Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại Chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” phường Cam Đường và phường Sa Pa

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại Chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” phường Cam Đường và phường Sa Pa

Ngày 4/2, Công đoàn phường Cam Đường và Công đoàn phường Sa Pa tổ chức Chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” năm 2026. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và tổ chức Công đoàn đối với đời sống vật chất, tinh thần của đoàn viên, người lao động trên địa bàn phường nhân dịp Tết cổ truyền của dân tộc.

Vun đắp niềm tin thoát nghèo

Vun đắp niềm tin thoát nghèo

Vun đắp niềm tin thoát nghèo Tà Xi Láng chỉ có 5 thôn, nhưng có tới 15 chòm dân cư nằm cách biệt giữa địa hình đồi núi hiểm trở. Sự phân tán này chính là thách thức lớn nhất đối với sự phát triển của địa phương. Vượt lên rào cản về địa lý, mỗi chòm đều đang viết nên những câu chuyện riêng, nhưng đều chung quyết tâm, chung ý chí thoát nghèo và thoát nghèo bền vững.

Ấm áp nghĩa tình

Ấm áp nghĩa tình

Không chỉ mang theo sắc xuân, những ngày cuối năm ở nhiều vùng quê trong tỉnh còn ấm áp bởi nghĩa tình làng xóm. Những ngày công lao động đầy sẻ chia của hội viên nông dân đã giúp nhiều gia đình vượt qua khó khăn, có thêm niềm tin, động lực để đón xuân mới an lành, hạnh phúc.

Sắc xuân rộn ràng trên khắp nẻo Lào Cai

Sắc xuân rộn ràng trên khắp nẻo Lào Cai

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, từ trung tâm đô thị đến vùng nông thôn, vùng cao của tỉnh Lào Cai, không khí Xuân hiện hữu rõ nét trên từng con đường, góc phố, bản làng. Cờ hoa rực rỡ, đô thị khang trang, chợ hoa nhộn nhịp, công tác chăm lo Tết cho Nhân dân được triển khai đồng bộ, tạo nên bức tranh Xuân tươi mới, ấm áp và đầy sức sống.

Hào hứng, tràn đầy năng lượng giờ ra chơi

Hào hứng, tràn đầy năng lượng giờ ra chơi

Giờ ra chơi với nhiều học sinh không chỉ là khoảng thời gian nghỉ giữa hai tiết học mà còn là lúc thêm năng lượng, kết nối bạn bè và tìm thấy niềm vui mỗi ngày đến trường. Tại Lào Cai, nhiều trường học đã đổi mới, sáng tạo trong các hoạt động giờ ra chơi, biến sân trường thành không gian trải nghiệm bổ ích, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện và hạnh phúc.

Tặng quà cho 35 học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sa Pa

Tặng quà cho 35 học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sa Pa

Chiều 3/2, Trường Tiểu học Sa Pa (phường Sa Pa) phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) Chi nhánh Sa Pa - Lào Cai II tổ chức chương trình “Xuân yêu thương”, trao quà cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn của trường.

Để người nghèo vùng cao có Tết ấm

Để người nghèo vùng cao có Tết ấm

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Trên những triền núi cao, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, không khí chuẩn bị đón Xuân năm nay trở nên ấm áp hơn khi những phần quà Tết được trao tận tay người nghèo, người yếu thế. Đằng sau mỗi suất quà là sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền các cấp, cùng sự chung tay ngày càng rõ nét của cộng đồng trong công tác chăm lo an sinh xã hội.

Khi lừa đảo "nâng cấp kịch bản": Đầu tư bối cảnh công phu, đánh lừa nạn nhân

Khi lừa đảo "nâng cấp kịch bản": Đầu tư bối cảnh công phu, đánh lừa nạn nhân

Hiện nay, các đường dây lừa đảo xuyên biên giới đang có xu hướng gia tăng về cả quy mô lẫn mức độ tinh vi. Các đối tượng liên tục “nâng cấp” thủ đoạn bằng cách đầu tư dàn dựng bối cảnh giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng, sử dụng trang phục, giấy tờ và công nghệ để tạo vỏ bọc đáng tin cậy, nhằm thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

fb yt zl tw