Xu hướng 'công ty lớn ít người' trong thời AI

Đội ngũ nhân viên hùng hậu từng phản ánh thành công của doanh nghiệp, nhưng nhiều công ty đang thu hẹp quy mô để hoạt động hiệu quả.

Hàng loạt công ty lớn ở Mỹ, nhất là trong lĩnh vực công nghệ, đang cắt giảm lao động, không phải do kinh doanh yếu kém, mà để tinh gọn, tiết kiệm chi phí, vận hành nhanh và linh hoạt hơn. Theo dữ liệu từ Live Data Technologies, các công ty đại chúng Mỹ đã giảm tổng cộng 3,5% số lượng nhân viên văn phòng trong ba năm qua. Tính trong một thập kỷ, 20% công ty S&P 500 đã thu hẹp quy mô nhân sự. WSJ nhận định họ đang đặt cược rằng nhóm nhỏ sẽ hiệu quả hơn trong nền kinh tế hiện đại.

Logo Meta tại sự kiện về đổi mới sáng tạo tại Hà Nội, tháng 10/2024.
Logo Meta tại sự kiện về đổi mới sáng tạo tại Hà Nội, tháng 10/2024.

Từ tăng trưởng bùng nổ đến thu hẹp quy mô nhân sự

Business Insider cho biết, cách đây một thế kỷ, hầu hết người Mỹ làm nông hoặc thợ thủ công, số khác làm cho những cơ sở nhỏ. Điều này bắt đầu thay đổi với sự ra đời của các ngành công nghiệp cần đầu tư vốn lớn như dệt may, đòi hỏi tập hợp những nhóm lao động lớn dưới quyền một chủ.

"Những năm 1930, khoảng 1/10 lực lượng lao động làm việc cho các công ty với quy mô ít nhất 10.000 người. Đến cuối Thế chiến II, tỷ lệ đó tăng vọt lên 1/3", Louis Hyman, nhà sử học về lao động và doanh nghiệp tại Đại học Cornell, cho biết.

Hàng chục năm qua, đội ngũ nhân viên văn phòng hùng hậu cần thiết cho hoạt động kinh doanh. Để phát triển từ startup nhỏ bé thành gã khổng lồ, các công ty ngày càng cần nhiều chuyên viên nhân sự, kế toán, marketing, kỹ sư, nhà phân tích và quản lý dự án.

Nhưng vài năm nay, xu hướng thế kỷ đó bắt đầu bị phá vỡ. Khoảnh khắc bước ngoặt được cho là diễn ra vào ngày 9/11/2022, khi Meta sa thải hơn 11.000 nhân viên. Nhiều công ty công nghệ và trong những lĩnh vực khác cũng nối gót.

Ban đầu, việc cắt giảm được lý giải do sự tuyển dụng quá mức thời Covid-19. Nhưng hai năm rưỡi sau, làn sóng sa thải vẫn không dừng lại. AI hiện diện khắp nơi và giúp các tổ chức nhỏ gọn đảm nhiệm công việc vốn đòi hỏi nhiều nhân lực.

Tháng 6, CEO Amazon Andy Jassy gửi thông điệp thẳng thắn đến 350.000 nhân viên: đội ngũ sẽ bị cắt giảm số lượng trong tương lai gần vì AI giúp cải tiến hiệu suất. Thông điệp thu hút sự chú ý của dư luận và khiến nhân viên phản ứng dữ dội.

Jassy không phải CEO duy nhất ám chỉ về tương lai này. Hồi tháng 5, trưởng bộ phận khách hàng cá nhân và cộng đồng của ngân hàng JPMorgan dự đoán AI sẽ làm giảm 10% số nhân viên trong mảng vận hành. Cùng tháng, CEO Klarna cho biết, các khoản đầu tư của công ty vào AI dẫn đến đội ngũ nhân sự giảm 40%. CEO Ford, công ty tuyển dụng hàng chục nghìn chuyên viên văn phòng, tuyên bố AI sẽ xóa sổ một nửa số việc làm trong mảng này.

Xu hướng startup ít người

Kian Katanforoosh, CEO và nhà sáng lập startup phần mềm Workera, nói không muốn có nhiều nhân viên hơn hiện tại (80 người), bất kể công ty thành công đến đâu. "Tôi thực sự tin chúng ta có thể tiến rất xa mà không cần tăng thêm người. Tôi là một kỹ sư và không muốn quản lý quá nhiều người nếu không cần thiết", ông nói.

Arthur Kaneko, chuyên gia tại công ty đầu tư mạo hiểm Coreline Ventures, cũng nhận thấy các nhà sáng lập đang huy động vốn vòng đầu với số lượng nhân viên ít hơn. "Cách tạo dựng công ty đang thay đổi mạnh ở thời AI. Nhờ AI lập trình, marketing, bán hàng, mọi người làm được nhiều việc hơn với ít nhân sự hơn", ông nói.

Kaneko cho rằng các startup này vẫn sẽ duy trì bộ máy tinh gọn khi thành công. "Họ sẽ không tuyển những người mà Meta và Microsoft từng phải tuyển để đạt đến vị trí hiện tại. Tôi nghĩ với startup, số lượng nhân viên trung bình trên mỗi công ty sẽ giảm vĩnh viễn", ông nhận định.

Jolie, thương hiệu vòi sen cao cấp, dự kiến đạt doanh thu hàng năm 50 triệu USD với 5 nhân viên. CEO Ryan Babenzien cho rằng thành quả này là nhờ công nghệ và chiến lược thuê ngoài. "Việc tuyển dụng giờ không còn cần thiết như trước", ông giải thích với WSJ. "10 năm trước, xây dựng doanh nghiệp 50 triệu USD với 5 nhân viên hoặc ít hơn cực kỳ khó. Nhưng ngày nay, tôi nghĩ điều đó sẽ trở nên rất phổ biến".

CEO OpenAI, Sam Altman, thậm chí đặt cược với bạn bè về việc khi nào sẽ có "công ty một thành viên đầu tiên đạt giá trị tỷ USD".

Sam Altman, CEO OpenAI.
Sam Altman, CEO OpenAI.

Lợi và hại trong kỷ nguyên công ty gọn nhẹ

Theo Business Insider, có nhiều lý do khiến người lao động khó chịu khi làm tại tổ chức lớn, như tranh chấp nội bộ, nhiều cấp phê duyệt, họp hành rườm rà hay cảm giác bản thân nhỏ bé, tầm thường. Các bộ máy gọn nhẹ ít gặp tình trạng này, nên nhân viên cũng thường có động lực hơn. Theo công ty tư vấn và phân tích Gallup, nhân viên tại công ty nhỏ có mức độ gắn bó cao nhất, điểm số giảm xuống dưới trung bình khi tổ chức chạm ngưỡng 500 nhân viên.

"Các CEO và nhà sáng lập sẽ hào hứng khi thức dậy và làm việc với nhóm nhỏ hơn, hiệu suất cao hơn", nhà đồng sáng lập Reddit Alexis Ohanian nhận xét trên Fortune năm ngoái.

Tuy nhiên, kỷ nguyên mới có thể cướp đi con đường sự nghiệp dài hạn mà các công ty lớn đem lại cho người lao động. Với vị trí tuyển dụng dồi dào, công ty lớn từng tạo điều kiện cho nhân viên thử nghiệm điều mới mẻ và thăng tiến. Các công ty nhỏ không cung cấp nhiều cơ hội như thế, đồng nghĩa người lao động có thể cần "nhảy việc" nhiều hơn trong tương lai.

Công ty nhỏ cũng ít khả năng đầu tư vào đào tạo cho nhân sự trong quá trình làm việc. Điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến người mới bắt đầu sự nghiệp hay sinh viên mới ra trường, trong khi họ bị AI đe dọa nhiều nhất.

Nếu các gã khổng lồ ngày nay thu hẹp quy mô nhân sự và gã khổng lồ tương lai không cần nhiều nhân sự ngay từ đầu, thế giới có thể sẽ chứng kiến sự kết thúc của kỷ nguyên tập đoàn lớn và đông người. Một thế hệ công ty mới nhanh nhạy, linh hoạt sẽ ra đời, nhưng cũng khiến người lao động loay hoay với con đường sự nghiệp bị thu hẹp và ít cơ hội việc làm hơn.

vnexpress.net

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hiểu đúng và làm ngay, làm đến cùng theo tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư

Thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị: Hiểu đúng và làm ngay, làm đến cùng theo tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư

Đó là phát biểu của đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh tại buổi làm việc chuyên đề với các cơ quan đảng tỉnh về tiến độ, kết quả một số nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia diễn ra sáng 08/5.

19 nhiệm vụ cần làm ngay để thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

19 nhiệm vụ cần làm ngay để thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Đó là ý kiến chỉ đạo của đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lào Cai tại Thông báo số 455 -TB/BCĐ về kết quả phiên họp chuyên đề đánh giá tiến độ, kết quả triển khai một số nhiệm vụ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị; bàn giải pháp đẩy nhanh thực hiện trong thời gian tới, tổ chức ngày 28/4 vừa qua.

Lào Cai: Kỹ năng số lan tỏa từ những cách học giản dị

Lào Cai: Kỹ năng số lan tỏa từ những cách học giản dị

Ở các bản làng vùng cao Lào Cai, chuyển đổi số đang đến gần người dân bằng những cách rất đời thường. Người lớn tuổi học dùng điện thoại từ con cháu, nông dân tự xem video để làm kinh tế, cán bộ thôn bản “cầm tay chỉ việc” hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến. Từ những cách học giản dị, gắn với nhu cầu thực tế, bà con đang từng bước ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt hằng ngày, đưa kỹ năng số lan tỏa tự nhiên, bền vững trong cộng đồng.

Đổi mới phương pháp đánh giá kết quả học tập

Trường Chính trị tỉnh: Đổi mới phương pháp đánh giá kết quả học tập

Thời gian qua, Trường Chính trị tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp đổi mới, trong đó nổi bật là mô hình “Ứng dụng chuyển đổi số vào đánh giá kết quả học tập của học viên trong chương trình Trung cấp Lý luận chính trị”. Đây được xem là bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời bảo đảm tính khách quan, minh bạch và chính xác trong công tác kiểm tra, đánh giá.

Lào Cai: Chuyển đổi số trong quản trị công - đòn bẩy cho phát triển kinh tế bền vững

Lào Cai: Chuyển đổi số trong quản trị công - đòn bẩy cho phát triển kinh tế bền vững

Từ việc ứng dụng các nền tảng số trong giải quyết thủ tục hành chính, quản lý đất đai đến triển khai công nghệ cảm biến giám sát môi trường, tỉnh Lào Cai đang từng bước hình thành hệ sinh thái số minh bạch, hiệu quả, trở thành động lực thu hút các nhà đầu tư theo hướng bền vững.

Kể chuyện văn hoá Dao bằng công nghệ số

Kể chuyện văn hoá Dao bằng công nghệ số

Giữ gìn bản sắc văn hoá là nhiệm vụ quan trọng trong đời sống mỗi dân tộc. Trước đây, các giá trị này thường được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác qua phương thức truyền miệng hoặc bằng chính việc sống cùng những văn hoá ấy. Ngày nay, trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, thế hệ trẻ các dân tộc Lào Cai, trong đó có dân tộc Dao, đã chủ động đổi mới cách thức bảo tồn di sản. Vẫn là lưu giữ và trao truyền, nhưng họ đang thực hiện điều đó thông qua nền tảng công nghệ số.

Tăng tốc triển khai Nghị quyết 57 tại Cam Đường

Tăng tốc triển khai Nghị quyết 57 tại Cam Đường

Ngày 24/4, UBND phường Cam Đường phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức buổi làm việc nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.

Chuyển đổi số – đòn bẩy nâng cao chất lượng công tác thanh tra

Chuyển đổi số – đòn bẩy nâng cao chất lượng công tác thanh tra

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu về chất lượng chuyên môn, nghiệp vụ ngày càng cao, Thanh tra tỉnh Lào Cai đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào hoạt động chuyên môn, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác chỉ đạo, điều hành, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra.

Lào Cai hướng tới mô hình “Văn phòng Tỉnh ủy số”

Lào Cai hướng tới mô hình “Văn phòng Tỉnh ủy số”

Trước yêu cầu nâng cao chất lượng tham mưu, tổng hợp và phục vụ, Văn phòng Tỉnh ủy Lào Cai triển khai xây dựng mô hình “Văn phòng Tỉnh ủy số” theo hướng đồng bộ, hiện đại. Đây không chỉ là bước chuyển trong ứng dụng công nghệ, còn là quá trình đổi mới toàn diện phương thức làm việc, tổ chức dữ liệu và điều hành, nhằm bảo đảm thông tin kịp thời, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong giai đoạn mới.

fb yt zl tw