Bài 3: Lá chắn thép từ bản làng

Thời gian qua, cuộc đấu tranh quyết liệt của lực lượng công an trong bóc gỡ các đường dây, triệt xóa các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy và hành trình cảm hóa, giúp người từng lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng đã góp phần đẩy lùi ma túy, bảo vệ bình yên cho mỗi bản làng. Nhưng muốn xây dựng xã không ma túy bền vững thì phải tạo dựng được "lá chắn" ngay từ cơ sở, nơi mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi dòng họ cùng tham gia bảo vệ sự bình yên.

Thực tế cho thấy, sau mỗi đợt cao điểm vẫn còn những người hoàn thành thời gian cai nghiện hoặc chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, nếu không được quản lý, hỗ trợ và tạo việc làm, nguy cơ tái nghiện, tái phạm luôn hiện hữu. Vì vậy, phòng ngừa từ gốc được xác định là giải pháp lâu dài và bền vững nhất.

Trong hành trình ấy, lực lượng công an xã giữ vai trò nòng cốt. Không chỉ đấu tranh với tội phạm, công an xã còn trực tiếp bám địa bàn, bám dân, nắm chắc từng hộ, từng người; chủ động rà soát đối tượng có nguy cơ, quản lý người sau cai nghiện, tuyên truyền pháp luật và tham mưu cấp ủy, chính quyền triển khai các giải pháp giữ gìn an ninh, trật tự.

Ở vùng cao, sự hiện diện thường xuyên của lực lượng công an xã đã tạo nên niềm tin trong Nhân dân. Mỗi vụ việc phát sinh đều được nắm bắt từ sớm; mỗi thanh niên có biểu hiện vi phạm đều được kịp thời giáo dục; mỗi người sau cai đều có cán bộ theo dõi, động viên và đồng hành trên hành trình làm lại cuộc đời.

Anh Giàng A Chinh, ở thôn Chế Tạo, xã Chế Tạo là một trong những minh chứng. Sau 2 lần cai nghiện bắt buộc, điều giúp anh giữ vững quyết tâm không chỉ là ý chí của bản thân mà còn bởi môi trường sống đã thay đổi. Những bạn nghiện của anh đã được đưa đi cai nghiện, các tụ điểm phức tạp bị xóa bỏ, Công an xã và trưởng thôn thường xuyên đến gia đình động viên, giúp anh vượt qua mặc cảm.

"Được Công an xã, trưởng thôn và bà con quan tâm, động viên, tôi càng có quyết tâm làm lại cuộc đời"- anh Chinh chia sẻ.

Song, công an xã không thể một mình tạo nên thành công. Đi cùng lực lượng công an là lực lượng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở, các già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ và người có uy tín trong cộng đồng. Họ là những người gần dân, hiểu dân, có tiếng nói thuyết phục trong cộng đồng, góp phần vận động người dân tố giác tội phạm, giáo dục con cháu tránh xa ma túy và quản lý người sau cai ngay tại địa phương.

Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tiếng nói của trưởng họ và người có uy tín có sức ảnh hưởng rất lớn. Những lời khuyên bảo, nhắc nhở từ người đứng đầu dòng họ thường được con cháu lắng nghe và thực hiện nghiêm túc. Chính vì vậy, các dòng họ đã trở thành lực lượng quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân phòng, chống ma túy.

Nhiều trưởng dòng họ đã chủ động đưa nội dung phòng, chống ma túy vào các cuộc họp họ, nhắc nhở con cháu không vi phạm pháp luật, cùng công an xã quản lý những người có nguy cơ tái nghiện. Khi gia đình, dòng họ và cộng đồng cùng vào cuộc, ma túy sẽ khó có cơ hội len lỏi trở lại.

Tại thôn Nậm Khắt, xã Púng Luông, dòng họ Thào là điển hình trong công tác phòng, chống ma túy. Nhiều năm qua, ông Thào A Lử, trưởng họ, luôn chú trọng giáo dục con cháu thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong các cuộc họp họ, ông thường xuyên nhắc nhở mọi người tránh xa ma túy, không vi phạm pháp luật, tập trung lao động sản xuất để phát triển kinh tế gia đình. Nhờ đó, mỗi người trong dòng họ đều ý thức rằng phòng ngừa từ sớm, từ xa là giải pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn tệ nạn ma túy xâm nhập vào cộng đồng.

Theo Thượng tá Nguyễn Tất Thành - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát cơ động Công an tỉnh Lào Cai, Tổ trưởng Tổ công tác số 1 tại xã Chế Tạo, muốn xây dựng xã không ma túy bền vững thì người sau cai nghiện và sau chấp hành án phạt tù phải tiếp tục được quản lý, giáo dục, tạo việc làm để có thu nhập ổn định. Đây là giải pháp quan trọng để ngăn chặn tái nghiện.

Đại úy Sầm Minh Thuận - Trưởng Công an xã Mù Cang Chải cho biết, thời gian tới Công an xã Mù Cang Chải tiếp tục tham mưu cho cấp ủy, chính quyền huy động cả hệ thống chính trị tham gia quản lý người sau cai; phối hợp các đoàn thể, doanh nghiệp, hợp tác xã hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm để họ ổn định cuộc sống. Đồng thời, tổ chức cho các hộ dân ký cam kết không vi phạm pháp luật, không tàng trữ, sử dụng hay tiếp tay cho các hành vi liên quan đến ma túy.

"Nhiệm vụ của công an xã hôm nay không chỉ là đấu tranh với tội phạm mà còn là hạt nhân kết nối các lực lượng ở cơ sở, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong phòng, chống ma túy. Đó là sự chuyển dịch từ tư duy xử lý sang tư duy phòng ngừa, từ đánh án sang giữ bình yên" - Đại úy Sầm Minh Thuận nhấn mạnh.

Làm sạch địa bàn, trao cơ hội cho người từng lầm lỗi và xây dựng cơ chế phòng ngừa lâu dài, trong cả hành trình ấy, công an xã luôn là lực lượng nòng cốt, xuyên suốt, trực tiếp biến chủ trương xây dựng xã, phường không ma túy thành hành động cụ thể ở từng thôn, bản. Bên cạnh đó còn phải kể đến sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, lực lượng giữ gìn an ninh, trật tự cơ sở, những người có uy tín trong cộng đồng và chính nỗ lực của mỗi người từng lạc lối. Khi sức mạnh của khối đại đoàn kết được phát huy sẽ trở thành nền tảng vững chắc giúp các địa phương tiến gần hơn tới mục tiêu xây dựng xã không ma túy

Một bản làng bình yên không được tạo nên chỉ bằng những chuyên án hay những đợt cao điểm tấn công tội phạm, mà bình yên bền vững được hình thành từ sự gắn kết của cả cộng đồng, trong đó công an là lực lượng nòng cốt, lực lượng tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở là cánh tay nối dài, những già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ và mỗi người dân là một pháo đài. Tất cả đã tạo nên lá chắn thép ngay từ bản làng. Khi lá chắn ấy đủ vững, ma túy sẽ không còn cơ hội quay trở lại, và mục tiêu xây dựng những vùng cao bình yên, hạnh phúc sẽ trở thành hiện thực.