Bảo Hà – ngôi đền thiêng thờ Thần vệ quốc

LCĐT - Nằm trong Quần thể di tích Thần vệ quốc Hoàng Bảy, từ lâu, đền Bảo Hà ở xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên không chỉ được biết đến là di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng trong cả nước, mà nơi đây còn là địa chỉ du lịch tâm linh thu hút du khách thập phương.

Theo các nguồn sử liệu, vùng Bảo Hà xưa kia có vị trí quan trọng về phòng thủ biên giới, là cửa trạm của phòng tuyến sông Hồng phía Tây Bắc. Từ đời nhà Trần đã đặt 2 cửa trấn ải là cửa quan Bảo Thắng và Bảo Hà, trong đó Bảo Hà là hậu cứ của Bảo Thắng. Tại đây có đài hỏa hiệu, trạm liên lạc thông tin cho các châu, huyện vùng thấp hơn.

Giữa niên hiệu Cảnh Hưng, Bảo Hà là trung tâm châu Văn Bàn. Trong thời Cảnh Hưng (1740 - 1786), giặc phương Bắc hay tràn sang quấy nhiễu, cướp bóc dân lành, xã Khấu Bàn, châu Văn Bàn cùng nhiều châu, xã lân cận đã phải xây dựng các thành lũy kiên cố chống giặc.

Trước cảnh đau thương, tang tóc, lại có nguy cơ bị xâm lược, tướng Nguyễn Hoàng Bảy được triều đình giao trọng trách khởi binh dẹp loạn vùng biên ải. Đội quân của ông tiến dọc sông Hồng đánh đuổi quân giặc, giải phóng châu Văn Bàn và xây dựng, củng cố Bảo Hà thành căn cứ lớn. Tại đây, danh tướng đã tổ chức cho các thổ ty, tù trưởng luyện tập binh sỹ… sau đó thống lĩnh quân thủy và quân bộ tiến đánh giặc ở Lào Cai, giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hóa (Yên Bái, Lào Cai ngày nay).

Sau này, quân giặc phương Bắc do tên tướng Tả Tủ Vàng Pẹt đưa quân sang xâm lược bờ cõi, danh tướng Hoàng Bảy lại dẫn quân lên tham chiến. Song, trong một trận chiến không cân sức, ông đã anh dũng hy sinh. Giặc vứt xác ông xuống sông Hồng. Thi thể ông trôi đến Bảo Hà. Nhân dân trong vùng do ông Lư Văn Cù đứng ra tổ chức vớt thi thể ông lên chôn cất và lập miếu thờ.

Theo truyền thuyết và lời kể của một số cao niên ở vùng Bảo Hà còn lưu truyền, có một điều kỳ lạ khi ông Hoàng Bảy bị giặc sát hại thì trời bỗng chuyển gió mây vần vũ, kết lại thành hình thần mã. Từ thi thể ông phát ra ánh hào quang, phi lên thân ngựa, đến khu vực núi Cấm, vùng trung tâm Bảo Hà thì dừng lại, trời bỗng quang đãng, mây ngũ sắc kết thành hình tứ linh chầu hội. Sau này, khi hiển linh, ông được giao quyền trấn giữ đất Lào Cai, ngự trong đền Bảo Hà…

Để ghi nhớ công lao của ông, các vua triều Nguyễn Minh Mệnh, Thiệu Trị đã ban sắc phong tặng ông danh hiệu “Trấn an hiển liệt” và đền thờ ông cũng được các vua triều Nguyễn cấp sắc phong là “Thần vệ quốc”. Còn đồng bào các dân tộc Kinh, Tày, Dao… thì tôn thờ ông là vị nhân thần. Ông đi vào cõi tâm linh các dân tộc và hiện thân trong các lễ hội xuống đồng vào ngày Thìn tháng Giêng…

Không chỉ có giá trị về ý nghĩa lịch sử, tâm linh, cho đến nay, kiến trúc nguyên thủy của đền vẫn được giữ lại gần như toàn bộ, nó thể hiện sự uy nghi và trang nghiêm nhưng không quá cầu kỳ gồm: Cổng tam quan, sân đền, nhà khách, phủ chúa Sơn Trang, tòa đại bái, cung cấm, cung nhị, cung cộng đồng. Trong các cung thờ chính của đền có các pho tượng: Đức Thánh Trần, Đức Vua Cha, Quan Tuần Tranh, ông Hoàng Bảy, ông Hoàng Đông, quan Bơ phủ, Mẫu Nhị, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thủy Tiên, Thiên Phúc Thiên Nhãn.

Đền Bảo Hà có nhiều ngày lễ hội, trong đó những ngày lễ chính là: Lễ Thượng nguyên (rằm tháng Giêng), lễ tiệc Quan Tuần Tranh (25/5 âm lịch), lễ hội ngày giỗ ông Hoàng Bảy (17/7 âm lịch), lễ Tết muộn (tết tất niên).

Bảo Hà – ngôi đền thiêng thờ Thần vệ quốc ảnh 2

Lễ hội đền Bảo Hà thu hút đông du khách.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Trưởng Ban Quản lý Khu di tích đền Bảo Hà cho biết: Nhiều năm qua, đền là điểm đến thu hút du khách thập phương đông nhất của huyện Bảo Yên. Thông thường những năm trước, khi chưa bị dịch Covid-19, chỉ tính từ sau mùng 1 tết Nguyên đán trở đi, mỗi ngày đền đón hàng chục nghìn lượt khách đến tế lễ, tham quan và rằm tháng Giêng là thời gian cao điểm khách đến thăm và lễ đền.

Vào ngày 17/7 âm lịch hằng năm, Ban Quản lý Khu di tích và chính quyền địa phương cùng người dân lại long trọng tổ chức Lễ giỗ Đức Thánh Hoàng Bảy, sau đó là khai hội. Việc cúng lễ tưởng nhớ công ơn của Thần vệ quốc Hoàng Bảy được duy trì từ lâu, cho đến nay, mọi hoạt động nghi lễ tâm linh, tín ngưỡng tại đền vẫn được duy trì, bảo tồn nguyên vẹn vốn truyền thống.

Chia sẻ về di tích đền Bảo Hà, ông Tô Ngọc Liễn, Chủ tịch UBND huyện Bảo Yên cho biết: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Bảo Yên lần thứ XXII, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã đề ra 20 chỉ tiêu chính, 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp và 4 khâu đột phá, trong đó có phát triển du lịch, phát triển đô thị, trọng tâm tập trung phát triển du lịch tâm linh và du lịch cộng đồng.

Theo đó, tại đô thị Bảo Hà trên cơ sở Khu di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia, đền Bảo Hà sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng, nâng cấp, kiến thiết các công trình tâm linh, dịch vụ, phụ trợ và hướng đến trở thành một trung tâm du lịch tâm linh của vùng với quy mô từ 100 đến 300 ha.

Xây dựng đền Bảo Hà thành điểm nhấn về du lịch tâm linh của địa phương, nằm trong trục du lịch tâm linh trọng điểm của huyện Bảo Yên cùng các di tích, danh thắng nổi tiếng như đồn Phố Ràng, đền Phúc Khánh (thành cổ Nghị Lang - nơi có dấu tích chúa Bầu), đền Cô Tân An… Đây cũng là tiền đề quan trọng để địa phương phát triển mô hình du lịch tâm linh, du lịch cộng đồng khi tạo được trục kết nối giữa vùng văn hóa tâm linh Bảo Hà với vùng du lịch cộng đồng sinh thái ở Nghĩa Đô - nơi đang lưu giữ hàng trăm nếp nhà sàn cổ cùng sự phong phú về văn hóa bản sắc, phong tục, tập quán và vốn ẩm thực độc đáo của đồng bào người Tày bản địa...

Chủ tịch UBND huyện Tô Ngọc Liễn nhấn mạnh, việc quy hoạch đầu tư, phát triển mở rộng Quần thể di tích Thần vệ quốc Hoàng Bảy thời gian tới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Bảo Yên nhiệm kỳ 2020 - 2025...

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sau mùa “thác đổ”

Sau mùa “thác đổ”

Sau mùa nước đổ, khi những bước chân viễn khách rời đi, trả lại sự tĩnh lặng cho đại ngàn, những thác nước không còn như dải lụa mềm, những nấc thang vàng cũng lặng lẽ phơi mình cùng gốc rạ. Nhưng phía sau đó, con người nơi đây vẫn bền bỉ chuyển động, từng bước biến khắc nghiệt thành động lực.

Đặc sắc các gian hàng tại Lễ hội “Mường Khương - sắc màu biên cương”

Đặc sắc các gian hàng tại Lễ hội “Mường Khương - sắc màu biên cương”

Trong khuôn khổ Lễ hội “Mường Khương - sắc màu biên cương”, không gian trưng bày văn hóa, nông sản và sản phẩm đặc trưng của các địa phương trở thành điểm nhấn thu hút người dân, du khách. Với 23 gian hàng đậm bản sắc văn hóa dân tộc cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp, OCOP tiêu biểu, đã góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Mường Khương giàu truyền thống, thân thiện, mến khách.

Lào Cai - nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc

Lào Cai - nơi hội tụ sắc màu Tây Bắc

Tỉnh Lào Cai có diện tích tự nhiên rộng trên 13.256 km², nằm ở vị trí cửa ngõ phía Bắc của Việt Nam, được biết đến là vùng đất giàu tiềm năng, đậm đà bản sắc văn hóa và có sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách.

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Festival mùa Đông Bắc Hà 2026

UBND xã Bắc Hà vừa ban hành kế hoạch tổ chức Festival mùa Đông 2026, với chủ đề "Sắc màu hội tụ - Ấm tình đoàn kết" gắn với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm hấp dẫn, hứa hẹn tạo nhiều điểm nhấn, như: Giải bóng chuyền hơi các đơn vị trường học trong xã; Giải thể thao các môn dân tộc thiểu số; Hội thi văn nghệ gắn với ngày di sản văn hóa; công bố Chỉ dẫn địa lý "Bắc Hà" cho sản phẩm quế vỏ và nhãn hiệu chứng nhận "Cao nguyên trắng Bắc Hà".

Lào Cai đón hơn 10,8 triệu lượt khách du lịch trong 10 tháng

Lào Cai đón hơn 10,8 triệu lượt khách du lịch trong 10 tháng

Trong tháng 10/2026, hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Lào Cai tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực. Toàn tỉnh đón hơn 1 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 170.000 lượt, mang về doanh thu ước đạt 4.270 tỷ đồng, góp phần thúc đẩy các hoạt động thương mại, dịch vụ và tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Lào Cai đưa du lịch cộng đồng trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững

Lào Cai đưa du lịch cộng đồng trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững

Với tầm nhìn chiến lược đưa Lào Cai trở thành trung tâm du lịch động lực của vùng và nâng cao vị thế du lịch tỉnh trên bản đồ quốc tế, mô hình du lịch cộng đồng đang được địa phương này chú trọng phát triển theo các tiêu chuẩn khắt khe của ASEAN. Đây không chỉ là bước đi nhằm đa dạng hóa sản phẩm mà còn là "chìa khóa" để bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân bản địa.

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Về Sa Pa, ngắm đô thị bốn mùa hoa nở

Cùng với nỗ lực gìn giữ, bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn, Sa Pa (Lào Cai) đang tập trung chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh đồng thời chỉnh trang cảnh quan, hạ tầng và trật tự đô thị trên địa bàn tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo đô thị theo định hướng “xanh - bản sắc - thông minh”, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững gắn với các nghị quyết chiến lược.

Mường Khương chủ động quản lý dịch vụ lưu trú trong mùa lễ hội

Mường Khương chủ động quản lý dịch vụ lưu trú trong mùa lễ hội

Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026, dự báo thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm. Trong khi hệ thống cơ sở lưu trú trên địa bàn còn hạn chế, xã Mường Khương đã chủ động rà soát, chuẩn bị các điều kiện đón khách, đồng thời tăng cường hướng dẫn thông báo lưu trú trực tuyến, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và tạo môi trường du lịch an toàn, thân thiện.

Người kể chuyện Thủy điện Thác Bà

Người kể chuyện Thủy điện Thác Bà

Từ một giáo viên mầm non chưa từng được đào tạo về kỹ thuật điện hay kỹ năng thuyết minh, chị Mai đã kiên trì tự học, tìm hiểu tài liệu và học hỏi đồng nghiệp để từng bước vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu, trở thành người thuyết minh tự tin, am hiểu, đưa du khách khám phá những câu chuyện về Nhà máy Thủy điện Thác Bà.

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Để hương cốm Phúc Khánh níu chân khách

Gìn giữ nghề làm cốm truyền thống, xã Phúc Khánh hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ, gắn sản vật địa phương với phát triển du lịch. Lễ hội cốm là dịp quảng bá hương vị đặc trưng và bản sắc văn hóa địa phương, qua đó tạo thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân.

Cảnh quan hoang sơ tại khu vực suối khoáng nóng Bản Bon.

Đánh thức mạch nguồn Bản Bon

Từ dòng suối khoáng nóng giữa núi rừng đến những đồi chè xanh và bản làng giàu bản sắc, xã Liên Sơn đang đứng trước cơ hội hình thành không gian du lịch đặc trưng. Tuy nhiên, để tiềm năng trở thành nguồn lực phát triển, địa phương cần tháo gỡ những điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng và đầu tư, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của người dân.

Sẵn sàng cho Lễ hội “Sắc màu biên cương” Mường Khương

Sẵn sàng cho Lễ hội “Sắc màu biên cương” Mường Khương

Những ngày này, xã Mường Khương khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị cho Lễ hội “Mường Khương - Sắc màu biên cương” lần thứ I năm 2026 (diễn ra ngày 7 và 8/11), từ tập luyện chương trình nghệ thuật, xây dựng không gian văn hóa, chỉnh trang đô thị đến khảo sát các vùng sản xuất nông nghiệp phục vụ tham quan, trải nghiệm.

Độc đáo các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại Mường Lò

Độc đáo các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại Mường Lò

Trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026, suốt tháng 10, các địa phương vùng Mường Lò tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm thực tế như bắt cá ruộng, sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt cộng đồng tại bản làng, khám phá không gian nhà sàn truyền thống. Những hoạt động này không chỉ mang đến cho du khách thập phương cảm nhận chân thực về văn hóa, con người nơi đây mà còn cho thấy sự chủ động của cộng đồng trong bảo tồn bản sắc, phát triển du lịch bền vững.

Fansipan thu hút đông đảo du khách chinh phục bằng đường bộ

Fansipan thu hút đông đảo du khách chinh phục bằng đường bộ

Thời gian qua, đỉnh Fansipan (Vườn quốc gia Hoàng Liên) tiếp tục là điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước lựa chọn chinh phục bằng đường bộ. Nhiều đoàn khách với số lượng thành viên lớn đã tổ chức hành trình khám phá “Nóc nhà Đông Dương”, cho thấy sức hút của loại hình du lịch trải nghiệm, khám phá thiên nhiên tại đây.

fb yt zl tw