Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trao nhà tình nghĩa cho cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn tại xã Đông Cuông

Trao nhà tình nghĩa cho cựu chiến binh có hoàn cảnh khó khăn tại xã Đông Cuông

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), sáng 22/7, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Hội Chữ thập đỏ tỉnh, các cơ quan, ban ngành và cấp ủy, chính quyền xã Đông Cuông tổ chức trao tặng nhà tình nghĩa cho cựu chiến binh Phạm Thị Vin (thôn Sặt Ngọt), có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Lào Cai: Các địa phương ra mắt nhiều mô hình cộng đồng mới

Lào Cai: Các địa phương ra mắt nhiều mô hình cộng đồng mới

Trong hai ngày (21 - 22/7), nhiều địa phương trong tỉnh Lào Cai đồng loạt triển khai các mô hình cộng đồng hướng đến chăm sóc sức khỏe, xây dựng gia đình hạnh phúc và giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở. Các mô hình không chỉ phát huy vai trò của chính quyền, tổ chức đoàn thể và người dân mà còn góp phần nâng cao chất lượng dân số, cải thiện môi trường sống và xây dựng cộng đồng an toàn, văn minh.

Lào Cai cảnh báo dông, lốc, sét, mưa đá và mưa lớn cục bộ

Lào Cai cảnh báo dông, lốc, sét, mưa đá và mưa lớn cục bộ

Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Lào Cai vừa phát cảnh báo, từ chiều 22/7, nhiều vùng mây đối lưu đang phát triển mạnh trên địa bàn tỉnh Lào Cai, gây mưa rào và dông tại nhiều xã, phường. Đồng thời, các vùng mây đối lưu từ tỉnh Tuyên Quang đang tiếp tục di chuyển về phía Lào Cai, làm gia tăng khả năng xảy ra thời tiết nguy hiểm.

Xét tuyển đại học 2026: Hơn 125.000 thí sinh chưa được duyệt minh chứng, Bộ GD-ĐT yêu cầu rà soát gấp

Xét tuyển đại học 2026: Hơn 125.000 thí sinh chưa được duyệt minh chứng, Bộ GD-ĐT yêu cầu rà soát gấp

Thống kê của Bộ GD-ĐT cho thấy, trên cả nước hiện còn 125.056 trường hợp chưa được duyệt minh chứng, hơn 2.600 dữ liệu khu vực ưu tiên của thí sinh cần rà soát, 28.604 trường hợp có điểm ngoại ngữ nhưng chưa có mã môn ngoại ngữ, 7.475 trường hợp có điểm ngoại ngữ 2 nhưng thiếu mã môn.

Ngành Y tế khuyến cáo chủ động phòng ngừa dịch bệnh do Adenovirus và đau mắt đỏ

Ngành Y tế khuyến cáo chủ động phòng ngừa dịch bệnh do Adenovirus và đau mắt đỏ

Theo đại diện Bộ Y tế, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và các cơ sở khám chữa bệnh hiện ghi nhận số trường hợp mắc bệnh do virus Adeno có xu hướng gia tăng, chủ yếu ở trẻ em, nhưng chưa ghi nhận diễn biến bất thường về tác nhân gây bệnh, quy mô dịch hoặc mức độ nặng trong cộng đồng.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành hơn 200 triệu bản sách giáo khoa, sử dụng thống nhất toàn quốc trong năm học 2026 - 2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành hơn 200 triệu bản sách giáo khoa, sử dụng thống nhất toàn quốc trong năm học 2026 - 2027

Năm học 2026 - 2027 đánh dấu mốc quan trọng khi học sinh cả nước sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa mang tên “Kết nối tri thức với cuộc sống” do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam xuất bản, in ấn và phát hành. Đến nay, đơn vị này đã chuẩn bị đầy đủ mọi mặt, sẵn sàng cho công tác tập huấn giáo viên cũng như quy trình đấu thầu, in ấn và phát hành sách.

fb yt zl tw