Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Từ 01/7: Phụ huynh cần lưu ý gì khi chọn ghế an toàn cho trẻ trên ô tô?

Từ 01/7: Phụ huynh cần lưu ý gì khi chọn ghế an toàn cho trẻ trên ô tô?

Từ ngày 01/7/2026, việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô sẽ trở thành quy định bắt buộc trong một số trường hợp theo quy định của pháp luật. Trước thời điểm áp dụng, nhiều gia đình đang tìm hiểu, lựa chọn các sản phẩm phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho trẻ trong quá trình di chuyển.

Quảng Ninh chi 70 tỷ đồng cấp miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh từ năm học 2026 - 2027

Quảng Ninh chi 70 tỷ đồng cấp miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh từ năm học 2026 - 2027

Quảng Ninh sẽ triển khai chính sách cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông và học viên học chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT trên địa bàn toàn tỉnh từ năm học 2026 - 2027. Đây được xem là một trong những chính sách an sinh giáo dục nổi bật, góp phần giảm áp lực chi phí cho các gia đình và bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục bình đẳng cho mọi học sinh.

Kịp thời hỗ trợ công dân đi lạc từ Tuyên Quang lên Lào Cai trở về nhà an toàn

Kịp thời hỗ trợ công dân đi lạc từ Tuyên Quang lên Lào Cai trở về nhà an toàn

Sáng 15/6, Công an xã Tả Phìn, tỉnh Lào Cai nhận được tin báo của quần chúng nhân dân về việc phát hiện một người nữ đi lang thang tại khu vực thôn Giàng Tra 1. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an xã Tả Phìn đã nhanh chóng có mặt, đưa công dân về trụ sở để xác minh nhân thân, lai lịch.

Có điểm thi lớp 10: Trượt nguyện vọng 1, thí sinh nên làm gì?

Có điểm thi lớp 10: Trượt nguyện vọng 1, thí sinh nên làm gì?

Không trúng tuyển nguyện vọng 1 vào lớp 10 công lập không có nghĩa là “hết cửa”. Việc quan trọng nhất lúc này là phụ huynh, học sinh phải bình tĩnh phân biệt điểm thi, điểm xét tuyển, điểm chuẩn; sau đó kiểm tra cơ hội ở nguyện vọng tiếp theo, tuyển bổ sung, trường ngoài công lập, GDTX hoặc phúc khảo nếu có căn cứ.

Trẻ em cần một mùa hè đúng nghĩa

Trẻ em cần một mùa hè đúng nghĩa

Kỳ nghỉ hè vốn là thời gian để học sinh nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng sau một năm học căng thẳng. Tuy nhiên, với không ít trẻ em hiện nay, mùa hè đang dần biến thành "học kỳ thứ ba" dưới áp lực từ các lớp học thêm, học trước chương trình.

fb yt zl tw