Trở lại Tổng Kim

Người Mông sau những cuộc di cư đã chọn mảnh đất lành này làm nơi trú ngụ, qua bao thế hệ, họ sống thuận hòa với người dân bản địa và trở thành một phần của cộng đồng các dân tộc nơi đây. Từ bỏ cuộc sống du canh du cư, với sự cần cù, chịu khó họ đang viết tiếp những câu chuyện trên hành trình dựng xây cuộc sống mới.

Cuộc sống đổi thay

Sau nửa tiếng xe chạy ngược dốc từ trung tâm xã Vĩnh Yên (Bảo Yên) chúng tôi cũng đến được Lùng Ác. Như phong tục tập quán của người Mông bao đời nay, ở Lùng Ác vẫn còn nhiều căn nhà trình tường, lợp mái gianh, mái dốc hai bên.

baolaocai_1 (2).jpg

Từ đây phóng tầm mắt ra xa thấy cả cánh đồng Khuổi Lếch, Khuổi Phường, Nà Pồng... với dòng Nặm Luông uốn lượn. Ngoảnh lại dãy núi sau lưng là ranh giới tự nhiên với tỉnh Hà Giang, phía bên kia sườn núi là xã Yên Thành, huyện Quang Bình.

Giữa trưa nắng, người lớn vẫn còn trên nương, những căn nhà vắng ngắt chỉ có lũ trẻ nhỏ túm tụm bên hiên.

Lùng Ác trước đây là một bản với khoảng 40 nóc nhà, nay được sáp nhập với bản Nặm Soong, Tổng Kim và lấy tên là Tổng Kim - một tên gọi được đặt từ thời Pháp thuộc, bản mới nay có 120 hộ. Anh Lý Chiến Sách, cán bộ xã phụ trách thôn bảo, trước đây vốn là một bản rồi nên việc nhập lại không ảnh hưởng gì đến sinh hoạt của bà con.

baolaocai_1 (3).jpg

Mang sự tò mò về địa danh Lùng Ác, tôi hỏi những người già trong bản thì theo tiếng Tày “ác” hay “mạt ác” là cây giang, “lùng” là thung lũng. Ngày trước khu vực Lùng Ác là thung lũng toàn cây giang nên có lẽ tên gọi bắt nguồn từ đây.

Anh Lý Chiến Sách chia sẻ, anh chỉ được nghe kể trước đây người Mông di cư từ Bắc Hà, Si Ma Cai về thì cái tên Lùng Ác đã có rồi. Ở bản Tổng Kim này, ngoài Lùng Ác thì còn có các xóm dân cư khác như Nặm Mèng, Đồi Gianh, Nặm Soong, tất cả đều gọi theo thế núi, thế đất ở đây mà ra.

Trước đây chưa có đường bê tông xuống trung tâm xã có việc gì phải đi bộ từ sáng đến trưa, nhưng mấy năm nay có đường bê tông, cuộc sống của bà con cũng theo đó mà khấm khá dần lên.

Đưa chúng tôi đến Nặm Mèng - xóm dân cư được đặt theo con suối chảy từ đỉnh Lùng Ác về, được xem là trù phú nhất bản Tổng Kim, anh Lý Chiến Sách cho biết: Ở đây nhà nào cũng có 2 - 3 vạn cây quế (mỗi ha khoảng 8.000 cây), bà con trồng dày để đến năm thứ 3 là có thể tỉa thưa bán cành, lá.

Hơn chục năm cây quế bén rễ ở mảnh đất này, cũng là chừng ấy năm cuộc sống của người dân nơi đây có nhiều biến chuyển lớn lao, những căn nhà xây kiểu biệt thự là thành quả từ lứa quế đầu tiên. Chỉ vài năm nữa thôi, ở Nặm Mèng sẽ chẳng thiếu gì tỉ phú, bởi có những hộ như gia đình anh Ly A Chảo, Vàng A Hồ đang có trong tay gần 10 vạn cây quế.

baolaocai_namluong.jpg

Từ Nặm Mèng, màu xanh của quế đang phủ lên khắp triền núi Tổng Kim. Chỉ tay về đồi quế bạt ngàn trước mắt, anh Sách kể rằng, ngày xưa chỗ ấy toàn nương sắn, bà con làm lụng vất vả mà thu nhập chẳng được là bao lại làm bạc màu đất.

Những năm gần đây, cây quế được giá nên chẳng ai bảo ai, nhà nào nhà nấy đua nhau trồng. Vĩnh Yên là thủ phủ quế của Bảo Yên, bà con người Tày có nhiều kinh nghiệm trồng, nên dân Tổng Kim chẳng cần phải đi đâu xa để học hỏi, cứ đi một vòng quanh xã sẽ thấy nhiều mô hình hay để làm theo. Lại thêm cách đây mấy năm, ở gần trung tâm xã có xây dựng một nhà máy chiết suất tinh dầu quế thế là chẳng cần phải lo đầu ra.

Giữ lại màu xanh

Cuộc sống đổi thay nhờ rừng nên người Mông nơi đây coi việc giữ rừng như một lẽ tự nhiên. Ở trung tâm bản Tổng Kim có một khu rừng cấm, vào dịp tháng Giêng hằng năm, người Mông nơi đây vẫn tổ chức lễ cúng rừng cầu mưa thuận gió hòa, nhà nhà no ấm.

Người già ở bản kể: Trước đây, Tổng Kim nhiều rừng lắm nhưng cuộc sống nghèo khó khiến bà con chưa ý thức được rừng không phải vô tận, cứ mải miết đốt rừng làm nương, những cánh rừng dần bị đốn hạ, trồng lúa nương chỉ được vài vụ đầu rồi cũng mất mùa, cuộc sống cứ quẩn quanh nghèo đói.

baolaocai_1 (5).jpg

Từ khi được địa phương tuyên truyền, vận động, người Mông nơi đây đã chuyển sang canh tác ruộng bậc thang cấy lúa nước. Ấy cũng là lúc họ ý thức được muốn có nguồn nước thì phải giữ rừng. Cánh rừng thiêng là nguồn sinh thủy của bản, bảo vệ giữ gìn cánh rừng ấy cũng là cách để người Mông nơi đây tri ân sự cưu mang, chở che của rừng suốt bao đời nay.

Anh Lù Sào Vư, nhà ở gần khu rừng cấm cho biết: Bà con đã xây dựng hương ước để bảo vệ rừng, ai chặt cây sẽ bị phạt rất nặng. Cánh rừng ở giữa bản cũng như phên dậu bảo vệ cả khu rừng tự nhiên rộng lớn trên đỉnh Lùng Ác, anh bảo muốn đi lên khu rừng tự nhiên phải qua rừng cấm, qua bản Lùng Ác cũ, bởi thế chẳng có người lạ nào có ý định xấu mà qua được mắt bà con.

baolaocai_1 (6).jpg

Trưa nắng, những cơn gió đầu hè bắt đầu phả hơi nóng về nhưng ở Lùng Ác - Tổng Kim nơi những đồi quế trùng điệp nối nhau, tiếng lá rừng xào xạc như reo vui, cái nắng cũng dịu lại.

Đi trên đường bê tông giữa ngàn vạn quế ken dày, chúng tôi cảm nhận rõ hơn vì sao người Mông nơi đây yêu rừng và quý rừng đến thế.

Tổng Kim là bản đặc biệt khó khăn của xã nhưng những năm gần đây nhờ phát triển kinh tế rừng, cuộc sống bà con đã được nâng lên, góp phần nâng cao thu nhập bình quân chung của xã từ đó hoàn thành tiêu chí thu nhập của xã nông thôn mới.

Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Yên Hoàng Tuấn Anh

Cuộc trò chuyện của chúng tôi với anh Lý Chiến Sách bị cắt ngang bởi tiếng trò chuyện của những người dân vừa trở về sau buổi sáng chăm sóc đồi quế.

Bà Giàng Thị May phấn khởi cho biết: Năm nay, gia đình tỉa thưa để lấy tiền sắm chút đồ dùng trong gia đình và có tiền đóng học cho con. Cây quế như của để dành của bà con khi nào có việc mới khai thác trắng đồi còn lại chỉ tỉa bán dần bởi càng để lâu càng được giá.

rung.jpg

Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Yên Hoàng Tuấn Anh cho biết: Tổng Kim là bản đặc biệt khó khăn của xã nhưng những năm gần đây nhờ phát triển kinh tế rừng, cuộc sống bà con đã được nâng lên, góp phần nâng cao thu nhập bình quân chung của xã từ đó hoàn thành tiêu chí thu nhập của xã nông thôn mới.

Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực, tập trung đầu tư đổ bê tông các tuyến đường liên thôn, liên gia khu vực Tổng Kim để thuận lợi hơn cho bà con đi lại và vận chuyển nông sản.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Không chờ đến cuối năm mới chạy đua với tiến độ, phường Yên Bái đang chủ động tháo gỡ từng điểm nghẽn, đôn đốc nhà thầu tăng tốc thi công, nghiệm thu đến đâu hoàn thiện hồ sơ thanh toán đến đó. Với cách làm này, địa phương không chỉ hướng tới hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công, mà quan trọng hơn là đưa các công trình sớm hoàn thành, phát huy hiệu quả, tạo diện mạo đô thị khang trang và phục vụ tốt hơn đời sống người dân.

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Không còn bó hẹp trong tư duy sản xuất truyền thống, ngày càng nhiều nông dân trong tỉnh mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, chủ động tìm hướng đi mới trong phát triển kinh tế. Từ lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp đến ứng dụng khoa học - kỹ thuật, liên kết sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ, sự sáng tạo của người nông dân đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn phát triển.

 Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Bản Xèo là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, được hợp nhất từ 3 xã: Bản Xèo, Mường Vi và Pa Cheo, với tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo sau khi hợp nhất chiếm tới 63%. Ở vùng đất địa hình cheo leo, nhìn đâu cũng thấy đá tai mèo, đồng bào các dân tộc xã Bản Xèo đang nỗ lực tìm hướng để thoát nghèo bền vững. Bằng ý chí và khát vọng của tuổi trẻ, có những thanh niên người dân tộc thiểu số đã và đang mạnh dạn thử nghiệm các mô hình mới góp phần nâng cao thu nhập cho gia đình.

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh Lào Cai hiện đạt 61,33%, và trong 10 tháng năm 2026, cả tỉnh chỉ xảy ra một vụ cháy rừng. Kết quả này gắn liền với mạng lưới 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản gồm 24.618 thành viên, nơi người dân vùng cao tự ký cam kết quản lý nương rẫy và duy trì lịch tuần tra thường xuyên tại cơ sở.

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Sáng 21/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Cộng đồng dân tộc Lào Cai có kinh nghiệm canh tác quế.

Lào Cai giữ màu xanh bền vững cho vùng quế

Gần 60 năm bén rễ trên vùng đất Lào Cai, cây quế đã trở thành cây trồng chủ lực, đưa địa phương vươn lên dẫn đầu cả nước về diện tích và giá trị sản xuất.  Tuy nhiên, việc mở rộng nhanh về diện tích và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, bài toán đặt ra là làm sao để giữ được màu xanh bền vững cho vùng quế.

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định, sau 5 năm, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội với giá bán tối đa bằng giá bán trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội.

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, mở đường cho việc thay đổi cách tính tiền điện trong thời gian tới.

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Thời gian qua, để tạo động lực xây dựng nông thôn mới, xã Lục Yên đã chủ động lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách địa phương để đầu tư hạ tầng giao thông thiết yếu. Từ nền tảng này, chính quyền xã tiếp tục đẩy mạnh vận động, khơi dậy sự đồng thuận hưởng ứng góp sức của Nhân dân. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân, đưa diện mạo nông thôn Lục Yên ngày càng khởi sắc.

Lao Chải đề xuất hơn 161 tỷ đồng, ưu tiên đầu tư giao thông và thủy lợi

Lao Chải đề xuất hơn 161 tỷ đồng, ưu tiên đầu tư giao thông và thủy lợi

Giai đoạn 2026–2030, xã Lao Chải đề xuất nhu cầu vốn hơn 161 tỷ đồng để thực hiện các mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, xã ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông và thủy lợi.

"Cánh tay nối dài" đưa tín dụng chính sách đến với người dân

"Cánh tay nối dài" đưa tín dụng chính sách đến với người dân

Trong hành trình đưa nguồn vốn tín dụng chính sách (TDCS) đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và phát huy hiệu quả, các tổ trưởng tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Họ là những người gần dân, hiểu dân, kết nối giữa ngân hàng với người vay vốn, góp phần đưa chính sách tín dụng ưu đãi đến từng hộ gia đình, tạo động lực phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững.

Gắn tái định cư với quy hoạch phát triển

Gắn tái định cư với quy hoạch phát triển

Các công trình giao thông trọng điểm và dự án công nghiệp đang triển khai tại Lào Cai đặt ra nhu cầu lớn về nơi ở mới cho người dân. Cùng với đẩy nhanh xây dựng các khu tái định cư, tỉnh yêu cầu các địa phương gắn bố trí dân cư với quy hoạch phát triển lâu dài, đầu tư hạ tầng đồng bộ, tạo điều kiện nâng cao đời sống sau di dời.

fb yt zl tw