Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khánh Hòa: Người phụ nữ trả lại 6 triệu đồng chuyển nhầm đúng ngày 08/3

Khánh Hòa: Người phụ nữ trả lại 6 triệu đồng chuyển nhầm đúng ngày 08/3

Ngày 08/3/2026, tài khoản Agribank của chị Nguyễn Thị Liên, sinh năm 1986, trú thôn Ngòi Thắm, xã Khánh Hòa bất ngờ nhận được 6.000.000 đồng từ một giao dịch chuyển khoản lạ. Nhận thấy số tiền không thuộc về mình và không quen biết người chuyển, chị Liên đã chủ động đến Công an xã Khánh Hòa trình báo.

Đổi mới để nâng cao chất lượng điều trị

Đổi mới để nâng cao chất lượng điều trị

Những năm gần đây, công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân bằng y học cổ truyền tại Trung tâm Y tế khu vực Lào Cai - Cam Đường không ngừng được củng cố và phát triển, từng bước khẳng định hiệu quả trong điều trị cho người bệnh. Khoa Y học cổ truyền - Phục hồi chức năng đã trở thành địa chỉ tin cậy, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao của Nhân dân trên địa bàn.

Chứng chỉ ngoại ngữ: Đã dùng miễn thi tốt nghiệp THPT, có được quy đổi khi xét ĐH?

Chứng chỉ ngoại ngữ: Đã dùng miễn thi tốt nghiệp THPT, có được quy đổi khi xét ĐH?

Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp, đại diện Bộ GD-ĐT và các trường đại học đã giải đáp thắc mắc của thí sinh về việc chứng chỉ tiếng Anh đã được dùng để miễn thi tốt nghiệp THPT thì chứng chỉ đó có được quy đổi để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển đại học hay không?

Những “viên gạch hồng” xây phong trào khuyến học

Những “viên gạch hồng” xây phong trào khuyến học

Những năm qua, phong trào khuyến học của tỉnh phát triển khá toàn diện, triển khai nhiều mô hình khuyến học hiệu quả, thiết thực. Mỗi mô hình là một cách làm hay. Đây là những nhân tố quan trọng đối với sự hình thành và phát triển xã hội học tập từ cơ sở.

Bên dòng suối Hán

Bên dòng suối Hán

Khởi nguồn từ khe nước giữa núi Hán và núi Vân Tiên, dòng suối Hán uốn lượn chừng hai cây số trước khi đổ sang địa phận xã Nghĩa Tâm. Năm tháng trôi qua, dòng suối miệt mài cung cấp nước nguồn nước tưới tiêu và chứng kiến sự phát triển của xã Thượng Bằng La. Suối Hán đã cùng trải qua những tiến bộ trong sản xuất, sự đổi thay trong đời sống tinh thần và lắng nghe nỗi niềm của người dân thôn Hán.

Những bóng hồng “thắp lửa” miền biên viễn

Những bóng hồng “thắp lửa” miền biên viễn

Giữa miền biên viễn, có những người phụ nữ đang ngày ngày lặng lẽ cống hiến bằng tất cả tâm huyết và yêu thương. Họ là cô giáo bám bản gieo con chữ giữa đại ngàn, là cán bộ Đoàn khơi nguồn nhiệt huyết cho tuổi trẻ, là cán bộ y tế tận tâm chăm sóc sức khỏe cho đồng bào vùng cao... Trong nhịp sống giản dị, không ít gian khó, phụ nữ vùng biên đã và đang thắp sáng hy vọng, ươm mầm tri thức và lan tỏa những yêu thương.

Phẫu thuật bắc cầu động mạch não giúp nữ bệnh nhân trẻ thoát khỏi liệt mặt, tay

Phẫu thuật bắc cầu động mạch não giúp nữ bệnh nhân trẻ thoát khỏi liệt mặt, tay

Sau 2 năm chịu đựng những cơn đau đầu kéo dài, cô gái 20 tuổi rơi vào tình trạng liệt mặt trái, yếu chân trái và liệt hoàn toàn tay trái. Nhờ ca phẫu thuật bắc cầu động mạch não tại Bệnh viện Chợ Rẫy, chỉ sau 24 giờ, bệnh nhân đã phục hồi vận động tay và cải thiện rõ rệt tình trạng liệt mặt.

Gieo mầm sống đẹp trong mỗi gia đình

Gieo mầm sống đẹp trong mỗi gia đình

Sau 15 năm triển khai, Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch” do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động đã trở thành phong trào sâu rộng, lan tỏa mạnh mẽ trong cán bộ, hội viên, phụ nữ và cộng đồng.

Bờ vai nhỏ "gánh" cả mái nhà

Bờ vai nhỏ "gánh" cả mái nhà

Giữa nhịp sống hiện đại, không phải người phụ nữ nào cũng có một mái ấm trọn vẹn với sự đồng hành của người đàn ông để cùng chia sẻ gánh nặng cuộc sống. Có những người buộc phải mạnh mẽ hơn, học cách bước qua tủi thân, lặng lẽ đảm đương cả vai trò của cha lẫn mẹ. Dẫu phía trước còn nhiều khó khăn, họ vẫn giữ vững niềm tin, âm thầm vun vén cho gia đình và hướng về tương lai bằng sự lạc quan và nghị lực.

Hơn 16.500 thí sinh bước vào kỳ thi HSA đầu tiên, cuộc “săn suất” đại học từ sớm

Hơn 16.500 thí sinh bước vào kỳ thi HSA đầu tiên, cuộc “săn suất” đại học từ sớm

Sáng 7/3, hơn 16.500 thí sinh bước vào đợt thi đầu tiên của kỳ thi Đánh giá năng lực (HSA) do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức. Đây là kỳ thi riêng quy mô lớn, dự kiến thu hút hơn 120.000 lượt thí sinh trong năm 2026 và được khoảng 100 trường đại học sử dụng kết quả để xét tuyển.

Nữ doanh nhân thời hội nhập

Nữ doanh nhân thời hội nhập

Tiếp nối truyền thống của phụ nữ Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử, phụ nữ tỉnh Lào Cai ngày càng khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Không chỉ năng động trong sản xuất, kinh doanh, nhiều nữ doanh nhân còn tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và những giá trị nhân văn trong cộng đồng.

Những phụ nữ "mắt thợ - tay nghề” trên công trường xây dựng

Kỷ niệm Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3: Những phụ nữ "mắt thợ - tay nghề” trên công trường xây dựng

Trong xã hội hiện đại, phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò trên nhiều lĩnh vực, kể cả những công việc vốn được xem là của nam giới. Phóng viên Báo và PT-TH tỉnh Lào Cai ghi lại hình ảnh những nữ thợ nề miệt mài với dao xây, bàn xoa trên các giàn giáo công trình. Lặng lẽ, bền bỉ với nghề, họ góp phần tạo nên những công trình vững chãi, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. 

fb yt zl tw