Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hợp Thành vào xuân

Hợp Thành vào xuân

Xuân Bính Ngọ 2026 đang về trên quê hương Hợp Thành, tỉnh Lào Cai trong sắc trời trong trẻo và nhịp sống rộn ràng của những ngày đầu năm mới. 

Bộ Giáo dục và Đào tạo chốt quy định bỏ xét riêng học bạ, cho thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng

Bộ Giáo dục và Đào tạo chốt quy định bỏ xét riêng học bạ, cho thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng

Thí sinh xét học bạ phải đạt tối thiểu điểm thi tốt nghiệp là 15/30; được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau; siết lại việc cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ..., là những thay đổi đáng chú ý trong Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Xuân vui Nậm Mạt

Xuân vui Nậm Mạt

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, thôn Nậm Mạt, xã Mường Bo như rộn ràng hơn. Gió xuân từ triền núi thổi về mang theo mùi khói bếp, mùi gỗ mới và cả tiếng cười của trẻ nhỏ. Nếu ai từng chứng kiến nơi đây trong những ngày sau hoàn lưu bão số 10 năm 2025 đi qua, hẳn sẽ không khỏi ngỡ ngàng và hạnh phúc trước diện mạo của những ngôi nhà ở khu tái định cư thôn Nậm Mạt hôm nay.

Tết đầu tiên ở trung tâm tỉnh mới

Tết đầu tiên ở trung tâm tỉnh mới

Không khí Tết hiện diện rõ hơn trong từng góc phố, trong những phòng làm việc còn sáng đèn, trong nhịp công việc khẩn trương của những ngày giáp Tết. Với nhiều cán bộ, người lao động từ tỉnh Lào Cai (cũ) chuyển về trung tâm tỉnh, đây là cái Tết đầu tiên gắn với một hành trình mới.

Tết trong những mái ấm nghĩa tình

Tết trong những mái ấm nghĩa tình

Hiện thực hóa phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát, vừa qua, phường Văn Phú đã tổ chức khánh thành và bàn giao nhà tình nghĩa cho các hộ gia đình chính sách, hộ khó khăn trên địa bàn. Với sự đồng hành của cộng đồng, những công trình ý nghĩa này đã kịp thời hoàn thành ngay trước thềm Tết nguyên đán. Đây là động lực to lớn giúp bà con an cư lạc nghiệp, đồng thời khẳng định vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) trong việc huy động các nguồn lực xã hội vì mục tiêu an sinh.

Những dấu hiệu ngộ độc rượu không thể bỏ qua

Những dấu hiệu ngộ độc rượu không thể bỏ qua

Không ít trường hợp ngộ độc rượu diễn tiến nặng chỉ vì người xung quanh cho rằng “để ngủ sẽ tỉnh”. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và ô xy cao áp Việt Nam, nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm và xử trí đúng cách có thể quyết định sự sống còn của người say rượu.

Từ lợi thế địa phương đến chuỗi giá trị xuất khẩu

Từ lợi thế địa phương đến chuỗi giá trị xuất khẩu

Lào Cai được biết đến là địa phương có tiềm năng lớn về phát triển kinh tế lâm nghiệp ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Toàn tỉnh hiện có trên 338 nghìn héc-ta rừng trồng, tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định trên 61%. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” bảo vệ môi trường sinh thái mà còn là nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành công nghiệp chế biến lâm sản.

Tết bình dị ở “xóm” chạy thận

Tết bình dị ở “xóm” chạy thận

Những ngày cuối năm ở một xóm trọ nhỏ gần Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, phường Âu Lâu - nơi sinh sống của 32 bệnh nhân suy thận mạn tính, Tết đến theo một cách rất khác.

Thị trường Valentine: Xu hướng quà tặng thiết thực

Thị trường Valentine: Xu hướng quà tặng thiết thực

Năm nay, thị trường hoa và quà tặng Valentine tại Hải Phòng đa dạng, giá bình ổn. Do ngày Valentine sát với Tết Nguyên đán nên thị trường kém sôi động hơn những mùa Valentine trước. Người dân có xu hướng thiên về những món quà tặng thiết thực như: thời trang, đồ lưu niệm, hàng hóa mỹ phẩm…

"Dệt” sắc xuân từ những bàn tay

"Dệt” sắc xuân từ những bàn tay

Xuân về, mang theo hơi thở dịu dàng của đất trời, lặng lẽ gõ cửa từng bản làng, ngõ phố. Mùa xuân không chỉ hiện diện trên cành đào phai, nhành mận trắng hay trong những phiên chợ Tết rộn ràng, mà còn âm thầm lan tỏa trong từng sản phẩm thủ công truyền thống, nơi đôi bàn tay người thợ cần mẫn gửi gắm tâm huyết, giữ gìn qua nhiều thế hệ.

Sức sống của trò chơi đánh quay.

Sức sống của trò chơi đánh quay.

Đánh quay – trò chơi dân gian tưởng chừng đã mai một ở nhiều nơi vẫn đang duy trì sức sống mãnh liệt, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân xã Lâm Thượng.

Hơi ấm tình người

Hơi ấm tình người

Khi mùa xuân “gõ cửa” từng bản làng cũng là lúc những chuyến xe nối đuôi nhau vượt dốc, băng đèo mang theo quà Tết, áo ấm và niềm vui đến với trẻ em dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn tại các địa phương trên địa bàn tỉnh. Những chuyến xe ấy đã mang đến cái Tết đủ đầy hơn cho các em nhỏ, lan tỏa sự sẻ chia, để mùa xuân nơi non cao thêm ấm áp, trọn vẹn.

Sẵn sàng các phương án khám, chữa bệnh cho nhân dân dịp nghỉ lễ

Sẵn sàng các phương án khám, chữa bệnh cho nhân dân dịp nghỉ lễ

Khi những phiên mổ theo kế hoạch, buổi khám bệnh định kỳ… dần kết thúc, các bệnh viện chuyển ngay sang chế độ trực Tết. Với những người thầy thuốc, Tết đến, Xuân về họ vẫn miệt mài bên giường bệnh, sẵn sàng phương án để giúp người dân đón mùa Xuân mới trong vui tươi, phấn khởi.

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Ấm áp ngày Tết trong những ngôi nhà mới

Những ngày cuối năm, khi sắc xuân lan tỏa khắp núi rừng Tây Bắc, không khí Tết đã hiện hữu trên từng nếp nhà, con đường, triền đồi. Với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi mưa bão trên địa bàn tỉnh Lào Cai, mùa xuân năm nay càng thêm ý nghĩa. Sau những tháng ngày khó khăn, mất mát, họ được đón Tết trong những ngôi nhà mới vững chãi, an toàn và thấm đượm nghĩa tình.

fb yt zl tw