Trò chơi dân gian trong ngày xuân của người Tày ở Trung Đô

LCĐT - Mùa xuân là mùa của muôn hoa khoe sắc thắm, còn là mùa của tình yêu, khát vọng sống. Mùa xuân trời đất giao hòa, thiên nhiên tươi đẹp, người Tày ở Trung Đô, xã Bảo Nhai (huyện Bắc Hà) lại trẩy hội, vui xuân với những trò chơi dân gian hấp dẫn, độc đáo, thu hút người dân, du khách xa gần.

Mở đầu trong ngày hội đầu xuân là trò chơi đu. Cột đu được người dân dựng trước cổng đền Trung Đô, trên ngọn, người ta treo một tờ giấy đỏ để người chơi thi, ai đu hái được lá cờ sẽ là người chiến thắng.
Trước khi trò chơi diễn ra, thầy cúng của thôn dâng một mâm lễ đặt tại chỗ cột đu bắt đầu khấn, đại ý là: “Mong rằng thần linh phù hộ cho dân trong làng chơi vui vẻ, người chơi đu được an toàn, mạnh giỏi”. Ban tổ chức lễ hội chọn 3 thanh niên trai tráng, khỏe mạnh lần lượt chơi. Người chơi đu phải biết lấy đà, đu sao cho thanh đu đủ đà và đủ tầm vươn tay lấy miếng giấy đỏ. Người đu lấy được miếng giấy đỏ là người chiến thắng, được chủ làng trao giải thưởng gồm chiếc khăn, 2 chén rượu hoặc vài chục nghìn đồng để lấy may.

Sau khi chơi đu là đến trò chơi ném còn, có người đem trống vừa đi vừa đánh trống và đem theo quả còn. Quả còn được khoác lên cổ một người con trai và một người con gái, gọi là bắt đôi ném còn. Đôi đầu tiên ném 3 lần, trai ở phía trên, gái ở phía dưới, ném đủ 3 lần không trúng phải dừng lại để đôi khác ném. Đôi thứ hai ném còn qua lại đủ 6 lần, cứ thế đến đôi thứ ba ném 9 lần. Khi ném quả còn trúng phông thì đôi trai gái đó vào trong đền lĩnh thưởng. Khi lĩnh thưởng, người con trai đội mũ, con gái đội khăn. Hai người quỳ trước mâm cơm của nhà đền. Thầy cúng lấy 1 khay có 2 chén rượu, 2 gói phong bao giấy đỏ. Hai người uống rượu xong, thầy cúng trao giải thưởng, xong thầy cúng lấy mũ của người con trai đội lên đầu người con gái, lấy khăn của người con gái đội lên đầu người con trai.

Trò chơi dân gian trong ngày xuân của người Tày ở Trung Đô ảnh 1
Trò chơi kéo co của người Tày Trung Đô trong lễ hội xuống đồng đầu xuân.

Ném còn xong là đến trò chơi kéo co. Đây là trò chơi đã được UNESCO ghi danh vào danh sách di sản đại diện của nhân loại. Dây kéo co là một loại dây đặc biệt lấy ở trong rừng, được tìm chọn cẩn thận, không lấy dây có sâu thân, cụt ngọn; phải là loại cây có quả; cuộn dây được khoanh tròn cất trên cao để tránh người và vật nuôi bước qua, đến giờ tốt mới mang ra kéo. Bên con trai kéo ở đầu gốc dây đứng ở phía trong, bên con gái kéo ở đầu ngọn đứng phía ngoài sân. Khi thầy cúng hô (ra hiệu lệnh), hai bên cùng nhau kéo đi kéo lại, giằng co lên 3 lần xuống 3 lần, đến lần thứ 4, bên con trai cố gắng hết sức để kéo gốc vào trong đền thắng bên gái, cuộn dây kéo lại rồi đưa lên mái nhà cất đi.

Tiếp đến là trò diễn gieo hạt giống cầu cho mùa màng bội thu. Thầy cúng lấy hạt ngô rang chín thành bỏng ngô, rồi gọi mọi người dự trong lễ hội đến sân đền, thầy khấn nôm rằng: Năm nay trời đất cho lộc, thần linh cho hạt giống, mọi người hãy đem về gieo để cuối năm thu hoạch được mùa màng bội thu. Khấn xong, mọi người xô đẩy nhau, tranh nhau nhặt hạt ngô mà thầy cúng tung lên. Khi thầy tung hạt giống, người lấy mũ, người lấy nón, khăn, người lấy cả ô ra để hứng những hạt giống do thần linh ban tặng. Ai ai cũng muốn hứng đón được hạt giống, để nhà nhà đều hưởng lộc trời ban.

Đón xong hạt giống, tất cả những người có mặt tại khu vực tổ chức lễ hội xòe. “Xòe cho cây lúa tốt tươi, xòe cho cây lúa trổ bông”... Xòe đến khi mặt trời xuống núi, thầy cúng thắp hương lần cuối với ý nghĩa kết thúc lễ hội xuống đồng, cầu chúc cho dân làng sức khỏe, cuộc sống ấm no, hạnh phúc, mùa màng tươi tốt bội thu. Khấn xong, mọi người trở về nhà với niềm tin vào thắng lợi, những điều tốt đẹp sẽ đến với mọi người, mọi nhà trong mùa xuân năm mới.
 

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

[Infographic] Chính sách hỗ trợ câu lạc bộ văn hoá - nghệ thuật - thể thao nòng cốt trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030

[Infographic] Chính sách hỗ trợ câu lạc bộ văn hoá - nghệ thuật - thể thao nòng cốt trên địa bàn tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030

Ngày 29/12/2025, Kỳ họp thứ bảy HĐND tỉnh khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về Chính sách hỗ trợ câu lạc bộ văn hoá - nghệ thuật - thể thao nòng cốt trên địa bàn các xã, phường tỉnh Lào Cai, giai đoạn 2026 - 2030. Nghị quyết có hiệu lực từ 9/1/2026.

Ca sĩ đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới

Ca sĩ đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới

Từ một cậu bé mơ mộng tại Hà Nội đến ngôi vị quán quân tại Cuộc thi âm nhạc quốc tế Intervision 2025, Đức Phúc đã viết nên một chương mới cho con đường âm nhạc của mình. Hành trình của Đức Phúc là minh chứng cho sự kiên trì, bền bỉ. Sinh năm 1996, trong một gia đình bình dị tại Hà Nội, ít ai ngờ chàng trai từng gây sốt tại Giọng hát Việt 2015 với bản cover “Hello” lại có ngày đưa âm nhạc Việt vươn tầm thế giới.

Rộn ràng Mường Hum

Rộn ràng Mường Hum

Chợ Mường Hum là phiên chợ nhỏ nằm ở xã Mường Hum, tỉnh Lào Cai. Nguồn gốc chợ phiên Mường Hum bắt nguồn từ địa thế thuận lợi, là trung tâm cụm xã của 8 xã vùng cao huyện Bát Xát (cũ).

ca khúc Nàng tiên Tớ dày của tác giả Bùi Mạnh Tín.

Nghe "Nàng tiên Tớ dày" kể chuyện mùa hoa nở

Cùng với nhiếp ảnh, ca khúc "Nàng tiên Tớ dày" của tác giả Bùi Mạnh Tín - Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh Lào Cai, như một đại sứ văn hóa bằng âm thanh đầy ấn tượng. Tác phẩm tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên, tạo nhịp cầu cảm xúc, góp phần quảng bá du lịch Mù Cang Chải đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Tăng cường quản lý các di tích tâm linh dịp cuối năm

Tăng cường quản lý các di tích tâm linh dịp cuối năm

Cuối năm, khi nhu cầu chiêm bái, thực hành tín ngưỡng tại các điểm di tích tâm linh tăng cao, các cơ quan, ban, ngành chức năng và địa phương trên địa bàn tỉnh đã chủ động phối hợp, tổ chức triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý, bảo đảm các hoạt động diễn ra văn minh, an toàn, lành mạnh.

“Gia đình Haha” trở lại

“Gia đình Haha” trở lại

Sau khoảng 3 tháng tạm vắng, chương trình truyền hình thực tế “Gia đình Haha” sẽ chính thức trở lại, mở màn bằng chặng đặc biệt mang tên “Bản Liền - Ngày trở về”. Chương trình lên sóng lúc 20 giờ ngày 18/1 trên kênh VTV3.

Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới

Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới

Cuốn sách "Dấu ấn Việt Nam trên bản đồ di sản thế giới" do PGS.TS. Vũ Trọng Lâm làm chủ biên, được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành là bức tranh toàn cảnh về 50 di sản tiêu biểu của Việt Nam được UNESCO vinh danh, đưa người đọc khám phá những giá trị đặc sắc làm nên bản sắc văn hóa Việt.

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Ngân vang tiếng sáo Mông giữa giảng đường

Tại Khoa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái (tỉnh Lào Cai), những thanh âm trong trẻo của tiếng sáo Mông vẫn ngày ngày ngân vang nơi giảng đường như một lời khẳng định về sức sống của văn hóa truyền thống. Việc đưa sáo Mông vào môn học tự chọn không chỉ là giải pháp bảo tồn di sản mà còn là hành trình nuôi dưỡng nhân cách, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho học sinh. 

Ý nghĩa việc phát hành đặc biệt bộ tem chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Ý nghĩa việc phát hành đặc biệt bộ tem chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Nhằm góp phần tuyên truyền sâu rộng trong toàn thể cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về tầm vóc, ý nghĩa của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Bộ Khoa học và Công nghệ phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính “Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng!”.

Hình tượng ngựa trong văn hóa Việt

Hình tượng ngựa trong văn hóa Việt

Trưng bày chuyên đề “Ngựa về phố” đang diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhân dịp chào đón xuân Bính Ngọ mang đến một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, đồng thời mở ra cuộc đối thoại giữa truyền thống và đương đại.

 Đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Chéng giữ nghề truyền thống

Đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Chéng giữ nghề truyền thống

Sín Chéng là xã có nhiều đồng bào các dân tộc thiểu số cùng sinh sống. Giữa dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, đồng bào các dân tộc nơi đây vẫn chú trọng gìn giữ nghề thủ công truyền thống như thêu thổ cẩm, làm nhạc cụ, làm chổi mía lanh… Qua đó, vừa phục vụ đời sống, vừa bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hóa của dân tộc.

fb yt zl tw