Mỗi khi cao điểm nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện luôn tăng đột biến, đặc biệt trong các khung giờ từ 13 giờ - 15 giờ và 20 giờ - 23 giờ. Đối mặt với áp lực lên hệ thống, Công ty Điện lực Lào Cai đã nhanh chóng triển khai chương trình điều chỉnh phụ tải điện với sự tham gia của hơn 140 khách hàng có mức tiêu thụ từ 1 triệu kWh/năm trở lên.
Đánh giá về tầm quan trọng của việc chủ động tiết giảm điện năng, ông Phạm Trường Giang - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Phốt pho Việt Nam nhận định: "Khi lưới điện xảy ra sự cố do quá tải thì chính doanh nghiệp là đơn vị chịu thiệt hại đầu tiên và nặng nề nhất do bị gián đoạn sản xuất. Chính vì vậy, việc tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải DR không những là hành động vì cộng đồng mà còn là hành động để bảo vệ chính doanh nghiệp".
Việc tham gia điều chỉnh phụ tải giúp các đơn vị sản xuất chủ động tính toán kế hoạch vận hành, hạn chế tối đa việc huy động máy móc vào giờ cao điểm. Hiện nay, khối khách hàng sản xuất và kinh doanh dịch vụ đang chiếm tới 80% tổng sản lượng điện tiêu thụ toàn tỉnh.
Phân tích kỹ hơn về giải pháp kỹ thuật, ông Nguyễn Xuân Thủy - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lào Cai cho biết: “Các nhà máy, đơn vị sản xuất cần chủ động bố trí dây chuyền, sắp xếp ca, kíp để chuyển hoạt động từ giờ cao điểm sang giờ bình thường hoặc thấp điểm. Đây là giải pháp quan trọng giúp tối ưu sử dụng điện, giảm áp lực cho hệ thống và vẫn bảo đảm hiệu quả sản xuất”.
Sự quyết liệt của Lào Cai trong thực hiện tiết kiệm điện, bảo đảm năng lượng cho sản xuất còn được cụ thể hóa bằng Chỉ thị số 05 của UBND tỉnh về tăng cường tiết kiệm năng lượng.
Theo đó, tỉnh đặt chỉ tiêu đến năm 2030 giảm tiêu hao năng lượng từ 1% - 1,5%/năm, các cơ sở trọng điểm phải tiết kiệm tối thiểu 3%. Bám sát định hướng này, nhiều doanh nghiệp đã xây dựng lại phương án hoạt động.
Ông Nguyễn Tân Cương - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Đá trắng Bảo Lai chia sẻ: Chúng tôi hạn chế sản xuất vào các giờ cao điểm, tập trung cao vào sản xuất vào những giờ thấp điểm... Hơn nữa, chúng tôi cũng triển khai các chương trình liên quan đến xây dựng và lắp đặt điện mặt trời.
Song song với bài toán năng lượng, việc bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào đang là một “điểm nghẽn” lớn đối với các tổ hợp công nghiệp.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có 10 nhà máy tuyển quặng sắt với tổng công suất thiết kế khoảng 4,96 triệu tấn quặng chế biến/năm. Tuy nhiên, hiện chỉ có 2 nhà máy hoạt động chưa ổn định với công suất khoảng 300.000 tấn/năm, 8 nhà máy đang tạm dừng để điều chỉnh công nghệ, thiết bị.
Đối với lĩnh vực chế biến sâu, toàn tỉnh có 18 nhà máy hóa chất và sản xuất khoáng sản tạo ra các sản phẩm chủ lực như: axit sunfuric, phosphorus vàng, DAP, phân lân, axit photphoric. Nhu cầu nguyên liệu của các cơ sở này rất lớn, trong khi khả năng cung cấp nguyên liệu trong năm 2026 còn hạn chế.
Đặc biệt đối với khoáng sản apatit, nguồn nguyên liệu hiện chưa bảo đảm đáp ứng đủ cho chuỗi tuyển khoáng, trong đó mức thiếu hụt lớn nhất tập trung ở quặng II với khoảng 1.108.000 tấn và quặng III thiếu khoảng 7 triệu tấn. Một số nhà máy vì thiếu nguồn quặng ổn định đã và đang phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất.
Trước những biến động khó lường của chuỗi cung ứng toàn cầu và thực trạng khó khăn tại địa phương, các doanh nghiệp chủ lực buộc phải linh hoạt điều chỉnh chiến lược.
Theo ông Ngô Vũ Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam, công ty đã chủ động xây dựng chiến lược cung ứng dài hạn, duy trì sản lượng khai thác ổn định, đồng thời tối ưu hóa công nghệ tuyển khoáng nhằm nâng cao chất lượng quặng.
Điểm nhấn là công ty ưu tiên tối đa việc cung cấp nguyên liệu cho các đơn vị nội bộ Tập đoàn Hóa chất Việt Nam. Trước xu hướng suy giảm của nguồn nguyên liệu quặng III cung cấp cho các nhà máy tuyển, đơn vị đang khẩn trương đẩy mạnh công tác thăm dò, tận thu tài nguyên, phát triển các sản phẩm chế biến sâu gắn với bảo vệ môi trường.
Nhằm tháo gỡ triệt để các vướng mắc, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương chuyển mạnh từ “hướng dẫn” sang phối hợp giải quyết cụ thể từng vướng mắc cho doanh nghiệp.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở Công Thương, Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan tổng hợp, phân loại khó khăn của các dự án, xác định rõ trách nhiệm, đầu mối và thời hạn xử lý.
Đối với những doanh nghiệp, dự án chưa báo cáo đầy đủ khó khăn, vướng mắc, lãnh đạo tỉnh yêu cầu khẩn trương bổ sung để tỉnh có cơ sở phân loại, đánh giá và chỉ đạo tháo gỡ. Quá trình thực hiện phải được theo dõi sát sao đến kết quả cuối cùng, kiên quyết tránh tình trạng các ngành trả lời nhưng vướng mắc của doanh nghiệp vẫn chưa được giải quyết trên thực tế.
Nhìn tổng thể, thực thi nghiêm kỷ luật tiết kiệm năng lượng và tháo gỡ tận gốc “điểm nghẽn” về nguyên liệu đầu vào chính là trợ lực then chốt đối với sản xuất công nghiệp.
Sự chỉ đạo sát sao của Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự vào cuộc của các cấp, ngành đã minh chứng cho tinh thần đồng hành, kiến tạo môi trường thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển. Sự cộng hưởng giữa quyết tâm của hệ thống chính trị và tinh thần chủ động thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp sẽ là nền tảng vững chắc để ngành công nghiệp Lào Cai bứt phá.
Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò là trụ cột kinh tế, đóng góp mang tính quyết định vào việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong năm 2026.
