Ngày 31/5, tại hội nghị khoa học Bệnh viện Quân y 175, GS.TS.BS Nguyễn Đức Công, Phó Chủ tịch Hội Lão khoa Việt Nam, cho biết theo Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), Việt Nam bắt đầu giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 với số người từ 65 tuổi trở lên chiếm 7% tổng dân số.
Năm 2021, số người cao tuổi trên 65 tuổi tại Việt Nam chiếm 8,3% tổng dân số (8,16 triệu người cao tuổi). Đến năm 2025, Việt Nam sẽ có 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm trên 16% dân số.
Theo bác sĩ Công, Việt Nam có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất châu Á và đứng đầu trong 10 nước trên thế giới. Thời gian chuyển từ già hóa dân số sang dân số già ở nước ta chỉ từ 17 - 20 năm, ngắn hơn so với nhiều nước khác.
Dự báo số người cao tuổi của Việt Nam sẽ lên đến 25,2 triệu người vào năm 2069. Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ dân số già từ năm 2036. Khi đó, tỉ trọng nhóm dân số từ 65 tuổi trở lên đạt 14,2% tổng dân số.
Bác sĩ Công cho biết, đặc điểm bệnh tật ở người cao tuổi nước ta là đa bệnh lý (thường từ 3,5 đến 4 bệnh lý mạn tính trở lên khi nhập viện), bệnh phải theo dõi và dùng thuốc lâu dài, sử dụng nhiều loại thuốc.
Người cao tuổi được chia thành 3 nhóm: Người cao tuổi lão hóa thành công (hoạt động, làm việc tốt), người cao tuổi lão hóa thông thường (vẫn sinh hoạt được) và người cao tuổi suy yếu (liệt).
Người cao tuổi sẽ được đánh giá hoạt động chức năng như tự tắm, tự mặc lấy quần áo từ tủ, tự đi vệ sinh, tự di chuyển ra khỏi giường, kiểm soát được đi tiêu hoặc đi tiểu, tự lấy thức ăn. Nếu được 8/8 điểm, người cao tuổi sẽ được xếp vào loại tốt, 4/8 điểm được xếp vào loại suy yếu.
Nhóm người cao tuổi được xếp vào nhóm rất khỏe là những người nhanh nhẹn, đầy sinh lực và tích cực vận động thể lực đều đặn, so với những người cùng độ tuổi, họ khỏe mạnh nhất.
Nhóm người khỏe thường là những người không có triệu chứng bệnh đang tiến triển nhưng không khỏe bằng nhóm 1. Họ thường vận động thể lực hoặc rất năng động tùy theo từng thời điểm, như vận động theo mùa.
Nhóm có sức khỏe ổn định là những người có bệnh nhưng được kiểm soát tốt, không thường xuyên hoạt động ngoài việc đi bộ thông thường.
Cũng theo bác sĩ Công, mạng lưới xã hội chăm sóc người cao tuổi là một yếu tố quyết định liệu họ có thể sống tại nhà hay cần vào viện. Người chăm sóc người cao tuổi cũng cần được tầm soát thường xuyên về trầm cảm và hướng dẫn đến các hội nhóm tư vấn, hỗ trợ khi cần thiết.
Tăng cường hệ thống chăm sóc người cao tuổi
Tại buổi giám sát về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về dân số tại TP.HCM giai đoạn 2018 - 2024 của Ủy ban Văn hóa và Xã hội Quốc hội vào tháng 4/2025, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết dù tốc độ già hóa dân số nhanh nhưng hiện việc tiếp cận đầy đủ các dịch vụ tư vấn và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi của TP.HCM còn giới hạn.
TP.HCM kiến nghị trung ương cần xây dựng, hoàn thiện và triển khai đồng bộ các chính sách dành cho người cao tuổi đặt trong mối tương quan phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội.
Đồng thời, xây dựng chính sách khuyến khích hỗ trợ người cao tuổi tham gia các hoạt động kinh tế, đặc biệt là người cao tuổi có trình độ, chuyên môn, kỹ thuật cao (thích ứng với xu thế kinh tế bạc).
Cải cách hệ thống hưu trí, đa dạng hóa các loại hình bảo hiểm, nhất là bảo hiểm tuổi già tự nguyện, phù hợp với khả năng đóng góp và chi trả của người tham gia…
Ngoài ra, quy hoạch không gian lãnh thổ phải thích ứng với già hóa dân số. Đặc biệt, cần có chính sách hỗ trợ, thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào dịch vụ nhà dưỡng lão.
