Xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật

Từ những đêm ballet kinh điển, vũ kịch đương đại đến các chương trình hòa nhạc quốc tế hay những lễ hội văn hóa đa sắc màu…, tất cả đã và đang góp phần khẳng định Việt Nam không chỉ là nơi tiếp nhận mà còn là điểm đến hấp dẫn của các giá trị văn hóa toàn cầu.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới, khẳng định tầm quan trọng của việc tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại… Điều này không chỉ mang ý nghĩa về mặt văn hóa, mà còn gắn liền với phát triển kinh tế, du lịch và nâng cao hình ảnh quốc gia.

Điểm hẹn của những tinh hoa văn hóa thế giới

Thời gian gần đây, “bức tranh” văn hóa của Việt Nam trở nên sôi động, với sự xuất hiện liên tục của các chương trình nghệ thuật quốc tế đẳng cấp.

Trong 3 ngày 25, 26, 27/3, chuỗi sự kiện biểu diễn ballet kinh điển của Nhà hát Russian State Ballet - Liên bang Nga tại Nhà hát Hồ Gươm với hai kiệt tác bất hủ của nghệ thuật ballet thế giới là “Kẹp hạt dẻ”, “Romeo và Juliet”. Đây là những tác phẩm mang giá trị nghệ thuật cao, là biểu tượng của nền ballet hàn lâm Nga, với kỹ thuật biểu diễn chuẩn mực và chiều sâu cảm xúc. Việc đoàn nghệ thuật uy tín của Nga lựa chọn Việt Nam là điểm dừng chân cho các chương trình biểu diễn lớn cho thấy sức hấp dẫn ngày càng gia tăng của thị trường nghệ thuật trong nước.

Nghệ sĩ Viktor Davydov - Giám đốc Nghệ thuật Nhà hát Russian State Ballet bày tỏ sự ấn tượng với khán giả Việt Nam, ông nhấn mạnh rằng hiếm có nơi nào mang lại cảm giác gần gũi, nồng hậu như tại đây. Đây không chỉ là lời khen mang tính ngoại giao, còn là minh chứng cho sự phát triển của đời sống văn hóa và thị hiếu thẩm mỹ của công chúng Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Trước đó, sự kiện vũ kịch “Khổng Tước” - tác phẩm nổi tiếng của biên đạo Dương Lệ Bình (Trung Quốc) khi được trình diễn tại Hà Nội cũng đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt từ khán giả và giới chuyên môn. Theo nhận định của các nghệ sĩ, thành công của “Khổng Tước” cho thấy, nghệ thuật múa đỉnh cao hoàn toàn có chỗ đứng trong lòng công chúng Việt Nam, khi được tổ chức một cách bài bản và chuyên nghiệp. Việc một vở diễn có thể lấp đầy khán phòng suốt nhiều đêm là tín hiệu tích cực, phản ánh nhu cầu thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao ngày càng tăng của khán giả, đồng thời minh chứng cho thấy, thị trường nghệ thuật biểu diễn tại Việt Nam đã không còn là “vùng trũng” của nghệ thuật hàn lâm, mà đang dần trở thành một không gian sáng tạo năng động.

Bên cạnh đó, sự hiện diện của nhiều đoàn nghệ thuật cũng như nghệ sỹ nổi tiếng quốc tế trong các chương trình hòa nhạc tại Việt Nam như “Hungary - Vietnam: A Symphonic Dialogue”, hay chương trình nghệ thuật “Tâm hồn Nga trong lòng Việt Nam”; chương trình biểu diễn nghệ thuật của Dàn nhạc Thính phòng Vienna và nhóm hòa tấu La Philharmonica; Dàn nhạc Giao hưởng học thuật thuộc Học viện Tubingen (Cộng hòa Liên bang Đức; Dàn nhạc Teatro Massimo (Italy)…; các sự kiện như Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất, Liên hoan phim quốc tế Hà Nội, Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng, Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm… được tổ chức thành công thời gian qua, đã cho thấy không gian giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và các quốc gia ngày càng được mở rộng, Việt Nam đang trở thành điểm hẹn sôi động - nơi các nền nghệ thuật được gặp gỡ, đối thoại và lan tỏa cảm hứng sáng tạo.

Đặc biệt, sự tham gia của các nghệ sĩ quốc tế cùng các nghệ sĩ Việt Nam trong cùng một chương trình đã tạo nên những “cuộc đối thoại nghệ thuật” tinh tế, nơi các giá trị văn hóa được giao thoa, bổ sung và làm giàu lẫn nhau, khẳng định quá trình hội nhập văn hóa sâu rộng của Việt Nam với thế giới, đồng thời cho thấy, Việt Nam không chỉ là điểm đến của các đoàn nghệ thuật quốc tế, mà còn là nơi hội tụ, giao thoa và lan tỏa các giá trị văn hóa toàn cầu, là “cầu nối” tinh thần, giúp tăng cường sự hiểu biết và gắn kết giữa các dân tộc.

Tầm nhìn chiến lược

Có thể thấy, sự xuất hiện dày đặc của các chương trình nghệ thuật quốc tế tại Việt Nam không phải là hiện tượng nhất thời, mà là kết quả của một quá trình hội nhập văn hóa bền bỉ. Theo Nghệ sĩ Ưu tú Phan Lương, Trưởng đoàn Múa - Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam, việc các tác phẩm kinh điển được trình diễn liên tiếp tại các nhà hát trong nước cho thấy công chúng Việt Nam ngày càng cởi mở với nghệ thuật hàn lâm, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Không chỉ vậy, việc mời các đoàn nghệ thuật quốc tế đến biểu diễn còn mang lại những lợi ích thiết thực cho đội ngũ nghệ sĩ trong nước. Bởi đây là cơ hội để các nghệ sĩ quan sát, học hỏi phương pháp làm việc, kỷ luật nghề nghiệp và tiêu chuẩn nghệ thuật ở đẳng cấp cao. Đối với sinh viên các trường nghệ thuật, những đêm diễn quốc tế chính là “lớp học sống động”, giúp họ hình dung rõ hơn con đường nghề nghiệp của mình.

Thực tế cho thấy, sự phát triển mạnh mẽ của đời sống văn hóa nghệ thuật trong nước không thể tách rời khỏi những định hướng chiến lược của Đảng, Nhà nước. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam khẳng định, trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới không chỉ là nhu cầu tất yếu, còn là động lực để nâng cao tiềm lực, vị thế và sức mạnh mềm của quốc gia. Nghị quyết đặt ra mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới. Đồng thời đưa ra 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp thực hiện, trong đó có nhiệm vụ chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa, phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, góp phần gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Các chuyên gia, nhà quản lý văn hóa cho rằng, việc đưa nhiệm vụ này vào một nghị quyết mang tầm chiến lược cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy phát triển văn hóa của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Nếu như trước đây, việc tiếp thu văn hóa nước ngoài đôi khi được nhìn nhận một cách thận trọng, thì nay đã trở thành một chủ trương chủ động, tích cực và có định hướng rõ ràng.

Theo các nhà quản lý văn hóa, việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại là quá trình chọn lọc, tiếp biến để làm giàu thêm nền văn hóa dân tộc. Nếu được thực hiện một cách bài bản và có chiến lược, sẽ tạo ra những “cú hích” quan trọng cho sự phát triển của văn hóa trong nước. Sự hiện diện của các chương trình nghệ thuật quốc tế không chỉ làm phong phú đời sống văn hóa của nhân dân, mà còn kích thích các nghệ sĩ trong nước học hỏi, sáng tạo và từng bước xây dựng những sản phẩm văn hóa mang dấu ấn riêng. Đây chính là cách để Việt Nam vừa giữ vững giá trị văn hóa truyền thống, vừa bắt kịp với những xu hướng phát triển của thế giới.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra một định hướng mang tầm chiến lược: chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa gắn với phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, qua đó gia tăng sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới. Theo đó, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn trở thành một trụ cột quan trọng trong hoạt động đối ngoại, góp phần xây dựng hình ảnh, thương hiệu và nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu đưa nội dung văn hóa, nghệ thuật vào các chương trình ngoại giao cấp cao; tăng cường ký kết, thực thi các cam kết quốc tế về văn hóa; đồng thời lồng ghép yếu tố văn hóa trong các hiệp định kinh tế - thương mại nhằm mở rộng không gian phát triển cho các sản phẩm và dịch vụ văn hóa Việt Nam.

Từ định hướng này, có thể thấy, việc mời các đoàn nghệ thuật quốc tế đến biểu diễn tại Việt Nam có ý nghĩa thiết thực. Sự thành công của các chương trình nghệ thuật quốc tế tại Việt Nam đã phản ánh sức hấp dẫn của thị trường nghệ thuật trong nước, sự trưởng thành của công chúng và năng lực tổ chức của ngành văn hóa. Quan trọng hơn, nó khẳng định rằng Việt Nam đang từng bước trở thành một điểm đến văn hóa của thế giới. Trong hành trình đó, Nghị quyết 80 đóng vai trò như một “kim chỉ nam”, định hướng cho việc phát triển văn hóa theo hướng hiện đại, hội nhập nhưng vẫn đậm đà bản sắc dân tộc. Việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là cơ hội để Việt Nam nâng cao vị thế, gia tăng sức mạnh mềm và đóng góp tích cực vào dòng chảy văn minh của nhân loại.