Theo tờ Straits Times, về cơ bản, mục tiêu chính được đề cập trong báo cáo công tác thường niên mà Thủ tướng Lý Cường dự kiến sẽ trình bày tại phiên khai mạc của cơ quan lập pháp Trung Quốc vào ngày 5/3 vẫn phù hợp với kỳ vọng của các nhà kinh tế. Điều này gần như vẫn không thay đổi so với những gì được nước này đề ra vào hai năm trước.
Tuy nhiên, tham vọng tăng trưởng 5% của Trung Quốc dường như đang cao hơn so với dự báo của một số tổ chức quốc tế, nhất là khi nhiều nhà phân tích đánh giá Bắc Kinh đang phải vật lộn với những “cơn gió ngược” ở cả trong và ngoài nước. Ngân hàng Thế giới dự báo nền kinh tế Trung Quốc đạt mức tăng trưởng 4,5% vào năm 2025, trong khi Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo ở mức 4,6%.
Một trong những vấn đề tác động không nhỏ tới nền kinh tế thứ 2 thế giới là thuế quan từ Mỹ. Việc chính quyền Tổng thống Trump áp thuế quan bổ sung đang đe dọa và cản trở lĩnh vực xuất khẩu của Trung Quốc. Trước đó, xuất khẩu vẫn được đánh giá là điểm sáng của nền kinh tế nước này, giúp “nâng đỡ” nền kinh tế vốn đang chững lại do áp lực giảm phát, nhu cầu trong nước yếu và tình trạng suy thoái kéo dài của thị trường bất động sản.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã 2 lần áp thuế đối với Trung Quốc kể từ khi nhậm chức vào tháng 1, với đợt áp thuế mới nhất - có hiệu lực từ ngày 4/3 - nâng tổng mức thuế mà hàng hóa xuất khẩu của Bắc Kinh phải gánh chịu lên tới 20%. Đáp lại, Trung Quốc cũng áp dụng các mức thuế và biện pháp khác của riêng mình.
Để thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế, chính phủ Trung Quốc sẽ được phép chấp nhận thâm hụt tài khóa (tình trạng khi chi tiêu của chính phủ vượt quá nguồn thu) ở mức cao kỷ lục, khoảng 4% tổng sản phẩm quốc nội (GDP).
Việc nới rộng không gian tài khóa diễn ra trong bối cảnh ngân sách nhà nước sụt giảm do nguồn thu từ thuế và doanh thu bán đất giảm mạnh. Chính quyền địa phương đang thắt chặt chi tiêu để hạn chế các khoản chi không quá cần thiết.
Giới lãnh đạo Trung Quốc xác định thúc đẩy nhu cầu nội địa là một trong những ưu tiên hàng đầu của năm 2025. Điều này khiến nhiều nhà quan sát đang nóng lòng chờ đợi những biện pháp cụ thể mà Bắc Kinh sẽ triển khai trong thời gian tới.
Bắc Kinh đã mở rộng một chương trình được triển khai từ năm 2024, trong đó trợ cấp cho người tiêu dùng khi mua mới hoặc đổi trả các sản phẩm trong danh mục nhất định, bao gồm ô tô, đồ gia dụng và điện thoại thông minh.
Chương trình này – với ngân sách 81 tỷ nhân dân tệ (khoảng 11 tỷ USD) được phân bổ cho năm 2025 – đã góp phần thúc đẩy tiêu dùng đối với các mặt hàng nằm trong diện hỗ trợ, nhưng nhìn chung chưa tạo ra sự thay đổi quá đáng kể.
Các khoản trợ giá này được nhận định là chưa giải quyết trực tiếp được những nguyên nhân cốt lõi khiến tiêu dùng suy yếu, bao gồm tâm lý lo ngại của người dân về thu nhập trong tương lai khi nền kinh tế tăng trưởng chậm lại, cũng như giá trị tài sản mà họ đã tích trữ bị sụt giảm.
Xu hướng thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng đã góp phần kéo dài tình trạng giảm phát, gây sức ép lên triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc.
Nhận thức được những áp lực này, Bắc Kinh đã hạ mục tiêu lạm phát xuống khoảng 2% trong năm 2025, giảm so với mức 3% trước đó. Đây cũng là mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ qua.
Khoảng 5.000 đại biểu đang tập trung tại Bắc Kinh trong tuần này để tham dự kỳ họp thường niên Hội nghị Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc (Quốc hội) và Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân (Mặt trận tổ quốc) - gọi chung là Lưỡng hội. Các cuộc họp sẽ được nhiều nhà phân tích theo dõi chặt chẽ để tìm ra tín hiệu về kế hoạch thúc đẩy nền kinh tế của chính phủ.
Tăng trưởng của Trung Quốc đang chậm lại khi nền kinh tế nước này bước vào giai đoạn “chuyển đổi”. Năm 2024, GDP Trung Quốc tăng trưởng ở mức khoảng 5%. Ngoại trừ những năm bị ảnh hưởng bởi đại dịch, thì chỉ số tăng trưởng kinh tế trên là mức thấp nhất trong hơn ba thập kỷ tại Trung Quốc.
Để vực dậy nền kinh tế, Bắc Kinh cũng đã phát đi những tín hiệu đưa ra những biện pháp hỗ trợ mới cho khu vực tư nhân, vốn chịu tác động nặng nề từ các đợt siết chặt quản lý trong thời kỳ đại dịch. Tháng 2 vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã có cuộc gặp các doanh nhân hàng đầu Trung Quốc để giúp tăng cường lòng tin. Hiện nay, Trung Quốc cũng đang xây dựng một đạo luật mới nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân để từ đó khơi thông "dòng chảy" kinh tế tại khu vực này.
Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đang nỗ lực tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, bao gồm lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) - được dự báo sẽ là chủ đề trọng tâm tại kỳ họp Lưỡng hội, dự kiến kết thúc vào ngày 11/3.
