Theo kế hoạch, toàn tỉnh Lào Cai gieo trồng 14.960 ha cây vụ đông, trong đó có 7.362 ha ngô, 6.201 ha rau các loại, 1.245 ha khoai lang, 78 ha khoai tây và 74 ha cây hoa, phấn đấu đạt giá trị sản xuất bình quân 80 triệu đồng/ha. Tuy nhiên, do ảnh hưởng mưa kéo dài, nhiều địa phương thu hoạch lúa mùa chậm, ruộng ngập nước khiến việc làm đất, xuống giống gặp khó khăn.
Trước tình hình đó, ngành nông nghiệp tỉnh đã chủ động xây dựng kịch bản sản xuất ứng phó với thời tiết bất lợi, chỉ đạo bố trí thời vụ hợp lý cho từng nhóm cây trồng. Cụ thể, nhóm cây ưa ấm được gieo trồng hoàn tất trước ngày 10/10; nhóm cây ưa lạnh gieo sớm ở vùng cao trước 10/10 và vùng thấp từ 10/10 đến 15/11. Ngô, rau được khuyến cáo gieo từ giữa tháng 9 đến 20/9, còn khoai tây, khoai lang trồng sớm để tránh rét và mưa kéo dài. Các loại rau đậu và hoa được mở rộng diện tích, ưu tiên các giống có chất lượng cao, phù hợp nhu cầu thị trường trong và ngoài tỉnh.
Cơ cấu giống cũng được lựa chọn kỹ lưỡng, khuyến khích các giống ngắn ngày, chịu lạnh, chống sâu bệnh và cho năng suất cao như: ngô nếp, ngô ngọt, các giống khoai tây Marabel, Diamant, Atlantic, VT2, cùng các loại hoa: lily, cẩm chướng, đồng tiền, huệ... Ngành nông nghiệp tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật, mở rộng diện tích sản xuất theo hướng an toàn, hữu cơ, sử dụng nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm, cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch nhằm giảm chi phí, nâng cao hiệu quả.
Ở những vùng chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, chính quyền và người dân đang nỗ lực khôi phục sản xuất. Bà Phạm Thị Hiền, thôn Phú Thôn, xã Xuân Ái chia sẻ: “Gia đình tôi đang lên luống, khôi phục đất để cấy lại ngô. Bây giờ bắt đầu cấy thì ra tháng Giêng mới thu hoạch được”. Cùng với nỗ lực của người dân, chính quyền địa phương cũng tập trung hỗ trợ.
Ông Hoàng Thế Hữu - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Xuân Ái cho biết: “Chính quyền xã đã kêu gọi các nhà hảo tâm, doanh nghiệp trong và ngoài địa bàn ủng hộ cây giống, con giống giúp người dân khắc phục thiệt hại do bão lũ gây ra, kịp thời bắt nhịp vụ đông”.
Công tác tổ chức sản xuất được thực hiện theo hướng tập trung, hình thành chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ để nâng cao giá trị hàng hóa. Các địa phương đã khẩn trương giải phóng đất, đôn đốc thu hoạch lúa mùa nhanh gọn, vệ sinh đồng ruộng, cắt rơm rạ, nhổ bỏ gốc cây, tạo điều kiện tốt nhất cho cây vụ đông phát triển.
Cùng với đó, việc áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến như: IPM, ICM, GAP, hướng tới sản xuất hữu cơ giúp tăng khả năng chống chịu sâu bệnh, bảo đảm an toàn thực phẩm và phát triển bền vững. Các hợp tác xã, doanh nghiệp được khuyến khích tham gia sâu vào chuỗi liên kết, từ cung ứng vật tư, giống cây trồng đến bao tiêu sản phẩm. Ở nhiều địa phương như: Bảo Thắng, Bảo Yên, Bát Xát, Lục Yên…, các mô hình sản xuất tập trung, liên kết tiêu thụ đã và đang phát huy hiệu quả, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nông dân.
Tại xã Lục Yên, địa phương phấn đấu gieo trồng 427 ha cây vụ đông, gồm 115 ha ngô, 153 ha khoai lang và 159 ha rau đậu. Dù gặp khó do mưa nhiều, xã đã chủ động khơi thông kênh mương, cải tạo đất, huy động lực lượng khuyến nông viên “cầm tay chỉ việc” hướng dẫn kỹ thuật cho bà con. Đến nay, nông dân đã gieo trồng được 229 ha, đạt gần 54% kế hoạch. Còn tại xã Văn Chấn, kế hoạch trồng 260 ha cây vụ đông, trong đó 120 ha ngô, 90 ha khoai lang và 50 ha rau màu, cũng đang được triển khai quyết liệt.
Giữa những thửa ruộng còn in vết bùn non sau lũ, người nông dân Lào Cai vẫn miệt mài cày xới, gieo hạt, nuôi dưỡng hy vọng. Không chỉ khôi phục sản xuất, bà con còn tiếp cận các phương thức canh tác mới, thân thiện với môi trường, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả. Vụ đông năm 2025 không chỉ là một mùa sản xuất, mà còn là phép thử cho năng lực thích ứng của nông nghiệp Lào Cai trước biến đổi khí hậu. Trong bức tranh ấy có mồ hôi của người nông dân, có sự chỉ đạo của chính quyền và tầm nhìn phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.
Trình bày: Thủy Thanh
