Đừng nên bảo tồn nửa vời

LCĐT - Trước ngày khai giảng năm học mới, có dịp đến xem buổi tập văn nghệ của một trường học, tôi được chứng kiến cuộc tranh luận nảy lửa giữa các thành viên đội văn nghệ về việc lựa chọn trang phục dân tộc cho tiết mục múa truyền thống. Một bên thì nhất quyết dùng trang phục truyền thống do các bà, các chị trong xã may từ trước đây; còn một bên thì muốn sử dụng trang phục may công nghiệp dựa theo mẫu truyền thống nhưng đã cách điệu rất nhiều.

Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)
Bảo tồn văn hóa truyền thống. (Ảnh minh họa)

Bên muốn dùng trang phục dân tộc đã được may cách điệu thì cho rằng nhìn diễn viên sẽ đẹp và tươi tắn hơn; còn bên muốn dùng trang phục đúng của người dân tộc địa phương thì cho rằng như vậy mới giữ được truyền thống đặc trưng của dân tộc và góp phần giáo dục ý thức giữ gìn văn hóa cho học sinh… Trước tình hình này, đồng chí hiệu trưởng quyết định cho mặc thử cả hai loại trang phục để Ban giám hiệu duyệt trước; trang phục nào đẹp, phù hợp sẽ cho sử dụng. Và cuối cùng, bộ trang phục truyền thống đã được duyệt, điều này, khiến chúng tôi cũng thấy vui, duy chỉ có bác đội trưởng đội văn nghệ dân tộc của xã là hơi buồn, bởi những bộ trang phục dân tộc may cách điệu chưa một lần được sử dụng từ khi được cấp phát.

Trò chuyện với bác đội trưởng văn nghệ xã tôi được biết, cách đây 2 năm, xã này có tham gia một Dự án hỗ trợ bảo tồn văn hóa dân tộc, trong đó có hợp phần hỗ trợ trang phục truyền thống để biểu diễn văn nghệ và thực hiện các nghi lễ dân gian trong các dịp lễ tết. Khi biết thông tin, nhân dân vui lắm vì trước nay chưa có điều kiện để may các trang phục truyền thống cho các thành viên đội văn nghệ. Tất nhiên, khi triển khai dự án, các cơ quan chuyên môn cũng xin ý kiến các già làng, trưởng bản về việc may trang phục sao cho phù hợp. 

Sau một thời gian, việc may trang phục cũng xong và được ban giao cho đội văn nghệ của xã. Nhưng ngay từ khi tiếp nhận, nhiều người đã bắt đầu bàn tán về chất liệu may, họa tiết thêu… không đúng với trang phục truyền thống dân tộc bản địa, thậm chí có người còn nói thẳng là nhìn lai căng (giống trang phục của một dân tộc bên nước bạn). Do có nhiều ý kiến chưa đồng thuận nên đội văn nghệ xã chưa sử dụng trang phục được cấp phát trong một số dịp lễ hội. 

Thực tế hiện nay, đến các địa phương nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, nhất là dịp diễn ra các lễ hội truyền thống, chúng ta không khỏi chạnh lòng khi thấy nhiều người dân không mặc trang phục truyền thống của dân tộc họ; thậm chí không chỉ giới trẻ mà người lớn tuổi ở một số địa phương cũng không mặn mà với những bộ trang phục truyền thống dân tộc mình; ngay cả ở những nghi lễ tâm linh hay lễ hội truyền thống quan trọng thì việc mặc trang phục dân tộc cũng chưa được coi trọng.

Nhiều người cũng bày tỏ sự tiếc nuối, bởi ngày trước đến các lễ hội truyền thống ở vùng cao sẽ được chiêm ngưỡng các chàng trai, cô gái xúng xính trong các bộ trang phục dân tộc mình; chỉ cần đến, nhìn những người dân ăn vận đã biết được đó là lễ hội của dân tộc nào. Nhưng giờ đây đến các lễ hội, bức tranh đã thay đổi hoàn toàn, các “nam thanh, nữ tú” hầu hết đều ăn vận trang phục quần âu, quần bò, váy đầm…. Thậm chí ngay cả việc mặc trang phục dân tộc để biểu diễn văn nghệ hay thực hành các hoạt động văn hóa tín ngưỡng nhiều người cũng ăn vận qua loa trên thì khoác áo dân tộc bản địa, dưới lại mặc quần âu… làm biến dạng các trang phục truyền thống; cá biệt có bạn trẻ ăn vận trang phục dân tộc cách tân, cải biên nên rất phản cảm…

Dẫu biết rằng có nhiều lý do khiến người dân các dân tộc thiểu số ở các địa phương trong tỉnh dần ít mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình như trở ngại tâm lý, gây bất tiện trong đời sống sinh hoạt và để may được một bộ trang phục truyền thống mất nhiều thời gian lại rất tốn kém…

Trang phục truyền thống của mỗi dân tộc là kết tinh của văn hóa và chứa đựng những giá trị lịch sử và phong tục của dân tộc đó, vì thế nó cần được người của chính dân tộc đó bảo tồn, trân trọng gìn giữ. Vì thế, khi triển khai các dự án bảo tồn văn hóa các dân tộc trong tỉnh, cơ quan chuyên môn cần quan tâm tìm giải pháp phù hợp giúp các trang phục truyền thống có chỗ đứng vững chắc trong đời sống nhân dân, nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu văn hóa giữa các dân tộc đang tác động lớn đến đời sống sinh hoạt hằng ngày của mỗi dân tộc, tránh tình trạng triển khai bảo tồn theo kiểu hình thức, làm để cho có.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai tăng cường, biệt phái 93 lượt cán bộ về cấp xã

Lào Cai tăng cường, biệt phái 93 lượt cán bộ về cấp xã

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả, tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm hoạt động ổn định của chính quyền cơ sở. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỉnh đã điều động, tăng cường, biệt phái 93 lượt cán bộ, công chức, viên chức từ cấp tỉnh về công tác tại các xã, phường.

Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ vùng cao

Cải thiện dinh dưỡng cho trẻ vùng cao

Những năm qua, công tác chăm sóc sức khỏe và phòng, chống suy dinh dưỡng cho trẻ em, đặc biệt tại khu vực vùng cao, luôn được tỉnh Lào Cai và các ngành chức năng quan tâm chỉ đạo. Nhiều chương trình hỗ trợ, mô hình can thiệp đã được triển khai kịp thời, góp phần giảm nguy cơ suy dinh dưỡng và hạn chế các bệnh lý liên quan ở trẻ.

Lào Cai sắp xếp, sáp nhập các cơ sở y tế khu vực

Lào Cai sắp xếp, sáp nhập các cơ sở y tế khu vực

Thực hiện chủ trương kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế, tỉnh Lào Cai triển khai việc sáp nhập một số bệnh viện đa khoa khu vực với trung tâm y tế cùng địa bàn, hình thành các Trung tâm Y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế tỉnh kể từ ngày 1/1/2026

Khoảnh khắc chào đón "công dân 2026" đầu tiên của Việt Nam

Khoảnh khắc chào đón "công dân 2026" đầu tiên của Việt Nam

Đúng 0h05p ngày 1/1/2026 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, tiếng khóc chào đời của bé trai nặng 2,5kg vang lên trong niềm xúc động đặc biệt của gia đình và đội ngũ y bác sĩ. Bé được đặt tên là Cao Xuân Phúc, như một dấu mốc thiêng liêng, gửi gắm hy vọng, khởi đầu mới trong khoảnh khắc đất trời chuyển giao.

Vì sức khỏe cộng đồng

Vì sức khỏe cộng đồng

Trạm Y tế Cốc San đang triển khai hiệu quả các hoạt động chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Với tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm trong công việc, đội ngũ y, bác sĩ và nhân viên y tế của trạm góp phần bảo đảm công tác y tế cơ sở, vì sức khỏe cộng đồng.

Phường Văn Phú: Trên 1.150 người được nhận quà nhân dịp chào mừng Đại hội Đảng và Tết Nguyên đán

Phường Văn Phú: Trên 1.150 người được nhận quà nhân dịp chào mừng Đại hội Đảng và Tết Nguyên đán

Ngày 31/12, phường Văn Phú đã huy động các lực lượng đồng loạt tổ chức trao quà của Đảng, Nhà nước nhân dịp chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 cho những người có công với cách mạng và đối tượng bảo trợ xã hội, người cao tuổi trên địa bàn.

Đưa thông tin đến gần dân, tạo nền tảng giảm nghèo bền vững

Đưa thông tin đến gần dân, tạo nền tảng giảm nghèo bền vững

Thực hiện mục tiêu “giảm nghèo về thông tin” trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đưa thông tin đến tận thôn, bản, vùng khó khăn. Thông qua tuyên truyền chính sách, phổ biến pháp luật và tập huấn kỹ năng sử dụng Internet, điện thoại thông minh, người nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số từng bước được tiếp cận tri thức, nâng cao năng lực, chủ động vươn lên thoát nghèo bền vững.

fb yt zl tw