Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hơn 200 học viên được tập huấn quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công

Hơn 200 học viên được tập huấn quản lý, sử dụng và khai thác tài sản công

Ngày 10/9, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lào Cai tổ chức lớp tập huấn về chế độ quản lý, sử dụng, khai thác tài sản công tại các xã, phường và đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh cho hơn 200 học viên là lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức làm công tác quản lý tài sản công các xã, phường và đơn vị sự nghiệp công lập.

Trao kinh phí hỗ trợ làm nhà cho thân nhân liệt sĩ

Trao kinh phí hỗ trợ làm nhà cho thân nhân liệt sĩ

Sáng 10/9, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Lào Cai phối hợp với chính quyền xã Thác Bà, Quy Mông và các đơn vị tài trợ tổ chức Lễ bàn giao, trao kinh phí hỗ trợ xây dựng nhà ở cho các hộ gia đình là thân nhân, người thờ cúng liệt sĩ.

Tân Hợp đặt mục tiêu giảm 17 hộ nghèo, 18 hộ cận nghèo

Tân Hợp đặt mục tiêu giảm 17 hộ nghèo, 18 hộ cận nghèo

Chiều 9/9, UBND xã Tân Hợp tổ chức hội nghị tập huấn công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026. Đây là cơ sở để địa phương đánh giá đúng thực trạng đời sống Nhân dân, xác định đúng đối tượng cần hỗ trợ và thực hiện mục tiêu giảm nghèo trong năm.

Từ phong trào thi đua đến hạnh phúc của người dân

Từ phong trào thi đua đến hạnh phúc của người dân

Những năm gần đây, bên cạnh các chỉ tiêu về tăng trưởng kinh tế, tỉnh Lào Cai đã đưa chỉ số hạnh phúc của người dân trở thành một trong những thước đo quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững, phấn đấu đến hết năm 2026 chỉ số hạnh phúc toàn tỉnh đạt 69%; hiện đã đạt 68,3%.

Để người dân Si Ma Cai được điều trị ngay tại địa phương

Để người dân Si Ma Cai được điều trị ngay tại địa phương

Là địa bàn vùng cao còn nhiều khó khăn, khu vực Si Ma Cai gặp không ít trở ngại trong thu hút nhân lực y tế chất lượng cao và triển khai các kỹ thuật chuyên sâu. Việc tăng cường hợp tác giữa Trung tâm Y tế khu vực Si Ma Cai và Bệnh viện Đa khoa số 2 tỉnh Lào Cai đang góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế, tạo điều kiện để người dân tiếp cận nhiều dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương.

Công an xã Lục Yên chung tay tu sửa đường giao thông nông thôn

Công an xã Lục Yên chung tay tu sửa đường giao thông nông thôn

Ngày 9/9 Công an xã Lục Yên đã chủ trì, phối hợp với Công ty TNHH Huy Hoàng và Nhân dân thôn Làng Thọc tổ chức ra quân tu sửa tuyến đường giao thông nông thôn xuống cấp, góp phần bảo đảm an toàn đi lại cho người dân và phục vụ mục tiêu xây dựng nông thôn mới trên địa bàn.

Hội Nông dân tỉnh Lào Cai tuyên truyền phát triển kinh tế tập thể tại xã Gia Phú

Hội Nông dân tỉnh Lào Cai tuyên truyền phát triển kinh tế tập thể tại xã Gia Phú

Ngày 9/9, tại xã Gia Phú, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tuyên truyền phát triển kinh tế tập thể, liên kết hợp tác và khởi nghiệp nông thôn năm 2026. Hội nghị thu hút đông đảo cán bộ, hội viên nông dân, đại diện các tổ hợp tác, hợp tác xã và các hộ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tham gia.

fb yt zl tw