Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khánh Yên trao kinh phí hỗ trợ làm mới, sửa chữa nhà ở cho 25 hộ là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học

Khánh Yên trao kinh phí hỗ trợ làm mới, sửa chữa nhà ở cho 25 hộ là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học

Chiều 17/8, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Khánh Yên (Lào Cai) đã tổ chức 3 đoàn công tác đến thăm, trao kinh phí hỗ trợ làm mới, sửa chữa nhà ở cho các hộ gia đình có con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn.

Thời tiết 18/8: Cảnh báo mưa lớn và nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại Lào Cai, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Thời tiết 18/8: Cảnh báo mưa lớn và nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại Lào Cai, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Từ sáng 18/8 đến ngày 20/8, khu vực tỉnh Lào Cai và các tỉnh Bắc Bộ tiếp tục có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp vùng hội tụ gió. Cùng thời điểm, áp thấp nhiệt đới hình thành trên khu vực Bắc Biển Đông đang gây thời tiết xấu, dấy lên nguy cơ cao về sạt lở đất, lũ quét và ngập úng trên diện rộng.

“Khát” nhân lực trong chuyển đổi số

“Khát” nhân lực trong chuyển đổi số

Tại Lào Cai, cùng với đầu tư hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu và triển khai các nền tảng dùng chung, địa phương đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Tuy nhiên, phía sau những kết quả bước đầu ấy vẫn còn “nút thắt” lớn: sự thiếu hụt nguồn nhân lực công nghệ thông tin tại cấp cơ sở.

Khi bản làng thành "mái nhà chung"

Khi bản làng thành "mái nhà chung"

"Không phải cứ hợp nhất là thành một cộng đồng", đó là điều cán bộ cơ sở ở Lào Cai đều hiểu khi bắt đầu hành trình sắp xếp lại thôn, bản. Để những người vốn quen sống ở không gian khác nhau trở thành tập thể thống nhất, điều cần nhất là sự đồng thuận được xây dựng từ niềm tin, bắt đầu từ những người đứng đầu thôn, bản.

Ô tô đè vạch vàng liền nét, chưa lấn làn: Có bị phạt?

Ô tô đè vạch vàng liền nét, chưa lấn làn: Có bị phạt?

Thính giả Hoàng Nam (Hà Nội) hỏi: "Khi lái ô tô trên đường hai chiều, do không quan sát kỹ tôi vô tình để bánh xe ô tô đè vạch vàng liền nét ở giữa đường. Xin hỏi trường hợp xe ô tô chỉ mới đè lên vạch chứ chưa lấn hẳn sang làn ngược chiều thì có bị phạt không?"

fb yt zl tw