Lưu giữ dân ca Tày Lục Yên:

Niềm đam mê cần hơn bao giờ hết

YBĐT - Cô gái nhỏ bé Mai Thị Hồng Chắn ở thôn 6 xã Minh Xuân, huyện Lục Yên được nhắc đến nhiều về tài nghệ hát dân ca thuộc vào hàng bậc nhất ở vùng đất ngọc này. Một giọng ca trời phú cùng với niềm say mê với âm nhạc dân gian của dân tộc mình giúp Chắn đã sớm thuộc và hát được nhiều làn điệu dân ca vào loại khó của dân tộc Tày, như hát cọi, khắp, then, hát ví, hát khảm hải...

Chắn vốn được sinh ra ở đất Mường Lai – mảnh đất thấm đẫm bản sắc văn hoá Tày. Năm 8 tuổi Chắn đã học hát theo bà nội và bố, đến năm 9 tuổi Chắn đã có ý thức ghi chép lại những bài hát nôm. Và ở tuổi 14 Chắn đã thuộc cả trăm bài. Giọng hát và niềm say mê đã mang về cho Chắn nhiều giải thưởng cao của tỉnh, của khu vực và của toàn quốc.

Người trẻ tuổi, đầy đam mê với dân ca Tày như Chắn ở Lục Yên không nhiều, nói như ông Hoàng Đôn – Phó giám đốc Trung tâm văn hóa thông tin huyện Lục Yên thì 10 năm mới có 1 người. Bởi hiện nay, chẳng mấy người trẻ còn đam mê với dân ca Tày nữa. Và trường hợp của cô bé Lã Thị Ưu ở thôn 14 xã Minh Xuân huyện Lục Yên năm nay mới 9 tuổi, em cũng đã hát được 4 làn điệu dân ca Tày đó là then, khắp, cọi, ví cũng là hy vọng cho những người làm công tác bảo tồn, lưu giữ dân ca Tày ở Lục Yên.

Bà Tăng Thị Bộ truyền dạy các làn điệu dân ca Tày cho cô cháu gái Lã Thị Ưu.

Niềm đam mê dân ca Tày trong cô bé Ưu được truyền từ người bà nội của bé là bà Tăng Thị Bộ. Vốn liếng bao nhiêu năm qua sưu tầm của bà có tới cả trăm bài, giờ bà chỉ muốn truyền sang cho cô cháu gái có giọng ca mượt mà đặc biệt này.

Mặc dù hiện nay ở mỗi xã cũng còn vài cụ có thể truyền dạy được cho con cháu, nhưng lớp trẻ đang ngày càng ít người thích dân ca nữa. Giờ đây thanh niên thích mặc quần jean áo phông hơn mặc áo chàm, thích nghe nhạc trẻ hơn dân ca. Rồi cả vấn đề lực lượng thanh niên còn lại ở cơ sở ngày càng mỏng do phải đi làm ăn xa. Đó là nỗi lo hơn hết của những người làm công tác bảo tồn dân ca Tày của huyện Lục Yên.

Hai năm một lần huyện tổ chức hội diễn, thông qua các kì hội diễn phát hiện thêm những tài năng mới để bồi dưỡng và thêm vào lực lượng những nghệ nhân hát dân ca Tày. Hay trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư ở Lục Yên đưa ra tiêu chí mỗi xã phải có một đội văn nghệ làm nòng cốt. Những hoạt động này đang góp phần rất tích cực lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của người Tày. 

Về phía những người làm công tác văn hóa của huyện cũng đã bắt đầu sưu tầm lưu giữ các làn điệu cổ bằng văn bản, bằng đĩa. Hiện tại phòng văn hóa huyện cũng đã có trên 300 bài dân ca cổ được lưu giữ như các làn điệu khắp, cọi, quan làng, giao duyên, phong-sư… Theo ông Đôn – Phó giám đốc Trung tâm văn hóa huyện Lục Yên thì huyện dự định sẽ xây dựng CLB dân ca Tày tại các nhà văn hóa thôn để khai thác tối đa những vốn dân ca có trong cộng đồng, rồi thống kê lực lượng nghệ nhân ở cơ sở, xây dựng chương trình truyền dạy…

Nhiều lắm những dự định cho công tác gìn giữ dân ca, nhưng khó khăn lớn nhất bây giờ của huyện vẫn là vấn đề kinh phí, cơ sở vật chất và làm thế nào để giữ chân được lực lượng thanh niên ở lại địa phương khi nỗi lo về cơm áo vẫn còn nặng... Giờ đây, niềm đam mê là điều cần thiết hơn bao giờ hết cho công tác bảo tồn và phát huy vốn văn hóa dân ca Tày.

Minh Tư

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chương trình khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 diễn ra từ ngày 16/10 đến hết tháng 10/2026 với chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch và trải nghiệm đặc sắc tại khu vực phía Tây tỉnh Lào Cai. Điểm nhấn là Lễ khai mạc với chương trình nghệ thuật đặc biệt "Xoè Thái - Trọn một vòng yêu" diễn ra từ 20h00 ngày 16/10 tại sân vận động Nghĩa Lộ, phường Nghĩa Lộ, cùng chương trình diễu diễn đường phố, không gian văn hóa Tây Bắc và các hoạt động quảng bá, kết nối sản phẩm.

Ấn tượng diễu diễn đường phố Mường Lò

Ấn tượng diễu diễn đường phố Mường Lò

Những cánh quạt hồng mở đều trên nền áo trắng, váy đen; tà áo dài đỏ nối thành hàng trên những tuyến phố, trong sắc phục truyền thống, các diễn viên, nghệ nhân mang đến nhịp múa và nụ cười tươi tắn, làm rộn ràng đường phố Mường Lò.

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Mường Lò - Nghĩa Lộ từ lâu đã được ví như chiếc nôi văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái. Nơi ấy có cánh đồng Mường Lò bát ngát, dòng Ngòi Thia hiền hòa và những dãy núi mờ sương ôm trọn những nếp nhà sàn yên bình. Mỗi khi thu về hay xuân sang, Mường Lò lại xốn xang trong nhịp xòe mừng lúa mới, mừng mùa hội.

Lễ hội Đền Đôi Cô phường Cam Đường diễn ra từ ngày 20/10

Lễ hội Đền Đôi Cô phường Cam Đường diễn ra từ ngày 20/10

Lễ hội Đền Đôi Cô phường Cam Đường năm 2026 sẽ diễn ra trong 04 ngày, từ ngày 20 đến 24/10, tại Di tích lịch sử - văn hóa Đền Đôi Cô, tổ 29, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai. Nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tín ngưỡng và giới thiệu sản phẩm địa phương sẽ được tổ chức trong dịp này.

Lào Cai: Triển lãm ảnh chào mừng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Lào Cai: Triển lãm ảnh chào mừng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Hưởng ứng Tuần Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 và hướng tới kỷ niệm 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại (15/12/2021 - 15/12/2026), Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức hai triển lãm ảnh nghệ thuật quy mô lớn.

Người giữ điệu xòe

Người giữ điệu xòe

Giữa nhịp sống hiện đại, xòe Thái ở Mường Lò vẫn vẹn nguyên sức sống không chỉ nhờ danh xưng di sản, mà bắt đầu từ chính tình yêu máu thịt của những con người bình dị nơi đây.

Biểu tượng văn hóa độc đáo của người Thái đen

Biểu tượng văn hóa độc đáo của người Thái đen

Trên những nếp nhà sàn truyền thống ở Mường Lò, Khau cút là dấu ấn kiến trúc đặc trưng của đồng bào Thái đen. Không đơn thuần là chi tiết trang trí, Khau cút còn chứa đựng những câu chuyện về cội nguồn, cộng đồng và cách người Thái gửi gắm dấu ấn văn hóa trên chính ngôi nhà của mình.

Nơi hạt cốm kết tinh bản sắc văn hóa

Nơi hạt cốm kết tinh bản sắc văn hóa

Ở Hợp Thành, cốm không đơn thuần là sản vật từ mùa lúa nếp non, mà còn gắn với phong tục tri ân tổ tiên và nghi lễ Then pang mẩu của người Tày. Trên nền tảng văn hóa ấy, sự giao thoa giữa các dân tộc Tày, Dao đỏ, Xá Phó cùng cộng đồng cư dân địa phương tạo nên sắc thái riêng cho Lễ hội Cốm, góp phần giới thiệu chiều sâu văn hóa Hợp Thành đến người dân và du khách.

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy kiểm tra tổng duyệt chương trình diễu diễn đường phố Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Bí thư Tỉnh ủy Dương Quốc Huy kiểm tra tổng duyệt chương trình diễu diễn đường phố Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026

Chiều tối 14/10, đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, cùng đoàn công tác của tỉnh đã kiểm tra buổi tổng duyệt chương trình diễu diễn đường phố phục vụ Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026: Người dân nhường vé miễn phí cho du khách, lan tỏa nét đẹp hiếu khách

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò 2026: Người dân nhường vé miễn phí cho du khách, lan tỏa nét đẹp hiếu khách

Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 đang thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân và du khách trong và ngoài nước. Trước nhu cầu tham dự lễ khai mạc tăng cao, hành động tự nguyện nhường vé cho du khách phương xa của người dân địa phương đã trở thành điểm nhấn đẹp, lan tỏa tinh thần sẻ chia và lòng hiếu khách của người Mường Lò.

Đặc sắc ẩm thực của người Thái ở Mường Lò

Đặc sắc ẩm thực của người Thái ở Mường Lò

Ẩm thực của người Thái ở Mường Lò hấp dẫn thực khách từ những nguyên liệu gần gũi, cách chế biến khéo léo và sự hòa quyện tinh tế của các loại gia vị. Mỗi món ăn mang hương vị riêng, góp phần làm nên sức cuốn hút của vùng đất nổi tiếng với văn hóa Thái đặc sắc.

Bản Xèo phát huy vai trò thầy mo, thầy cúng trong xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh

Bản Xèo phát huy vai trò thầy mo, thầy cúng trong xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh

Chiều 13/10, UBND xã Bản Xèo phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã tổ chức gặp mặt 49 thầy mo, thầy cúng và người thực hành tín ngưỡng dân gian, đồng thời ký cam kết thực hiện hương ước, quy ước năm 2026, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và đẩy lùi các hủ tục lạc hậu.

Tọa đàm về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn xã Hợp Thành

Tọa đàm về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trên địa bàn xã Hợp Thành

Sáng 14/10, UBND xã Hợp Thành tổ chức Tọa đàm về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc gắn với thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhằm đề xuất giải pháp gìn giữ bản sắc văn hóa, gắn bảo tồn di sản với đời sống cộng đồng và phát triển địa phương.

Cầu Thia sẵn sàng tổ chức Hội thi “Bắt cá ruộng”, tạo điểm nhấn du lịch Mường Lò

Cầu Thia sẵn sàng tổ chức Hội thi “Bắt cá ruộng”, tạo điểm nhấn du lịch Mường Lò

Hướng tới Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, phường Cầu Thia đang khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị hội thi “Bắt cá ruộng”, dự kiến diễn ra lúc 14 giờ ngày 18/10 tại tổ dân phố Phúc Sơn. Hoạt động hứa hẹn mang đến trải nghiệm văn hóa độc đáo, quảng bá sản vật địa phương và thu hút du khách.

Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông diễn ra trong hai ngày 19 - 20/10

Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông diễn ra trong hai ngày 19 - 20/10

Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông năm 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 19 và 20/10 tại thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, với nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng và thể thao truyền thống, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch địa phương.

fb yt zl tw