Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trẻ em cần một mùa hè đúng nghĩa

Trẻ em cần một mùa hè đúng nghĩa

Kỳ nghỉ hè vốn là thời gian để học sinh nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng sau một năm học căng thẳng. Tuy nhiên, với không ít trẻ em hiện nay, mùa hè đang dần biến thành "học kỳ thứ ba" dưới áp lực từ các lớp học thêm, học trước chương trình.

Khát vọng rút ngắn con đường tiếp cận y tế của đồng bào vùng cao Nậm Chày

Khát vọng rút ngắn con đường tiếp cận y tế của đồng bào vùng cao Nậm Chày

Tại vùng cao Nậm Chày, nơi các bản làng nằm cheo leo bên sườn núi, không ít trẻ em vẫn cất tiếng khóc chào đời ngay trong căn nhà gỗ đơn sơ thay vì tại cơ sở y tế. Nơi đây, người bệnh phải đi hàng chục cây số mới mua được thuốc và những người đang cai nghiện ma túy vẫn ngày ngày vượt núi để được uống một liều Methadone. Đằng sau những cung đường quanh co ấy là câu chuyện gian nan tiếp cận y tế và khát khao được chăm sóc sức khỏe của người dân địa phương.

Hành trình trưởng thành từ những trải nghiệm đặc biệt

Hành trình trưởng thành từ những trải nghiệm đặc biệt

Sau 15 năm tổ chức, Chương trình “Học kỳ trong quân đội” đã trở thành một trong những sân chơi trải nghiệm hè uy tín, ý nghĩa dành cho thanh thiếu niên. Không chỉ giúp các em rèn luyện kỹ năng sống, nâng cao tính tự lập và ý thức kỷ luật, chương trình còn là môi trường để các em trưởng thành hơn về nhận thức, cảm xúc và trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội.

Mưa dông bao trùm Lào Cai từ tối nay, có nơi lượng mưa vượt 120mm

Mưa dông bao trùm Lào Cai từ tối nay, có nơi lượng mưa vượt 120mm

Từ chiều tối 14/6 đến sáng 16/6, tỉnh Lào Cai được dự báo xuất hiện một đợt mưa vừa, mưa to diện rộng, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa trên 120mm. Nguy cơ xảy ra sạt lở đất, ngập úng cục bộ và các hiện tượng thời tiết cực đoan được cơ quan khí tượng cảnh báo ở mức cao.

Một giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại

Một giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại

Có những nghĩa cử không ồn ào nhưng đủ sức lan tỏa yêu thương và níu giữ sự sống. Tại Lào Cai, nhiều cán bộ, viên chức, người lao động vẫn đều đặn hiến máu mỗi khi có yêu cầu cấp thiết. Nhân Ngày Thế giới tôn vinh người hiến máu 14/6, câu chuyện của họ cho thấy tinh thần nhân ái và nét đẹp cộng đồng từ những giọt máu hồng.

“Cầu nối” trong phong trào hiến máu tình nguyện

“Cầu nối” trong phong trào hiến máu tình nguyện

Với vai trò là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện, Hội Chữ thập đỏ tỉnh không chỉ là cơ quan điều phối, thắt chặt trách nhiệm giữa các ban, ngành, địa phương mà còn khẳng định vị thế “cầu nối” đưa giọt máu nghĩa tình từ cộng đồng đến với người bệnh.

Lào Cai: 36 trường hợp đăng ký hiến tạng tại chương trình “Hành trình đỏ” năm 2026

Lào Cai: 36 trường hợp đăng ký hiến tạng tại chương trình “Hành trình đỏ” năm 2026

Sáng 13/6, Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Lào Cai tổ chức khai mạc Chương trình “Hành trình đỏ - Giọt hồng hạnh phúc” và tôn vinh các tập thể, gia đình, cá nhân hiến máu tình nguyện tiêu biểu năm 2026. Dự chương trình có đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh.

fb yt zl tw