Sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều trụ sở, cơ sở nhà, đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai không còn nhu cầu sử dụng như trước. Thay vì để tài sản bỏ không, xuống cấp, tỉnh đang tập trung rà soát, sắp xếp, chuyển đổi công năng, nhằm tránh lãng phí, tạo nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội
Từ trụ sở cơ quan hành chính trở thành cơ sở giáo dục phục vụ cho các em học sinh vùng cao. Đó là trụ sở UBND xã Phìn Ngan trước đây, hiện nay được sửa chữa thành Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Phìn Ngan (xã Bát Xát) với các hạng mục nhà lớp học và bộ môn 5 tầng, nhà bán trú kết hợp nhà ăn, nhà hiệu bộ, nhà công vụ giáo viên, hệ thống phòng cháy chữa cháy cùng các hạng mục phụ trợ. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần nâng cao điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh bán trú vùng cao, đồng thời phát huy hiệu quả sử dụng tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính và tinh gọn tổ chức bộ máy.
Ông Bùi Mạnh Tuấn - cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bát Xát cho biết: Chủ đầu tư đã phối hợp yêu cầu đơn vị thi công tăng ca, tăng nhân lực, thiết bị, vật tư để đảm bảo hoàn thành đối với gói thầu nhà bán trú là trước ngày 30/8; còn hạng mục nhà lớp học 5 tầng sẽ triển khai song song, hoàn thành trước ngày 30/9.
Tại xã Văn Chấn, trụ sở UBND xã Suối Bu trước đây được cải tạo thành các phòng học, phòng chức năng và công trình phụ trợ cho Trường Tiểu học và THCS Suối Bu. Việc tận dụng cơ sở vật chất sẵn có giúp nhà trường có thêm không gian học tập, góp phần hoàn thiện các tiêu chí Trường Chuẩn quốc gia mức độ 1.
Thầy giáo Nguyễn Văn Kiểm - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Suối Bu, xã Văn Chấn phấn khởi cho biết: Khi nhà trường được bàn giao thêm cơ sở vật chất đồng nghĩa với việc học tập của thầy và trò sẽ được nâng lên. Đây là điều kiện thuận lợi để nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong những năm học tới.
Trụ sở UBND xã Suối Bu trước đây nay được cải tạo thành các phòng chức năng và công trình phụ trợ cho Trường Tiểu học và THCS Suối Bu, xã Văn Chấn.
Để phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân, trụ sở UBND thị trấn Yên Thế, huyện Lục Yên trước đây cũng đang được cải tạo, sửa chữa để chuyển đổi thành Trạm Y tế. Không gian làm việc cũ được bố trí lại phù hợp với yêu cầu khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu và thực hiện nhiệm vụ y tế dự phòng. Việc cải tạo hiện đã hoàn thành khoảng 80% khối lượng. Địa phương đang đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành, bàn giao và đưa vào sử dụng trong tháng 9/2026.
Bà Vi Thị Lý - Phó Giám đốc Trạm Y tế Lục Yên, xã Lục Yên cho biết: Cơ sở, điều kiện nhà trạm cũ không đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh cho người dân. Vì vậy khi trụ sở hành chính được chuyển đổi công năng sẽ giúp người dân trên địa bàn xã được tiếp cận cơ hội chăm sóc sức khỏe ban đầu thuận tiện và nhanh nhất.
Theo Sở Tài chính tỉnh Lào Cai, sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh có 4.250 cơ sở nhà, đất. Trong đó, 604 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý. Đây là khối lượng lớn, hình thành và được quản lý qua nhiều thời kỳ. Vì vậy, việc xử lý đòi hỏi phải rà soát kỹ từ hồ sơ pháp lý, hiện trạng tài sản đến nhu cầu sử dụng, quy hoạch và khả năng khai thác. Đến ngày 20/8/2026, tỉnh đã hoàn thành xử lý 325/604 cơ sở, còn 279 cơ sở tiếp tục phải xử lý.
Ông Chu Hoàng Sơn - Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Lào Cai cho biết: Sở Tài chính tích cực tham mưu với tỉnh giải pháp đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư khi thực hiện sắp xếp bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, không để thất thoát, lãng phí, bảo đảm phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Trong đó, ưu tiên chuyển đổi công năng để làm cơ sở y tế, giáo dục, công an, quân sự, sử dụng cho các mục đích công cộng khác của địa phương (thư viện, công viên công cộng, thiết chế văn hoá, thể thao…); còn lại đề xuất đưa vào khai thác để phát triển kinh tế xã hội.
Đến nay, hơn một nửa số cơ sở đã được xử lý cho thấy tiến độ bước đầu khá rõ. Tuy nhiên, 279 cơ sở còn lại cũng là phần việc khó hơn, bởi nhiều tài sản có đặc thù riêng về hồ sơ, vị trí, hiện trạng và phương án sử dụng. Sau quá trình sắp xếp, một số cơ sở có vị trí không còn phù hợp với nhu cầu của cơ quan, đơn vị. Có nơi tài sản đã xuống cấp, có cơ sở thiếu hồ sơ pháp lý đầy đủ. Việc xác định giá trị, hoàn thiện thủ tục và lựa chọn phương án chuyển đổi công năng, cho thuê hay đấu giá vì thế cần thêm thời gian.
Xử lý nhanh nhưng phải đúng quy định. Đây là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình sắp xếp tài sản công của Lào Cai. Để phát huy tối đa giá trị quỹ nhà, đất công, tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Chỉ thị 13-CT/TU ngày 9/2/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, sắp xếp, xử lý trụ sở, tài sản công; UBND tỉnh ban hành Kế hoạch 104/KH-UBND ngày 13/3/2026, xác định các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể. Mục tiêu là tiếp tục rà soát toàn bộ tài sản công, nhất là tài sản do cấp xã quản lý; không để bỏ sót, thất thoát tài sản; xây dựng phương án sắp xếp phù hợp với nhu cầu thực tế, quy hoạch và nguồn lực của địa phương.
Tại cuộc họp đánh giá tình hình quản lý, sử dụng tài sản công và tiến độ xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn tỉnh vào ngày 19/8 vừa qua, đồng chí Ngô Hạnh Phúc - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhấn mạnh: Các sở, ban, ngành và các xã, phường xác định việc quản lý, sắp xếp, xử lý tài sản công, các cơ sở nhà đất dôi dư là nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện; tập trung hoàn thành chuyển giao, điều chuyển, xử lý, phương án xử lý tài sản trong tháng 8, hoàn thành các thủ tục giao đất và giao tài sản, xử lý tài sản xong trước ngày 31/12/2026.
Từ các trụ sở cũ - công năng mới đang được hình thành. Từ tài sản dôi dư, thêm trường học, trạm y tế và những công trình phục vụ cộng đồng được tạo dựng. Đó là cách Lào Cai từng bước biến nguồn lực sẵn có thành giá trị mới, vừa chống lãng phí tài sản công, vừa góp phần phục vụ tốt hơn đời sống nhân dân và tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
