Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mù Cang Chải không phát sinh tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

Mù Cang Chải không phát sinh tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

Từ năm 2025 đến nay, xã Mù Cang Chải không phát sinh trường hợp tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Kết quả này có được nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cùng việc duy trì thường xuyên công tác tuyên truyền, vận động và các mô hình phòng, chống tảo hôn ngay tại cộng đồng.

CLB " 5 Không, 3 sạch, 3 an" xã Phúc Lợi.

Lào Cai lan tỏa “3 an” từ mỗi gia đình đến cộng đồng

Xây dựng gia đình an toàn, hòa thuận đến chăm lo an sinh, hỗ trợ phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, nội dung “3 an” trong Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” đang được các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực. Lấy gia đình làm nền tảng, khu dân cư làm địa bàn lan tỏa, từng bước tạo chuyển biến trong nhận thức, hành động của hội viên, phụ nữ và cộng đồng, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh.

Chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ sớm

Chủ động phòng ngừa đái tháo đường từ sớm

Không còn là căn bệnh thường gặp ở người cao tuổi, đái tháo đường đang có xu hướng xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức, chủ động tầm soát và kiểm soát bệnh từ sớm.

Phát huy giá trị gia phong trong xây dựng đời sống mới

Phát huy giá trị gia phong trong xây dựng đời sống mới

Ở vùng cao, những giá trị tốt đẹp của gia đình, dòng họ đang được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực trong cuộc sống. Từ động viên nhau phát triển kinh tế, vận động xóa bỏ tảo hôn đến chung tay phòng, chống ma túy, các dòng họ đang phát huy những giá trị tốt đẹp của gia phong, đồng thời vun đắp những chuẩn mực tiến bộ, xây dựng gia đình ấm no, cộng đồng văn minh, bình yên.

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Lịch đăng ký, tuyển sinh đại học năm 2027

Bộ GD&ĐT vừa ban hành kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027, quy định các mốc thời gian từ chuẩn bị thông tin tuyển sinh, đăng ký nguyện vọng đến công bố kết quả và xác nhận nhập học.

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Cô giáo truyền lửa đam mê khoa học

Mang theo niềm đam mê nghiên cứu khoa học từ giảng đường đại học, cô giáo Đào Cẩm Nhung, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS A Mú Sung đã có 5 năm gắn bó với sự nghiệp giáo dục vùng biên giới. Không chỉ tận tâm trong giảng dạy, cô còn tích cực đổi mới phương pháp, khơi dậy niềm đam mê khám phá, sáng tạo cho học sinh thông qua những đề tài nghiên cứu gắn với thực tiễn địa phương.

fb yt zl tw