Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ba trụ cột chính sách siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Ba trụ cột chính sách siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước theo hướng thống nhất một đầu mối và đẩy mạnh số hóa dữ liệu là ba trụ cột chính sách đang được Bộ Y tế triển khai nhằm kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tiêu dùng.

Nhiều trường tăng xét tuyển tổng hợp, điểm thi tốt nghiệp THPT quan trọng ra sao?

Nhiều trường tăng xét tuyển tổng hợp, điểm thi tốt nghiệp THPT quan trọng ra sao?

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sắp công bố kết quả cũng là thời điểm hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng. Trong bối cảnh nhiều trường áp dụng xét tuyển tổng hợp, điểm thi tốt nghiệp THPT vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng không còn là tiêu chí duy nhất.

Phát động Cuộc thi “Thái Nguyên - Lời hay, việc đẹp”

Phát động Cuộc thi “Thái Nguyên - Lời hay, việc đẹp”

Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh ủy Thái Nguyên vừa phát động Cuộc thi sáng tạo nội dung số trên mạng xã hội “Thái Nguyên - Lời hay, việc đẹp” lần thứ I năm 2026 nhằm lan tỏa thông tin tích cực, quảng bá hình ảnh quê hương, con người Thái Nguyên và góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh trên không gian mạng. Cuộc thi được triển khai trên phạm vi toàn quốc, chính thức nhận tác phẩm từ ngày 18/6 đến 17 giờ ngày 15/11/2026.

Hiện thực hóa chủ trương chăm lo đội ngũ nhà giáo

Hiện thực hóa chủ trương chăm lo đội ngũ nhà giáo

Nghị định số 182/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 22/5/2026 Quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập (Nghị định 182) đã tạo sinh khí mới cho ngành giáo dục và đào tạo nước nhà.

Vì sao Hà Nội oi nóng trên 50 độ C?

Vì sao Hà Nội oi nóng trên 50 độ C?

Những ngày qua, Hà Nội trải qua đợt nắng nóng kinh hoàng khi nhiệt độ thực tế ngoài trời, đặc biệt là tại các mặt đường giao thông, có lúc đã vượt ngưỡng 50 độ C.

Lào Cai tổ chức Giải chạy phong trào “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường không ma túy”

Lào Cai tổ chức Giải chạy phong trào “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường không ma túy”

Hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026, tỉnh Lào Cai sẽ tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động quần chúng tham gia phòng ngừa, đấu tranh với tệ nạn ma túy. Trong đó, nổi bật là lễ mít tinh trực tuyến toàn quốc và giải chạy phong trào “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường không ma túy”.

fb yt zl tw