Ngày rằm tháng 7, ngày Xá tội vong nhân và cũng là ngày lễ Vu Lan báo hiếu. Dưới đây tổng hợp ý nghĩa, nguồn gốc của rằm quan trọng này.
 |
Nguồn gốc của ngày rằm tháng 7, lễ Vu Lan báo hiếu xuất phát từ sự tích về Bồ tát Mục Kiều Liên đại hiếu cứu mẹ của mình ra khỏi kiếp ngạ quỷ bằng cách nghe lời Phật dạy: "Dù ông thần thông quảng đại đến đâu cũng không đủ sức cứu mẹ ông. Chỉ có một cách nhờ hợp lực của chư tăng khắp mười phương mới mong giải cứu được. Ngày rằm tháng bảy là ngày thích hợp để vận động chư tăng, hãy sắm sửa lễ cúng vào ngày đó". Làm theo lời Phật, mẹ của Mục Liên đã được giải thoát. Phật cũng dạy rằng, chúng sinh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng có thể làm theo cách này (Vu Lan Bồn Pháp). Từ đó, ngày lễ Vu Lan ra đời.
Vu Lan là dịp để nhắc nhớ tâm tưởng mỗi người đong đầy thêm tình cảm hiếu lễ, lòng biết ơn hướng về cha mẹ. Trong những ngày này, người dân đã được chứng kiến những hình ảnh đầy xúc động. Dù già hay trẻ, trai hay gái khi dự lễ Vu Lan đều thành kính và tràn ngập trong cảm xúc khi đón nhận một bông hoa hồng cài trang trọng lên ngực áo. Những người còn cha mẹ cài bông hồng đỏ như một lời nhắc nhở rằng mình vẫn còn cả cha và mẹ. Người không còn cha mẹ cài bông hoa trắng để tưởng nhớ đấng sinh thành. Tuy nhiên, màu sắc hoa hồng chỉ là sự quy ước.
Nghi thức lễ Vu Lan không nên tiếp cận theo góc độ thuần túy tín ngưỡng tôn giáo mà mang ý nghĩa thắp lên ngọn đuốc trí tuệ của tình thương yêu. Đó là ý nghĩa đích thực của ngày Vu Lan, nét đẹp nhân văn trong ứng xử của những người con đại hiếu bởi sự hiếu thảo không thuộc về bất kỳ tôn giáo nào.
Lễ Vu Lan in đậm trong tâm thức của mỗi người và trở thành lễ hội của tình mẫu tử thiêng liêng, phản ánh đúng truyền thống "uống nước nhớ nguồn" của người con đất Việt. Đến những ngôi chùa Việt trong dịp này không chỉ bắt gặp những người lớn tuổi đến để cầu siêu cho cha mẹ đã mất, mà còn có rất đông những người trẻ đến chùa để cầu bình an, mong cha mẹ đong đầy sức khỏe và an nhiên giữa bộn bề cuộc sống.
Một trong những hoạt động ý nghĩa trong mùa lễ vu lan đó chính là lễ cài hoa hồng và thắp nến tri ân. Với những ai mà mẹ cha đã khuất núi, thì bông hồng màu trắng chính là sự thành tâm cầu siêu cho cha mẹ nơi chín suối thoát nẻo sinh tử luân hồi, tìm về tỉnh giác, an vui. Bông hoa màu đỏ dành cho những ai còn cha còn mẹ, nhắc nhở chúng ta làm sao để cha mẹ luôn vui lòng, mạnh khỏe. Cầu siêu cho cha mẹ nơi chín suối, cầu an khi cha mẹ vẫn còn bên ta. Đây chính là nét đẹp mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và theo đó, đạo hiếu như một chất keo gắn chặt tình mẫu tử, gia đình, dòng họ và cao hơn nữa là cộng đồng, quê hương, đất nước.
