Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phường Sa Pa cần quyết liệt xử lý bãi rác tự phát

Phường Sa Pa cần quyết liệt xử lý bãi rác tự phát

Với vị thế là Khu du lịch quốc gia, mỗi năm Sa Pa đón hàng triệu lượt du khách trong và ngoài nước đến thưởng ngoạn vẻ đẹp của những dãy núi trùng điệp và hít thở bầu không khí trong lành. Thế nhưng, ngay tại tổ dân phố Ô Quý Hồ 2, phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, một bãi rác đang tồn tại, gây bức xúc cho người dân và ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương.

LĐLĐ tỉnh thăm hỏi gia đình đoàn viên tử vong trong vụ tai nạn lao động tại Công ty TNHH Phốt pho vàng Việt Nam

LĐLĐ tỉnh thăm hỏi gia đình đoàn viên tử vong trong vụ tai nạn lao động tại Công ty TNHH Phốt pho vàng Việt Nam

Ngày 24/02, Đoàn công tác của Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) tỉnh đã có buổi làm việc với Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Phốt pho vàng Việt Nam, khu công nghiệp Tằng Loỏng, xã Tằng Loỏng và đến thăm hỏi, chia buồn với gia đình đoàn viên tử vong trong vụ tai nạn lao động xảy ra tại công ty.

Thêm tiếng cười trẻ thơ

Thêm tiếng cười trẻ thơ

Mùa xuân về, núi rừng như “thức dậy” sau những ngày đông dài. Mầm non hé nụ, hoa rừng bung sắc bên nếp nhà gỗ, nhà trình tường bình yên bên sườn núi. Trong khoảnh khắc giao mùa ấy, bản làng không chỉ đón chào mùa mới mà còn đón chào những sự sống mới ra đời.

Viết tiếp kỳ tích ghép tạng Việt

Viết tiếp kỳ tích ghép tạng Việt

Sau hơn 3 thập kỷ khởi động, ngành ghép tạng Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ với hàng loạt ca phẫu thuật phức tạp, cứu sống hàng nghìn bệnh nhân từ "cửa tử".

Võ Lao: Trồng tre giữ đất, mở đường phát triển

Võ Lao: Trồng tre giữ đất, mở đường phát triển

Sáng 23/02 (tức mùng 7 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Võ Lao tổ chức Lễ ra quân phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và phát động phong trào thi đua “Chung sức xây dựng nông thôn mới” năm 2026.

Thời tiết 24/2: Bắc Bộ mưa phùn kéo dài, đêm chuyển mưa rào và dông

Thời tiết 24/2: Bắc Bộ mưa phùn kéo dài, đêm chuyển mưa rào và dông

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn, ngày 24/2, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục duy trì trạng thái nhiều mây, có mưa nhỏ, mưa phùn và sương mù rải rác. Hình thái thời tiết này khiến độ ẩm không khí tăng cao, nền trời âm u, ảnh hưởng đến tầm nhìn và hoạt động giao thông, đặc biệt vào sáng sớm.

Sau Tết Nguyên đán, dự báo lao động nhảy việc không nhiều

Sau Tết Nguyên đán, dự báo lao động nhảy việc không nhiều

Bộ Nội vụ dự báo, nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất ở các địa phương có tỷ lệ lao động trở lại làm việc sau kỳ nghỉ Tết đạt 85% từ ngày 23 - 25/2 và đạt 95% trong tuần cuối tháng 2/2026. Tình hình lao động nhảy việc dự báo không nhiều do các doanh nghiệp đã quan tâm đến chính sách thu hút, hỗ trợ người lao động từ trước Tết.

Các trường học náo nức khai xuân

Các trường học náo nức khai xuân

Sáng 23/02 (tức mùng 7 tháng Giêng), hơn 1.040 trường học trên địa bàn tỉnh đồng loạt đón học sinh trở lại lớp sau kỳ nghỉ Tết. Hơn 465.000 học sinh hân hoan đến trường mang theo niềm vui và quyết tâm cho một chặng đường học tập đầy hứa hẹn phía trước.

Chuẩn bị các điều kiện để tiếp tục khởi công 5 trường nội trú liên cấp tại khu vực biên giới

Chuẩn bị các điều kiện để tiếp tục khởi công 5 trường nội trú liên cấp tại khu vực biên giới

Thực hiện chủ trương xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền, tỉnh Lào Cai triển khai đầu tư xây dựng 9 trường với tổng mức đầu tư dự kiến gần 1.480 tỷ đồng. Đến nay, 4 trường đã khởi công từ tháng 11/2025 tại các xã A Mú Sung, Y Tý, Mường Khương, Pha Long. UBND tỉnh đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tích cực phối hợp, tiếp tục khởi công 5 trường còn lại tại các xã Trịnh Tường, Bản Lầu, Bát Xát, Si Ma Cai, phường Lào Cai.

fb yt zl tw