Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT ngày 30/6/2026 quy định về ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/8/2026.
Theo quy định mới, AI được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm chuyên môn và trách nhiệm học thuật của cơ sở giáo dục, giảng viên và người học. Việc sử dụng AI phải bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm, an toàn và tuân thủ các nguyên tắc về liêm chính học thuật.
Không được dùng AI để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về bảo đảm liêm chính học thuật. Thông tư xác định việc sử dụng công nghệ, bao gồm trí tuệ nhân tạo, để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học là hành vi vi phạm liêm chính học thuật.
Bên cạnh đó, các hành vi như sao chép, đạo văn, sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu, học liệu số hoặc kết quả nghiên cứu; nhờ người khác thực hiện thay nhiệm vụ học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu cũng được xác định là vi phạm.
Đáng chú ý, Thông tư không quy định một khung thời gian cụ thể theo giờ, chẳng hạn “cấm học sinh sử dụng AI từ giờ này đến giờ kia”. Thay vào đó, việc sử dụng AI được đặt trong từng hoạt động học tập, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu, đồng thời yêu cầu cơ sở giáo dục xây dựng quy định nội bộ phù hợp.
Cụ thể, cơ sở giáo dục có trách nhiệm ban hành quy định về liêm chính học thuật, xác định rõ các hành vi vi phạm, biện pháp phòng ngừa, quy trình xử lý; đồng thời xây dựng quy định hoặc bộ quy tắc ứng xử về sử dụng AI trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học và các hoạt động khác.
AI được sử dụng nhưng phải có kiểm soát
Thông tư không cấm việc ứng dụng AI trong giáo dục. Ngược lại, các cơ sở giáo dục được chủ động ứng dụng công nghệ số và AI trong đào tạo nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học. AI có thể được sử dụng trong hỗ trợ cá thể hóa học tập, tư vấn học tập, phân tích dữ liệu học tập và một số hoạt động đào tạo khác.
Trong kiểm tra, đánh giá, việc ứng dụng AI cũng được cho phép trên cơ sở hỗ trợ và có kiểm soát, không thay thế vai trò của giảng viên; đồng thời phải bảo đảm tính minh bạch và tuân thủ quy định về liêm chính học thuật.
Người học, giảng viên và các bên tham gia hoạt động học thuật có trách nhiệm tuân thủ quy định về liêm chính học thuật, trung thực trong học tập, giảng dạy, nghiên cứu khoa học và công bố việc sử dụng công nghệ, AI khi có yêu cầu.
Như vậy, từ 15/8/2026, việc sử dụng AI trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp phải được thực hiện theo nguyên tắc đúng mục đích, có kiểm soát, minh bạch và không làm thay đổi hoặc giả mạo năng lực thực tế của người học. Văn bản không đưa ra một “giờ cấm AI” chung cho tất cả người học mà giao cho các cơ sở giáo dục cụ thể hóa quy định trong quy chế, quy định và bộ quy tắc ứng xử nội bộ.
