Theo tờ trình do Sở Nội vụ TP.HCM trình UBND TP.HCM, thành phố dự kiến triển khai đề án xây dựng công sở hành chính thông minh theo lộ trình 3 giai đoạn đến năm 2030. Điểm nhấn đáng chú ý nhất là việc cho phép nhóm công chức khối tham mưu, nghiên cứu, nội nghiệp được làm việc từ xa 1–2 ngày mỗi tuần.
Làm việc linh hoạt: từ “chấm công” sang “đánh giá hiệu quả”
Theo đề xuất, cơ chế làm việc kết hợp sẽ áp dụng cho các vị trí không yêu cầu thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người dân hoặc làm việc tại hiện trường. Thay vì quản lý theo thời gian có mặt tại công sở, cơ quan hành chính sẽ chuyển sang đánh giá dựa trên chất lượng và tiến độ sản phẩm đầu ra.
Trong giai đoạn thí điểm 2028–2029, TP.HCM dự kiến cho ít nhất 30% công chức thuộc nhóm tham mưu, nội nghiệp được luân phiên làm việc tại nhà. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm áp lực hạ tầng công sở, tiết kiệm thời gian di chuyển và tăng hiệu suất lao động trong bối cảnh địa bàn thành phố mở rộng sau sáp nhập.
Bên cạnh đó, mô hình làm việc linh hoạt cũng cho phép công chức đăng ký làm việc từ xa 1–2 ngày mỗi tuần, duy trì kết nối thông qua họp trực tuyến và hệ thống quản lý điều hành số.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, chuẩn hóa năng lực công chức
Song song với thay đổi phương thức làm việc, TP.HCM sẽ xây dựng bộ khung năng lực số bắt buộc đối với từng nhóm vị trí việc làm. Kỹ năng số sẽ trở thành tiêu chí quan trọng trong tuyển dụng, quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ, công chức.
Thành phố cũng dự kiến tăng cường đào tạo thực chiến về công nghệ, sử dụng dữ liệu số, chữ ký số, quản lý văn bản điện tử và vận hành hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Đây được xem là nền tảng để đảm bảo bộ máy hành chính có thể vận hành trơn tru trong môi trường không giấy tờ.
Theo phân tích từ các chuyên gia, mô hình này phù hợp với xu thế quản trị công hiện đại, khi nhiều quốc gia đã chuyển từ quản lý “đếm giờ làm việc” sang quản lý “đo kết quả đầu ra”.
Tận dụng lợi thế siêu đô thị và hạ tầng số
Sau khi mở rộng địa giới hành chính, Ho Chi Minh City trở thành siêu đô thị có diện tích hơn 6.700 km², tạo ra thách thức lớn về quản lý và điều phối nhân sự. Khoảng cách địa lý khiến nhiều cán bộ, công chức mất từ 2–3 giờ di chuyển mỗi ngày, đặc biệt tại khu vực xa trung tâm.
Trong bối cảnh đó, mô hình làm việc từ xa được kỳ vọng giúp giảm tải giao thông, tiết kiệm thời gian và tối ưu hóa nguồn lực công vụ. Thành phố hiện cũng được đánh giá là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về chính quyền số, với hệ thống dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu dùng chung và chữ ký số đã được triển khai rộng rãi.
Ứng dụng AI giám sát tiến độ công vụ
Một điểm đáng chú ý trong đề án là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát tiến độ xử lý hồ sơ. Hệ thống sẽ tự động theo dõi luồng công việc và cảnh báo theo nhiều cấp độ như sắp đến hạn, trễ hạn hoặc quá hạn nghiêm trọng.
Các lãnh đạo có thể theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực thông qua bảng điều khiển số. Đồng thời, hệ thống cũng ghi nhận vi phạm công vụ nếu phát hiện hồ sơ bị chậm trễ kéo dài, kể cả khi công chức đang làm việc từ xa.
Thận trọng nhưng được kỳ vọng tạo đột phá
Dù đánh giá cao tính khả thi, các chuyên gia cho rằng việc triển khai cần thận trọng và có lộ trình rõ ràng. Không phải mọi vị trí đều phù hợp với làm việc từ xa, đặc biệt là các lĩnh vực liên quan đến tiếp công dân, giải quyết thủ tục hành chính trực tiếp hoặc kiểm tra thực địa.
Một số đại biểu cũng nhấn mạnh, để mô hình thành công, cần hoàn thiện hệ thống pháp lý, tăng cường trách nhiệm giải trình và đảm bảo tính minh bạch trong đánh giá công vụ.
Theo các chuyên gia, nếu được triển khai hiệu quả, đây có thể là bước chuyển quan trọng trong cải cách nền hành chính, giúp TP.HCM tiến gần hơn tới mô hình “chính quyền số – công vụ thông minh”, nơi hiệu quả công việc thay thế cho sự hiện diện vật lý tại công sở.
Với định hướng này, TP.HCM không chỉ thử nghiệm một hình thức làm việc mới, mà còn đặt nền móng cho sự thay đổi toàn diện trong cách vận hành bộ máy hành chính trong thập kỷ tới.
