Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Dũng cảm cho “người hùng” hồ Thác Bà

Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Dũng cảm cho “người hùng” hồ Thác Bà

Ngày 04/3/2026, Chủ tịch nước đã ký Quyết định số 237/QĐ - CTN về việc tặng thưởng Huân chương Dũng cảm cho ông Hà Ngọc Sơn (trú tại thôn Trung Sơn, xã Bảo Ái, tỉnh Lào Cai), vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc, dũng cảm cứu người trong vụ tai nạn giao thông đường thủy trên hồ Thác Bà.

Tiêu dùng thực phẩm mất cân đối dinh dưỡng, người Việt đang gánh bệnh tật kép

Tiêu dùng thực phẩm mất cân đối dinh dưỡng, người Việt đang gánh bệnh tật kép

Khi thực phẩm giàu năng lượng, nhiều muối, đường; thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn trở nên phổ biến, nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường và các bệnh mạn tính khác đang gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải điều chỉnh hành vi dinh dưỡng ngay từ sớm để hạn chế gánh nặng “bệnh tật kép”.

Ông Khang A Chu, Bí thư chi bộ thôn Chế Cu Nha (thứ 2, trái sang) trao đổi với các đảng viên dòng họ Khang.

Mù Cang Chải: Hiệu quả mô hình dòng họ tự quản

Dòng họ Khang ở thôn Chế Cu Nha, xã Mù Cang Chải có 74 hộ, trên 350 nhân khẩu. Thực hiện mô hình “Dòng họ tự quản về an ninh trật tự xã hội”, 100% gia đình trong họ đã thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; không có người mắc tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật… Từ hiệu quả đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã tiếp tục lựa chọn là mô hình “Dân vận khéo” lan tỏa tới các dòng họ trên địa bàn, góp phần xây dựng nông thôn mới.

131 loại mỹ phẩm bị thu hồi trên toàn quốc

131 loại mỹ phẩm bị thu hồi trên toàn quốc

Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa yêu cầu đình chỉ lưu hành, thu hồi 131 sản phẩm mỹ phẩm do Công ty cổ phần sản xuất mỹ phẩm Vincos Việt Nam sản xuất vì cơ sở này không đáp ứng các điều kiện sản xuất mỹ phẩm theo quy định.

149 trường THPT được ĐHQG TP Hồ Chí Minh ưu tiên xét tuyển từ năm 2026

149 trường THPT được ĐHQG TP Hồ Chí Minh ưu tiên xét tuyển từ năm 2026

Từ năm 2026, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (ĐHQG TP Hồ Chí Minh) triển khai phương thức xét tuyển tổng hợp thống nhất trong toàn hệ thống và áp dụng chính sách ưu tiên xét tuyển đối với học sinh đến từ 149 trường THPT trên cả nước. Chính sách này sẽ duy trì trong giai đoạn 2026 - 2028 và điều chỉnh từ năm 2029.

Sôi nổi các hoạt động khởi động Tháng Thanh niên và Tháng 3 Biên giới năm 2026 tại xã Mường Khương

Sôi nổi các hoạt động khởi động Tháng Thanh niên và Tháng 3 Biên giới năm 2026 tại xã Mường Khương

Chiều 03/3/2026, tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH&THCS Nấm Lư xã Mường Khương, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn, Ban Thư ký Hội LHTN Việt Nam tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình khởi động Tháng Thanh niên và Tháng 3 Biên giới cấp tỉnh năm 2026. Đây là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026).

Chọn ngành thời AI: "Vùng an toàn" nằm ở năng lực thích ứng

Chọn ngành thời AI: "Vùng an toàn" nằm ở năng lực thích ứng

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và định hình tương lai nghề nghiệp. Không ít học sinh đặt câu hỏi: Liệu có ngành học nào thật sự “an toàn” khi công nghệ có thể thay thế nhiều công việc của con người? Từ góc nhìn của các giảng viên, chuyên gia giáo dục, câu trả lời không nằm ở việc né tránh AI, mà ở việc hiểu đúng vai trò của công nghệ và chuẩn bị năng lực thích ứng dài hạn.

Cựu chiến binh Lào Cai nỗ lực phát triển kinh tế

Cựu chiến binh Lào Cai nỗ lực phát triển kinh tế

Phong trào thi đua yêu nước “Cựu chiến binh gương mẫu” thời gian qua được các cấp hội cựu chiến binh trong toàn tỉnh tích cực hưởng ứng, phát triển rộng khắp đã thu hút sự tham gia của toàn thể cán bộ, hội viên. Nổi bật là phong trào "Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi, nâng cao đời sống, tham gia phát triển kinh tế - xã hội".

Các kỳ thi riêng tăng nhiệt từ tháng 3

Các kỳ thi riêng tăng nhiệt từ tháng 3

Bắt đầu từ tháng 3, nhiều trường đại học đồng loạt tổ chức kỳ thi riêng. Tuy cơ hội trúng tuyển tăng lên nhưng việc phải dồn sức ôn tập và dự thi khiến không ít thí sinh chịu áp lực lớn.

fb yt zl tw