Hiểu sử Việt từ một cuốn sách nhỏ

GS, NGND Hà Văn Tấn-một trong “tứ trụ” của sử học Việt Nam hiện đại-vừa ra mắt cuốn sách mới có nhan đề “Sự sinh thành Việt Nam” (The making of Vietnam) do NXB Thế giới xuất bản.

Cuốn sách là tập hợp các bài viết đăng trên chuyên mục cùng tên của tờ báo Vietnam Weekly (Thông tấn xã Việt Nam) năm 1990-1991. Dù không có sức khỏe để chỉnh sửa các bài viết song GS Hà Văn Tấn vẫn quyết định xuất bản cuốn sách để đáp ứng yêu cầu của độc giả và theo lời ông cũng là “để ghi nhớ một công việc đã làm”.

Bìa sách “Sự sinh thành Việt Nam”.
Bìa sách “Sự sinh thành Việt Nam”. 

106 bài viết đưa độc giả khám phá lịch sử Việt Nam từ thời đại của những truyền thuyết, huyền thoại lịch sử cho đến thời điểm triều Nguyễn thành lập (năm 1802). Vì được đăng tải trên một tờ báo in với yêu cầu hạn chế về dung lượng nên các bài viết ngắn gọn, cô đọng, mỗi bài xấp xỉ 1.000 chữ. Tuy nhiên, lượng thông tin trong cuốn sách không hề ít. Ngoài các bài viết điểm lại các sự kiện quan trọng trong các giai đoạn lịch sử, cuốn sách còn đề cập đến nhiều vấn đề như: Quân sự, văn hóa, tôn giáo, kinh tế, nghệ thuật… Trong bài viết “Quân đội thời Trần”, GS Hà Văn Tấn đã tóm tắt về đặc điểm quân đội thời Trần, góp phần lý giải vì sao nhà Trần lại có thể ba lần đánh bại quân Nguyên Mông. GS Hà Văn Tấn cân nhắc lựa chọn các bài viết đề cập chủ đề thật nổi bật gắn với một triều đại nhất định: Nói về nghệ thuật phải nói ngay đến nghệ thuật thời Lý-thời kỳ đỉnh cao nghệ thuật nước ta; đề cập đến Nho giáo phải nói kỹ thời điểm Nho giáo trở thành “quốc giáo” dưới thời vua Lê Thánh Tông; vấn đề ngoại thương được nhấn mạnh ở giai đoạn Trịnh-Nguyễn phân tranh bởi cả hai bên đều đẩy mạnh giao thương để có chiến phí…

Trong mỗi bài viết, bên cạnh cung cấp thông tin cơ bản về lịch sử Việt Nam cho đối tượng là bạn đọc nước ngoài, GS Hà Văn Tấn cũng đem đến những luận giải về các sự kiện lịch sử một cách khách quan, khoa học. Chẳng hạn, lý giải truyền thuyết về Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, dùng roi sắt là biểu tượng cho việc nghề đúc sắt có mặt ở nước ta từ sớm. Lịch sử không chỉ có những con số và sự kiện khô khan, để lý giải thì cần phải có những kiến thức liên ngành. GS Hà Văn Tấn vốn được giới nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn ở nước ta xem là nhà bác học với kiến thức đông-tây-kim-cổ, đa ngành. Ông tự học chữ Phạn cổ để có thể đọc được những văn bản trên cột đá ở cố đô Hoa Lư, qua đó tìm ra Phật giáo thời nhà Đinh mang đậm yếu tố Mật tông. Ông còn trực tiếp thực hiện nhiều hoạt động khảo cổ để tìm ra bằng chứng khẳng định lại những nhận định quan trọng như văn hóa Đông Sơn có nguồn gốc bản địa, tránh những suy diễn võ đoán, mang tính áp đặt. Sự cẩn trọng và đạo đức của một người làm sử thể hiện khi GS Hà Văn Tấn quyết định dừng viết loạt bài khi đề cập đến nhà Nguyễn. Ông cho rằng đây là triều đại còn nhiều ý kiến khác biệt, cần có những công trình nghiên cứu khác, quan trọng hơn về giai đoạn này trong các mặt kinh tế, xã hội và quan hệ quốc tế. Ông tự nhận là chưa có khả năng để làm điều đó.

Trong bối cảnh phổ biến kiến thức lịch sử chưa có nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả, “Sự sinh thành Việt Nam” của GS Hà Văn Tấn là một cuốn sách dễ đọc, dễ hiểu với tất cả mọi người, khơi dậy tình yêu với lịch sử nước nhà.

Báo Quân đội nhân dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Lào Cai đưa văn hóa vào chiến lược xúc tiến đầu tư

Không chỉ giới thiệu danh mục dự án, quỹ đất hay các chính sách ưu đãi tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026, Lào Cai còn lựa chọn một "tài sản" đặc biệt để giới thiệu với các nhà đầu tư: bản sắc văn hóa. Những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ đang được tỉnh nhìn nhận như một nguồn lực phát triển mới, mở rộng không gian đầu tư từ du lịch, dịch vụ đến công nghiệp văn hóa, tạo nên sức hấp dẫn khác biệt cho vùng đất cửa ngõ Tây Bắc.

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Khám phá Việt Nam trong cuộc phiêu lưu đa giác quan

Không nằm ở yếu tố đơn lẻ, sức hấp dẫn riêng biệt của điểm đến Việt được làm nên bởi sự hòa quyện từ nhiều lớp trải nghiệm khác nhau, gắn liền với chiều sâu văn hóa bản địa. Từ những phiên chợ vùng cao, lễ hội truyền thống đến các làng nghề lâu đời... tất cả đều được gìn giữ và hiện diện sống động trong đời sống thường nhật.

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Justin Bieber, Madonna, Shakira và BTS sẽ biểu diễn giữa giờ trận chung kết World Cup 2026

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) và tổ chức Global Citizen vừa chính thức công bố ca sĩ Justin Bieber sẽ tham gia chương trình biểu diễn giữa giờ trận chung kết FIFA World Cup 2026. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử World Cup, trận chung kết có chương trình biểu diễn giữa giờ theo mô hình của sự kiện Super Bowl.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai giám sát công tác quản lý thiết chế văn hóa tại phường Nghĩa Lộ

Sáng 9/7, Đoàn giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Lào Cai do bà Lê Thị Hồng Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn, đã làm việc với UBND phường Nghĩa Lộ về việc thực hiện các quy định của pháp luật và công tác quản lý nhà nước đối với hệ thống thiết chế văn hóa trên địa bàn. 

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Khi họa tiết kể chuyện nhân sinh

Không chỉ là trang phục mặc hằng ngày, bộ y phục của đồng bào Dao Đỏ như một cuốn “nhật ký” bằng hình ảnh, nơi lưu giữ lịch sử, văn hóa tộc người. Qua từng đường kim mũi chỉ, những họa tiết hoa văn như những lời kể thầm lặng về mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên; gửi gắm khát vọng về cuộc sống bình yên, hạnh phúc, đồng thời tôn vinh đôi bàn tay khéo léo và tâm hồn rộng mở của người phụ nữ vùng cao.

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Phường Âu Lâu phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo)

Chiều 6/7, UBND phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai đã tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) phường Âu Lâu trên phạm vi toàn quốc nhằm lựa chọn biểu trưng chính thức đại diện cho hình ảnh, bản sắc và khát vọng phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Lào Cai tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa và quản lý, tổ chức lễ hội

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai vừa ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác văn hóa, quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh nhằm triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2025 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, phát huy vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển.

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Đánh thức tiềm năng du lịch Y Tý: Phát triển “vùng đất mù sương” bằng tư duy bền vững

Nằm ở độ cao hơn 2.000 m so với mực nước biển, Y Tý (Lào Cai) từ lâu được biết đến là “vùng đất mù sương” sở hữu nét đẹp thiên nhiên và văn hóa bản địa độc đáo. Những năm gần đây, hạ tầng giao thông nơi đây ngày càng được đầu tư đồng bộ, mở ra cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra bài toán khó: Làm thế nào để phát triển du lịch mà vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Kịch tính nội dung xuất phát đồng hành nam 117 km

Kịch tính nội dung xuất phát đồng hành nam 117 km

Tiếp tục các nội dung thi đấu của Giải vô địch xe đạp đường trường và địa hình các câu lạc bộ quốc gia năm 2026, sáng 30/6, các tay đua tranh tài ở nội dung cá nhân xuất phát đồng hành nam 117 km. Cuộc đua diễn ra sôi nổi, thể hiện trình độ chuyên môn và chiến thuật của các đội mạnh trên cả nước.

[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San

[Ảnh] Hương men lá của người Dao Cốc San

Từ những loại thảo dược của núi rừng cùng bí quyết gia truyền được gìn giữ qua nhiều thế hệ, người Dao ở xã Cốc San đã tạo nên thứ rượu men lá mang hương thơm đặc trưng, vị êm nồng khó quên. Mỗi giọt rượu không chỉ là sản vật của núi rừng mà còn chứa đựng nét đẹp văn hóa, tri thức dân gian và niềm tự hào của cộng đồng người Dao nơi đây.

fb yt zl tw