Ở giữa Khu Công nghiệp Bắc Duyên Hải, 3 lô đất rộng 2,38 ha từng được kỳ vọng sẽ hình thành một xưởng gia công cơ khí hiện đại, góp phần đưa Lào Cai trở thành điểm sáng về công nghiệp của vùng Tây Bắc.
Vậy nhưng, suốt gần 20 năm qua, khu đất này chỉ là một khoảng trống im lìm, cỏ mọc um tùm, trong khi đó, hàng nghìn nhà đầu tư khác vẫn đang tìm kiếm mặt bằng trong các khu công nghiệp của tỉnh.
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, nguyên nhân chủ yếu do năng lực của nhà đầu tư. Dự án chậm triển khai, đất đai bị bỏ hoang, trong khi nguồn lực của địa phương có hạn.
Mới đây, quyết định thu hồi dự án đã chính thức được ban hành. Ba lô đất ấy, sau gần 20 năm “ngủ quên”, sẽ được “đánh thức” để trao cho những nhà đầu tư khác có năng lực, tránh để lãng phí tài nguyên.
“Việc chấm dứt hoạt động đối với dự án xưởng gia công cơ khí và sản xuất vật liệu cao cấp tại Khu Công nghiệp Bắc Duyên Hải sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực đất đai, từ đó tạo động lực mới cho sự phát triển của tỉnh”, ông Vương Trinh Quốc - Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai chia sẻ.
Câu chuyện ở Khu Công nghiệp Bắc Duyên Hải không phải cá biệt. Trên toàn tỉnh, Ban Quản lý Khu kinh tế Lào Cai hiện đang quản lý 192 dự án được triển khai trong các khu kinh tế, khu công nghiệp, nhưng chỉ có 147 dự án thực sự hoạt động. Con số còn lại là những dự án dang dở, chậm tiến độ hoặc đã ngừng hoạt động từ lâu, âm thầm “ngốn” quỹ đất của địa phương.
Từ năm 2022 đến nay, đơn vị đã kiên trì rà soát và tiến hành thu hồi 18 dự án chậm tiến độ, chậm đưa đất vào sử dụng.
Nguyên nhân do vướng mắc về thủ tục pháp lý, quy hoạch và năng lực nhà đầu tư không đáp ứng được yêu cầu. Đây là quá trình không dễ dàng, đòi hỏi sự kiên quyết và cả sự khéo léo trong xử lý, bởi phía sau mỗi dự án là quyền lợi của doanh nghiệp cùng những cam kết đã từng đặt ra.
Chỉ trong đợt rà soát gần đây nhất, Lào Cai đã kiên quyết thu hồi, chấm dứt hoạt động 7 dự án, đồng thời tiếp tục rà soát, xử lý 56 dự án khác đang chậm tiến độ, hoạt động kém hiệu quả. Đó là cuộc “tổng vệ sinh” quỹ đất công nghiệp với quy mô chưa từng có, cho thấy quyết tâm của chính quyền tỉnh.
“Vấn đề cốt lõi là phải đảm bảo môi trường đầu tư công khai, minh bạch. Nhà đầu tư không sử dụng đất đúng cam kết, không đảm bảo tiến độ, buộc phải trả lại quỹ đất. Trong quá trình thực hiện thu hồi dự án, có nhà đầu tư tự nguyện, nhưng cũng có trường hợp chây ỳ, buộc đơn vị phải xử lý theo đúng quy định”, ông Vương Trinh Quốc - Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai khẳng định.
Phát biểu tại Kỳ họp thứ 3, HĐND tỉnh khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho biết: “Trên giấy tờ, tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp của tỉnh đạt tới 90%, nhưng khi nhìn vào hoạt động thực chất của doanh nghiệp, con số ấy chỉ còn 40 - 50%”.
“Trong đợt rà soát này, tỉnh sẽ mời các doanh nghiệp có dự án tồn đọng nhiều năm lên làm việc trực tiếp. Nếu các doanh nghiệp này không cam kết triển khai đúng hạn, UBND tỉnh sẽ thực hiện biện pháp cưỡng chế thu hồi theo quy định pháp luật, quyết không để tình trạng giữ đất làm lãng phí nguồn lực của địa phương”- người đứng đầu UBND tỉnh nhấn mạnh.
Lời khẳng định ấy cho thấy Lào Cai đang chuyển từ tư duy quản lý bằng con số báo cáo sang quản lý bằng hiệu quả thực chất. Một dự án dù đã “phủ xanh” trên bản đồ quy hoạch, nếu không tạo ra giá trị sản xuất thực sự, vẫn có thể bị đưa vào diện rà soát, xử lý.
Việc thu hồi dự án “treo” không đơn thuần là siết chặt kỷ cương, đằng sau đó còn là tạo cơ hội cho sự phát triển. Hiện nay, không ít tập đoàn, doanh nghiệp lớn đang khảo sát, nghiên cứu, mong muốn đầu tư vào các khu công nghiệp, khu kinh tế của tỉnh. Tuy nhiên, vì quỹ đất “sạch” không đủ để bố trí, nhiều nhà đầu tư buộc phải chờ đợi, thậm chí chuyển sang lựa chọn địa phương khác.
Mỗi dự án “treo” tồn tại , đồng nghĩa với việc Lào Cai có thể đánh mất thêm một cơ hội thu hút nguồn lực. Trong cuộc đua tăng trưởng hai con số mà tỉnh đang phấn đấu, quỹ đất “sạch” chính là ưu thế để “giữ chân” và mời gọi những nhà đầu tư có năng lực thực sự.
Chính vì vậy, việc kiên quyết rà soát, thu hồi những dự án chậm triển khai, hoạt động kém hiệu quả là cách để Lào Cai tự làm “sạch” môi trường đầu tư, xây dựng hình ảnh địa phương công khai, minh bạch và sòng phẳng với mọi nhà đầu tư.
