Ẩm thực Việt Nam trên những lá bài

Thế giới ẩm thực Việt Nam vốn rất đa dạng và nổi tiếng. Ấn tượng hơn nữa khi xuất hiện trên các lá bài Măm tarot, những món ăn, đồ uống trở nên vừa quen thuộc, vừa mới mẻ, khi được giải thích cặn kẽ qua minh họa bằng hình ảnh cuốn hút.

10.jpg
Hai đồng tác giả bộ bài Măm tarot, Thảo Hồ (bên phải) và Hannie Phạm tại gian hàng trưng bày.

Hai tác giả Thảo Hồ và Hannie Phạm khiêm tốn cho rằng, dự án Măm tarot chỉ góp phần mang ẩm thực Việt Nam đến gần hơn với mọi người, nhưng thực tế, họ đang giúp quảng bá văn hóa dân tộc tới thế giới thông qua bài tarot, vốn được ưa chuộng ở nhiều nước.

Như nhiều người vẫn nói, một trong những cách để hiểu được văn hóa của một dân tộc, từng vùng miền hay rộng hơn là một quốc gia chính là ẩm thực.

78 món ăn, đồ uống

Gặp Thảo Hồ và Hannie Phạm tại Đường sách phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, trong một buổi chiều tối nóng nực. Những gian hàng tại đây đang vắng bóng người giúp tôi dễ dàng tìm được vị trí gian hàng trưng bày Măm tarot giữa một không gian toàn sách là sách.

Tôi đã nghĩ, để sáng tạo một bộ bài tarot có nội dung về ẩm thực với những kiến thức lý thú như thế, tác giả hẳn phải ở độ tuổi 8x, thay vì ở đầu 9x. Thế nên, cả cuộc trò chuyện của chúng tôi, Thảo Hồ và Hannie Phạm luôn giữ một tinh thần vui vẻ, cùng niềm yêu thích khi nhiệt tình giới thiệu cho tôi ẩm thực Việt Nam, với một danh sách 78 món ăn, đồ uống tương ứng với 78 lá bài.

Trước đó, họ nói về tarot. Theo Thảo Hồ, người đã có hơn 10 năm nghiên cứu tarot, tarot là tên gọi của một cỗ bài 78 lá, có nguồn gốc từ châu Âu thế kỷ 15. Từ chỗ chỉ là một bộ bài in hình các biểu tượng được sử dụng cho mục đích giải trí, bài tarot dần được nghiên cứu, chứng minh, phát triển và ứng dụng vào các lĩnh vực như phát triển bản thân, giải quyết vấn đề, tư vấn cho lời khuyên hay khám phá bản chất sự việc… Và bài tarot có mối liên hệ với các bộ môn khoa học về chiêm tinh, hoàng đạo, và tiên tri.

Thú vị là Thảo Hồ chính là đồng tác giả bộ tarot Kiều. Sau thành công ban đầu này, cô gái sinh năm 1992 người Vĩnh Long nghĩ ngay đến việc làm một bộ tarot khác, có thể tiếp cận được nhiều người hơn nữa và cô đã chọn ẩm thực. Ẩm thực là chủ đề hấp dẫn mà thế hệ 9x như cô quan tâm và hiểu khá rõ. Ngoài ra, Thảo Hồ cho biết thêm, chính vì họ chưa biết hết được các món ăn, đồ uống nên đây càng là động lực để cô quyết tâm theo đuổi ý tưởng này.

Ý tưởng ra đời vào cuối năm 2021 nhưng phải đến đầu năm 2024, bộ Măm tarot mới ra mắt. Trong hơn hai năm đó, Thảo Hồ và Hannie Phạm còn phải thu thập thông tin, viết lời, dịch sách sang tiếng Anh.

Và Măm tarot kể về hành trình đi dọc Việt Nam từ nam ra bắc của một chú thỏ trắng mũm mĩm, thích ăn uống có tên là Măm. Măm có tình yêu mãnh liệt với tất thảy những món ăn ngon, mới, lạ, độc đáo. Do đã khám phá hết những món ăn quê nhà, Măm quyết định lên đường chu du đến những tỉnh, thành phố khác trên dải đất Việt Nam, để được thưởng thức, tìm hiểu và học hỏi nhiều hơn về ẩm thực Việt Nam.

Trong Măm tarot, mỗi món ăn đều mang tính địa phương sâu sắc, gắn liền với khí hậu, con người và sự sáng tạo… Vì thế, mỗi món ăn Việt Nam qua cách kể chuyện của các tác giả là những câu chuyện thú vị về lịch sử, văn hóa, rất riêng biệt và nhiều thông tin không kể xiết.

Theo Hannie Phạm, hiểu được tarot là một chuyện, chọn món ăn, đồ uống phù hợp thuộc tính từng lá bài, để lá bài có ý nghĩa lại là một chuyện khác. Để giải thích rõ hơn, cô gái sinh năm 1994 liền lấy một số lá bài thí dụ. Chẳng hạn như lá bài Lovers, với các từ khóa tình yêu, sự hòa hợp, sự lựa chọn, các mối quan hệ, liên kết về giá trị, bản năng giới tính, sự cam kết, họ chọn bánh xu xê hay bánh phu thê.

Trong sách đi kèm, họ kể câu chuyện Thỏ Măm trên đường gặp một đôi vợ chồng trẻ, được họ tặng bánh xu xê. Sau đó, Thảo Hồ và Hannie giải thích ý nghĩa từ "phu thê", cách làm ra bánh và cho biết ngày nay, bánh xu xê (phu thê) vẫn là món ngon làm lễ vật cưới hỏi, bên cạnh trầu cau và rượu nếp…

Hay lá bài The World (thế giới) đi với món phở. Theo Hannie Phạm, phở là món ăn Việt Nam nổi tiếng khắp thế giới. Gần như ai nghe đến món ăn Việt Nam cũng sẽ nghĩ đến phở đầu tiên. Và hiển nhiên, cũng có rất nhiều nhà hàng phở của người Việt Nam ở nhiều nước trên thế giới.

Các lá bài trong Măm tarot đều mang hướng đi như vậy nhưng cũng có những món ăn họ thật sự khó sắp xếp phù hợp, như món phá lấu với lá bài The Tower. Trong tarot, lá bài này mang tính bùng nổ, đổ vỡ và hai tác giả xếp với món phá lấu với cách chơi chữ như là phá lầu (tower trong tiếng Anh là tòa tháp). Vì thế, như Hannie Phạm chia sẻ, họ rất muốn giải thích cho mọi người tại sao món ăn này lại là lá bài đó nhưng lại cảm thấy thú vị hơn là chỉ cung cấp thông tin mà không giải thích, để mọi người tự đọc, tự nghiệm, khi hiểu được lý do, họ sẽ thấy hấp dẫn hơn. Do vậy, các tác giả tập trung nhiều hơn vào thông tin của món ăn, thành phần, dùng vào dịp gì. Nhờ đó, vượt ra ngoài ý nghĩa của một bộ bài tarot, 78 món ăn, đồ uống trong Măm tarot như cuốn cẩm nang, từ điển về ẩm thực Việt Nam, có thể chia sẻ với nhiều người, không chỉ người Việt Nam mà còn với những người nước ngoài.

Những tác giả tài năng

Theo nhà nghiên cứu văn hóa, Tiến sĩ Philippe Ngô, kể từ khi tarot xuất hiện ở Việt Nam năm 2011, nhiều bộ bài được sáng tạo với sứ mệnh quảng bá văn hóa Việt Nam. Mỗi một tác giả tarot đặt cho mình những yêu cầu và mục tiêu khác nhau, mỗi bộ bài của người Việt Nam mang một thông điệp khác nhau nhưng tất cả đều mong muốn mang văn hóa Việt Nam quảng bá khắp thế giới. Và trong khi hầu hết các tác giả tarot tập trung khai thác mảng sử học thì Thảo Hồ và Hannie Phạm đặt mình vào một hướng phát triển hoàn toàn mới lạ: ẩm thực Việt Nam.

Hiển nhiên thì hai tác giả 9x trước hết phải là những người say mê và thích tìm hiểu ẩm thực Việt Nam nhưng con đường đưa họ tới dự án Măm tarot hoàn toàn không giống nhau. Hannie Phạm thì sinh ra ở Đức, quê tại tỉnh Thái Bình, từng có thời gian sống ở tỉnh Cà Mau, trước khi cô quay ra miền bắc rồi lại vào Thành phố Hồ Chí Minh sinh sống và học tập (Trường đại học Tôn Đức Thắng). Có lẽ vì vậy mà cô gái sinh năm 1994 này có sự cảm nhận rất riêng về các món ăn. Tuy vậy, Hannie Phạm với tarot vẫn là người mới bởi vào thời điểm đại dịch Covid-19, cô mới được Võ Nam Du, đồng tác giả của tarot Kiều, hướng dẫn những kiến thức cơ bản về tarot.

Ngược lại, Thảo Hồ sinh năm 1992 ở Vĩnh Long, từng học ở Trường đại học Tài chính-Marketing (Thành phố Hồ Chí Minh) và đã nghiên cứu tarot từ năm 2012, rồi sau làm reader (người giải bài). Sau đó, cô nghiên cứu artwork (các sản phẩm minh họa được thiết kế để đưa vào trong các sản phẩm in ấn), và tham gia vào các dự án card game. Đây là nền tảng giúp cô tiến tới sản xuất hai bộ tarot sau này là tarot Kiều năm 2020, đúng dịp kỷ niệm 200 năm ngày mất của đại thi hào Nguyễn Du, và Măm tarot năm 2024.

Đáng nói là cô gái người Vĩnh Long còn là tác giả cuốn Gánh hát lưu diễn muôn phương, một dự án artbook & boardgame minh họa 36 loại hình nghệ thuật diễn xướng và lễ hội dân gian tại Việt Nam.

Tuy vậy, cũng phải thừa nhận rằng, một trong những yếu tố giúp Măm tarot trở nên hấp dẫn và cuốn hút là nhờ nét vẽ đẹp, chân thực, màu sắc rực rỡ qua ngòi bút của họa sĩ Le Rin. Trước đó, Thảo Hồ đã có thời gian dài trăn trở, chưa thật sự hài lòng về bản demo của Măm tarot. Cô muốn bộ bài ấn tượng hơn, bắt mắt hơn, vì thế, sau khi đã biết họa sĩ Le Rin qua những cuốn Việt Nam dọc miền du ký, Việt Nam miền ngon, cô đã liên hệ mời anh tham gia dự án.

Mặc dù đang bận ôn thi cao học nhưng trước ý tưởng lấy ẩm thực để minh họa cho bộ bài tarot, họa sĩ sinh năm 1989 người Ninh Thuận rất hào hứng, nhất là khi trong 78 lá bài, một nửa số tranh minh họa món ăn được sử dụng lại từ các cuốn sách đã xuất bản của anh. Số tranh còn lại thuộc dự án cá nhân chưa được xuất bản của anh và một số tranh được anh vẽ mới.

Theo Hannie Phạm, mỗi bộ bài tarot đều cần nét vẽ phù hợp, một phong cách khác biệt nên mỗi sản phẩm sẽ cần họa sĩ khác nhau. Và họ không thể có được một họa sĩ vẽ minh họa ẩm thực nào xuất sắc hơn Le Rin.

Như nhà nghiên cứu văn hóa, Tiến sĩ Philippe Ngô cho biết, mỗi lá bài tarot là biểu tượng hóa một món ăn hoặc một khía cạnh văn hóa liên quan đến ẩm thực Việt Nam. Du khách có thể khám phá và tìm hiểu về ẩm thực Việt Nam thông qua việc tìm hiểu về ý nghĩa của từng lá bài và cách chúng liên kết với ẩm thực đặc trưng của Việt Nam.

Đơn giản hơn, như Hannie Phạm và Thảo Hồ đùa vui rằng, trong một ngày thiếu ý tưởng thì dù bất cứ ai có trong tay bộ Măm tarot, họ có thể lật từng lá bài để chọn hôm nay ăn gì, uống gì.

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Văn hóa là cội nguồn bản sắc, cũng là sợi dây gắn kết cộng đồng, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại Lào Cai, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa từ mỗi thôn, bản, khu dân cư. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò cầu nối, tập hợp Nhân dân, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản, để văn hóa trở thành nền tảng gắn kết cộng đồng.

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Bồi đắp niềm tự hào dân tộc từ trang phục đến trường

Vào thứ Tư hằng tuần, học sinh Trường TH và THCS Hợp Thành đồng loạt mặc trang phục truyền thống của các dân tộc Tày, Giáy, Xa Phó... đến trường. Những bộ trang phục rực rỡ sắc màu không chỉ tạo điểm nhấn cho không gian học đường mà còn góp phần nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc trong mỗi học sinh.

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Trưởng Đại diện UNESCO: Quốc Tử Giám hàm chứa giá trị truyền cảm hứng cho cách tiếp cận mới về giáo dục

Năm 2026, Việt Nam kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám và 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất. Cả nước cũng tổ chức Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, gắn Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11). Đây cũng là năm đánh dấu 50 năm quan hệ hợp tác giữa UNESCO và Việt Nam.

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Từ sức hút concert đến những ngày hội văn hóa toàn dân

Chương trình nghệ thuật đặc biệt quy mô quốc gia “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra vào tối 24-11 đang tạo sức hút lớn. Trên các nền tảng số và mạng xã hội, rất đông công chúng quan tâm đến nội dung chương trình cũng như việc làm thế nào để sở hữu một tấm vé tham dự. Chương trình đang góp phần làm thị trường âm nhạc cuối năm “nóng” lên từng ngày, cho thấy sức hút của các concert đang tạo nên những ngày hội văn hóa có sức lan tỏa rộng lớn.

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Để động Mường Vi trở thành điểm du lịch hấp dẫn

Từ lâu, Lào Cai nổi tiếng với những danh thắng như đỉnh Fansipan mờ sương, thung lũng Mường Hoa nên thơ, “cao nguyên trắng” Bắc Hà, ruộng bậc thang Mù Cang Chải hay vùng đất săn mây Ý Tý đầy huyền ảo... ít ai biết, ẩn sâu trong lòng núi tại xã Bản Xèo có một “viên ngọc thô” mang tên động Mường Vi.

fb yt zl tw