Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

"Đòn bẩy" duy trì mức sinh

"Đòn bẩy" duy trì mức sinh

Những chính sách mới của Luật Dân số đang tạo thêm “điểm tựa” để các cặp vợ chồng thực hiện kế hoạch sinh con, đồng thời nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em.

Phường Trung Tâm sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026

Phường Trung Tâm sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026

Dự kiến khai mạc ngày 16/10, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 đang được phường Trung Tâm khẩn trương chuẩn bị. Từ chỉnh trang đô thị, vệ sinh môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng cháy, chữa cháy đến tổ chức các hoạt động văn hóa, du lịch, nhiều phần việc đang được triển khai đồng bộ để sẵn sàng đón, phục vụ du khách.

Thời tiết ngày 3/10

Thời tiết ngày 3/10

Dự báo, ngày 3/10, Bắc bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng; chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi, riêng khu vực vùng núi có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to.

Tỉnh lộ 153 xuống cấp, người dân xã Nghĩa Đô mong mỏi sớm hoàn thành nâng cấp tuyến đường

Tỉnh lộ 153 xuống cấp, người dân xã Nghĩa Đô mong mỏi sớm hoàn thành nâng cấp tuyến đường

Tỉnh lộ 153 đoạn qua xã Nghĩa Đô dài khoảng 15 km đã xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đi lại, vận chuyển hàng hóa và đời sống người dân. Dù hơn 2 km đầu tuyến đang được đầu tư nâng cấp, người dân vẫn mong gần 13 km còn lại sớm được bố trí nguồn lực cải tạo đồng bộ.

Cần sớm có giải pháp ngăn chặn những vụ việc liên quan đến bạo lực lứa tuổi học sinh

Cần sớm có giải pháp ngăn chặn những vụ việc liên quan đến bạo lực lứa tuổi học sinh

Những mâu thuẫn nhỏ trong cuộc sống hay trên mạng xã hội, nếu không được phát hiện và giải quyết kịp thời, có thể dẫn đến ẩu đả, gây tổn thương cả thể chất lẫn tinh thần cho học sinh. Vụ việc xảy ra gần đây tại phường Lào Cai, một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng bạo lực lứa tuổi học sinh, đặt ra yêu cầu phải chủ động phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa.

Israel cải tiến tế bào miễn dịch giúp thu nhỏ khối u ung thư

Israel cải tiến tế bào miễn dịch giúp thu nhỏ khối u ung thư

Các nhà khoa học Israel đã phát triển một phương pháp cải tiến tế bào T của hệ miễn dịch, giúp chúng nhận diện và tấn công tế bào ung thư hiệu quả hơn. Trong thử nghiệm trên chuột, phương pháp mới giúp làm chậm đáng kể sự phát triển của khối u và cải thiện tỷ lệ sống sót.

Khao Mang giải quyết kiến nghị từ cơ sở, giữ vững đoàn kết trong cộng đồng

Khao Mang giải quyết kiến nghị từ cơ sở, giữ vững đoàn kết trong cộng đồng

Ở vùng cao Khao Mang, những tranh chấp về nguồn nước, đất đai hay bất đồng giữa các hộ dân nếu không được giải quyết kịp thời có thể kéo dài, ảnh hưởng đến tình làng nghĩa xóm và sự đoàn kết trong cộng đồng. Vì vậy, xã xác định nắm bắt, lắng nghe, từng bước tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở là giải pháp quan trọng để giữ gìn đoàn kết, không để việc nhỏ thành việc lớn.

Nồi cháo yêu thương

Nồi cháo yêu thương

Hằng tuần, Nhóm Thiện nguyện Bồ Đề Tâm đang duy trì những nồi cháo ấm áp dành cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn tại Trung tâm Y tế khu vực Bát Xát. Không chỉ sẻ chia vật chất, những suất cháo nóng còn là lời động viên, lan tỏa tình yêu thương và tinh thần tương trợ trong cộng đồng.

fb yt zl tw