫn tới tình trạng ngoài chợ đông vui hơn trong chợ.
Sau 12 năm hoạt động, nhiều hạng mục công trình của chợ văn hóa trung tâm huyện Si Ma Cai đã xuống cấp. Đi một vòng quanh chợ, Trưởng Ban Quản lý chợ Đỗ Mạnh Cường chỉ ra tình trạng một số hạng mục chưa đảm bảo cho hoạt động của chợ, như quy định về phòng cháy, chữa cháy. Đoạn kè taluy âm khu vực bán hàng thực phẩm bị sụt, sạt, bóc lớp đá kè. Hệ thống dẫn điện, thoát nước và ki-ốt xung quanh nhà chợ chính đã xuống cấp, nhiều tiểu thương phải tự bỏ tiền sửa chữa; khu vệ sinh nhiều năm nay không còn sử dụng... Thực tế vào ngày họp phiên, chợ cũng khá đông người, nhưng do việc bố trí bãi đỗ xe, để xe không hợp lý kéo theo vấn đề mất an toàn giao thông. Người đi chợ mạnh ai nấy lo, để tràn lan xuống cả lòng đường. Tại khu vực ngoài cổng chính chợ đã từng xảy ra tai nạn giao thông gây thiệt hại cả về người và tài sản... Do vậy, nhiều người hình thành tâm lý e ngại không muốn vào chợ.
Trao đổi với cơ quan thực hiện công tác quản lý nhà nước, ông Đỗ Ngọc Đoàn, Phó Trưởng Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Si Ma Cai cho rằng, cơ sở vật chất chợ văn hóa trung tâm huyện Si Ma Cai không những xuống cấp mà còn thiếu tính đồng bộ, dẫn đến quản lý, khai thác chưa hiệu quả, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, thiếu mỹ quan và không thuận lợi cho khách tham quan, du lịch. Thay vì là điểm đến thu hút, trải nghiệm những nét văn hóa hấp dẫn thì nay, chợ văn hóa trung tâm huyện Si Ma Cai lại trở thành gánh nặng trong công tác quản lý, đảm bảo an ninh, trật tự.
Tại cuộc làm việc của Thường trực Tỉnh ủy với Ban Thường vụ Huyện ủy Si Ma Cai ngày 17/4/2024, Thường trực Huyện ủy, UBND huyện Si Ma Cai đã kiến nghị, đề xuất danh mục đầu tư, nâng cấp chợ văn hóa trung tâm huyện. Huyện đề nghị sắp xếp, quy hoạch lại và sửa chữa một số hạng mục đã xuống cấp; bố trí không gian trưng bày, không gian biểu diễn nhằm đáp ứng các nhu cầu phát triển du lịch, bảo tồn văn hóa, đồng thời xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu vực chợ đêm và các gian hàng kinh doanh tự do, ẩm thực; xây dựng hệ thống kè, tường rào bao quanh, cổng; sửa chữa, nâng cấp hệ thống cấp điện, cấp nước...
Tại Thông báo Kết luận số 3481 ngày 24/4/2024 của Thường trực Tỉnh ủy tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Huyện ủy Si Ma Cai, Thường trực Tỉnh ủy giao Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan đánh giá sự cần thiết, làm rõ hiệu quả đầu tư, tính thiết thực, xem xét giải quyết đề nghị giao danh mục đầu tư xây dựng công trình chợ văn hóa trung tâm huyện Si Ma Cai. Cụ thể hóa nội dung chỉ đạo này, UBND tỉnh đã ban hành Văn bản số 2410 ngày 26/4/2024, giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan và UBND huyện Si Ma Cai triển khai thực hiện, tham mưu, đề xuất, báo cáo UBND tỉnh.
Ông Đỗ Ngọc Đoàn, Phó Trưởng Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Si Ma Cai khẳng định, việc đầu tư xây dựng, nâng cấp chợ văn hóa trung tâm huyện Si Ma Cai là cần thiết, không chỉ giải quyết những khó khăn, bất cập mà còn phục vụ nhu cầu giao thương, phát triển kinh doanh, dịch vụ, tạo điểm đến hấp dẫn cho du khách khi tham quan, trải nghiệm văn hóa của đồng bào vùng cao nơi đây.
