Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Xây dựng đội ngũ cán bộ y tế "vừa hồng, vừa chuyên"

Xây dựng đội ngũ cán bộ y tế "vừa hồng, vừa chuyên"

Nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/02 - ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Hội nghị cán bộ y tế toàn quốc (27/02/1955), mỗi chúng ta càng thêm tự hào và trân trọng những đóng góp thầm lặng mà to lớn của đội ngũ thầy thuốc đối với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân. Khắc ghi lời dạy sâu sắc của Người: “Lương y phải như từ mẫu”, những năm qua, ngành y tế tỉnh không ngừng phấn đấu xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Xuân về trên Ngàn Vắng

Xuân về trên Ngàn Vắng

Tôi đến thôn Ngàn Vắng (xã Phong Dụ Hạ) trong ngày đầu xuân. Làn sương mỏng tan dần theo nắng sớm, lộ ra những triền đồi quế xanh mướt trải dài tận lưng núi. Đường bê tông uốn lượn như dải lụa thay cho lối mòn đất đỏ trơn trượt năm nào. Ít ai nghĩ rằng nơi đây từng heo hút, xa và khó khăn nhất xã.

Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2: Nữ bác sĩ tận tâm với người bệnh

Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2: Nữ bác sĩ tận tâm với người bệnh

Gần 30 năm gắn bó với ngành y, bác sĩ Vũ Thị Châu Loan - Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Trấn Yên (Lào Cai) - không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, tìm ra phương pháp điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân, mà còn là điểm tựa tin cậy, giúp người bệnh an tâm và vững vàng hơn trong suốt quá trình điều trị.

Ước vọng Lù Dì Sán

Ước vọng Lù Dì Sán

Ở phía cực Bắc của tỉnh Lào Cai, vùng đất Si Ma Cai từ lâu được biết đến với những dãy núi đá tai mèo dựng đứng, mùa đông sương phủ trắng bản làng, mùa hè nắng gió khắc nghiệt. Ở vùng cao, biên giới này - nơi đầu nguồn sông Chảy có một thôn nhỏ mang tên Lù Dì Sán.

Giữ chân bác sĩ công: Cần đột phá đãi ngộ và môi trường làm việc

Giữ chân bác sĩ công: Cần đột phá đãi ngộ và môi trường làm việc

Chính sách lương, phụ cấp ngành y đang được cải thiện nhưng thu nhập tại nhiều bệnh viện công vẫn thấp hơn khu vực tư, tạo áp lực dịch chuyển nhân lực. Để giữ chân người giỏi, cần cải cách căn cơ từ tiền lương, cơ chế tự chủ đến môi trường làm việc và bảo vệ pháp lý, thay vì chỉ trông vào các khoản phụ cấp.

Làm chủ kỹ thuật cao – dấu ấn thắp sáng niềm tin

Làm chủ kỹ thuật cao – dấu ấn thắp sáng niềm tin

Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02), nhìn lại hành trình làm chủ công nghệ của Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng tỉnh Lào Cai: robot phục hồi chức năng, oxy cao áp, từ trường xuyên sọ… mở thêm cơ hội hồi phục ngay tại địa phương, giảm chuyển tuyến, tiết kiệm chi phí và bồi đắp niềm tin.

Nâng cao năng lực cộng đồng, chủ động phòng, chống thiên tai

Nâng cao năng lực cộng đồng, chủ động phòng, chống thiên tai

Thực tiễn cho thấy, thiên tai ngày càng cực đoan, diễn biến khó lường. Chỉ tính riêng hai năm 2024 - 2025, thiên tai đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người dân miền núi phía Bắc, gây thiệt hại kinh tế hàng chục nghìn tỷ đồng, bộc lộ rõ mức độ dễ bị tổn thương của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Một gia đình - 9 người con cháu cùng chung một sứ mệnh cứu người

Một gia đình - 9 người con cháu cùng chung một sứ mệnh cứu người

Đến tổ dân phố 12, xã Yên Bình, khi hỏi thăm bà Đặng Thị Hiên, hầu như ai cũng biết. Không chỉ là một cựu nhà giáo từng gắn bó với sự nghiệp giáo dục vùng cao được nhiều người kính trọng, bà còn được biết đến là người mẹ, người bà của 9 người con cháu đang cùng chung sứ mệnh cứu người.

fb yt zl tw