Bảo đảm nguồn cung nhiên liệu trên thị trường

Chủ động nguồn hàng

Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban Điều hành Petrovietnam Lê Xuân Huyên cho biết, ngay khi xảy ra chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran, tập đoàn đã chỉ đạo các đơn vị sản xuất, kinh doanh bám sát diễn biến địa chính trị, thị trường để chủ động xây dựng các kịch bản, có các giải pháp điều chỉnh sản xuất, chuẩn bị nguồn hàng, bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước.

Trước mắt, người đại diện của tập đoàn tại Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn làm việc với các bên nước ngoài tham gia dự án cung cấp khẩn lượng dầu dự phòng để duy trì công suất vận hành nhà máy; về lâu dài, kiến nghị Chính phủ và Bộ Ngoại giao tác động tới các đối tác Kuwait và Nhật Bản với mục tiêu huy động nguồn dầu thô dự trữ từ khu vực Nhật Bản, Hàn Quốc nhằm hỗ trợ tạm thời cho nhà máy vận hành liên tục và an toàn, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm tới đây.

Đơn vị cũng làm việc với các nhà thầu dầu khí (chủ dầu) để tối đa bán dầu khai thác trong nước cho nhà máy lọc dầu trong trường hợp cấp bách cũng như chỉ đạo Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) chủ động xây dựng phương án nhập khẩu bổ sung, đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận chuyển theo từng kịch bản; các nhà máy tăng cường kiểm soát an toàn, tối ưu công suất vận hành.

Lãnh đạo Petrovietnam cũng thông tin, đơn vị vẫn bảo đảm nguồn cung trong một vài tháng tới. Trong giai đoạn tiếp theo, tùy thuộc vào diễn biến thực tế tại Trung Đông, các cơ quan chức năng cần sớm xem xét tháo gỡ những nút thắt về cơ chế để tập đoàn có thể linh hoạt ứng phó, bảo vệ mục tiêu tăng trưởng và an ninh năng lượng quốc gia. Đặc biệt, trong bối cảnh Petrovietnam đang bị hạn chế quyền nhập khẩu nguyên liệu, cho nhà máy lọc dầu (theo Nghị định số 83/2014/NĐ-CP) cùng mức thuế hơn 0% đối với condensate, naphtha đang ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất, tính chủ động và đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp.

“Để tăng khả năng ứng phó trong tình huống cấp bách, Chính phủ xem xét giao quyền nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu cho tập đoàn cùng các đơn vị thành viên nhằm cung ứng kịp thời cho các nhà máy lọc dầu nội địa. Cùng với đó, cơ quan quản lý cần thực hiện rà soát tổng thể các quy định hiện hành, đặc biệt là Nghị định số 83, nhằm điều chỉnh các chính sách năng lượng phù hợp bối cảnh mới. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại có chính sách bảo đảm nguồn ngoại tệ cho doanh nghiệp khi nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu tăng cao; cơ quan thuế xem xét đưa thuế nhập khẩu các nguyên liệu sản xuất, pha chế như condensate, naphtha, DO đáy về mức 0% tương đương với dầu thô nhằm giảm áp lực chi phí và tăng hiệu quả sản xuất cho doanh nghiệp”, ông Lê Xuân Huyên - Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban Điều hành Petrovietnam nhấn mạnh.

Lãnh đạo Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho rằng, chiến sự xảy ra tại khu vực Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng nhiên liệu, bởi nguồn cung dầu thô của châu Á phụ thuộc khá lớn vào khu vực này. Do hạn chế nguồn cung dầu thô, một số nước và nhà máy sản xuất dừng xuất khẩu để bảo đảm nguồn cung trong nước dẫn đến khó khăn trong việc tạo nguồn, đẩy giá dầu và phụ phí thị trường, bảo hiểm, cước vận chuyển lên cao,…

Trước bối cảnh đó, đơn vị đã báo cáo Bộ Công thương và kiến nghị, đề xuất một số giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung ứng trên thị trường, trong đó, tồn kho toàn bộ hệ thống của Petrolimex đầu tháng 3/2026 theo đúng nghị định kinh doanh xăng dầu, bảo đảm đáp ứng đủ nhu cầu cho hệ thống phân phối.

Đơn vị cũng chủ động tạo nguồn hằng tháng với hai nhà máy lọc dầu trong nước và nhập khẩu đủ đáp ứng theo kế hoạch, đồng thời tăng cường đưa xăng dầu về trong 10 ngày đầu tháng 3 khoảng 50% lượng hàng tạo nguồn từ nhập khẩu và trong nước của tháng. Cùng với đó, chỉ đạo các đơn vị kinh doanh xăng dầu trực thuộc trên toàn quốc phối hợp các cơ quan chức năng địa phương, lên phương án điều độ và triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn hàng, đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng và sản xuất kinh doanh trong hệ thống phân phối của Petrolimex.

Xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng

Khảo sát tại một số cửa hàng kinh doanh xăng dầu cho thấy, phần lớn các cửa hàng đều có tâm lý lo thiếu hụt nguồn cung trước ảnh hưởng tiêu cực của chiến sự khu vực Trung Đông mang lại.

Chủ một cửa hàng kinh doanh xăng dầu tại phường Hà Đông (Hà Nội) cho biết, từ ngày 28/2 đến nay, cửa hàng luôn trong tình trạng thiếu hụt nguồn cung xăng dầu do bên thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối thông báo chưa có nguồn hàng để cung cấp. Mặc dù cửa hàng đã dự trữ nguồn hàng cho một kỳ đổi giá nhưng do nguồn hàng khan hiếm cùng với lượng người mua tăng đột biến dẫn đến lượng hàng dự trữ bị thiếu hụt. Để có nguồn hàng phục vụ nhu cầu người dân, cửa hàng mong muốn các cấp, ngành liên quan có các giải pháp kết nối, điều phối từ thương nhân đầu mối khác hoặc tạo điều kiện để cửa hàng được ký hợp đồng bổ sung nguồn hàng trong thời gian sớm nhất.

Trước áp lực nguồn cung nhiên liệu toàn cầu, mới đây, Bộ Công thương đã có công văn yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu. Theo đó, các lực lượng chức năng phải bám sát địa bàn, nắm chắc diễn biến cung cầu và giá bán thực tế. Nhiệm vụ trọng tâm là phát hiện bất thường, kịp thời nhận diện các dấu hiệu khan hiếm hàng hóa giả tạo, tăng giá bất hợp lý hoặc tự ý ngừng bán hàng không có lý do chính đáng.

Cùng với đó, đẩy mạnh thanh tra các doanh nghiệp và cửa hàng bán lẻ xăng dầu để ngăn chặn hành vi găm hàng, bán không đúng giá niêm yết. Việc kiểm tra phải bảo đảm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhất là hành vi găm hàng tạo khan hiếm nguồn cung, tự ý tăng giá, bán không đúng giá niêm yết, kinh doanh xăng dầu nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc không bảo đảm chất lượng.

Đề cập tới nguồn cung xăng dầu trong nước thời gian tới, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo cho rằng, khi chiến sự xảy ra ở Trung Đông, Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn sẽ chịu ảnh hưởng lớn do nhà máy này nhận dầu thô chủ yếu từ Kuwait, còn Nhà máy lọc dầu Dung Quất ít bị ảnh hưởng do sử dụng phần lớn dầu thô nội địa. Hai nhà máy này hiện cung cấp hơn 70% nhu cầu nội địa, phần còn lại được nhập từ các nước như Singapore, Hàn Quốc,… Nếu nguồn cung xăng dầu trong nước không đủ, các thương nhân đầu mối sẽ nhập khẩu đủ chỉ tiêu phân giao để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, tuy nhiên, nút thắt lớn nhất trong việc bảo đảm nguồn khi thiếu hụt nguồn cung trong nước chính là giá xăng dầu phải được tính đúng, tính đủ để thương nhân đầu mối không bị lỗ.

“Muốn giải quyết được nút thắt này, Chính phủ cần xem xét, thông qua dự thảo nghị định quản lý xăng dầu mới để thay thế các nghị định hiện hành. Khi dự thảo nghị định mới được ban hành, thương nhân đầu mối, cửa hàng bán lẻ xăng dầu sẽ được trao quyền tự quyết định giá bán xăng dầu; cơ quan quản lý sẽ kiểm tra, hậu kiểm và lên kế hoạch. Khi đó, dù thị trường biến động như thế nào thì các thương nhân đầu mối vẫn bảo đảm công tác tạo nguồn, đáp ứng nhu cầu thị trường”, ông Bảo nhấn mạnh.