Thật khó để tưởng tượng rằng chỉ cách đây ba tháng, Lào Cai chìm trong mưa lớn, lũ quét và sạt lở, với những con đường lộn xộn và nhà cửa bị vùi lấp. Hôm nay, hàng trăm ngôi nhà mới đã được dựng lên nhờ vào tình người, tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái của rất nhiều tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, đơn vị thi công.
Sương mù bao phủ khu lán tạm cư nơi các hộ dân bị sập nhà cửa ở thôn Nậm Tông, xã Nậm Lúc (Bắc Hà) đang sinh hoạt 3 tháng qua. Những đứa trẻ đạp xe, nô đùa trong sân bởi đã quen với cuộc sống mới. 13h, trong căn lều nhỏ, gia đình ông Lý A Nhè mới lục tục dọn bữa cơm trưa. Mâm cơm đủ cả thịt luộc, gà rang, canh cá và rau cải nương, ông Nhè phấn khởi hôm nay có phiên chợ Nậm Lúc nên mua được nhiều đồ ngon.
Sau vụ sạt lở đất, 12 hộ dân thôn Nậm Tông quần tụ về khu lán tạm này, cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng với sự đùm bọc, sẻ chia của đồng bào cả nước, cùng sự đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau, bà con đã dần ổn định cuộc sống. Chỉ còn ít ngày nữa, khu lán tạm cư này sẽ chỉ còn là kỷ niệm khi các căn nhà trong khu tái thiết đang dần hoàn thiện. Sau khi bốc thăm, chọn vị trí các căn nhà, mấy hôm nay ngày nào bà con cũng lên khu tái định cư tham gia trồng cây, làm vườn rau, dọn dẹp nhà cửa.
Bước vào căn nhà mới còn thơm mùi sơn, vợ chồng anh Lý Seo Khanh và chị Ma Thị Cồng chẳng giấu được niềm vui. Ở xóm cũ gia đình anh cũng dành dụm mãi mới làm được căn nhà nhỏ, chưa ở được bao lâu thì bị đất đá vùi lấp. Hôm vụ sạt lở đất xảy ra, cả nhà chỉ kịp hô hoán nhau chạy chẳng cầm theo được gì. Khi được Nhà nước và các nhà hảo tâm xây dựng nhà cho bà con, anh mừng lắm nhưng không thể hình dung được nhà lại rộng đẹp và đúng ý mình đến thế, khu tái định cư còn có nhà văn hóa và điểm trường cho trẻ nhỏ đi học thì chẳng còn gì mong đợi hơn nữa, thật đúng như giấc mơ.
Vừa tham gia dọn dẹp khuôn viên tái định cư, anh Lý Seo Chểnh cùng những người dân trong thôn còn tham gia giúp đội thi công ở khu định cư dựng cột điện hạ thế, vận chuyển vật liệu để phục vụ thi công. Anh Chểnh bảo, mai kia sẽ chặt tre, nứa về quây một góc bên hông nhà làm vườn rau, còn phía trước sẽ trồng cây bóng mát và hoa cho nhà thêm đẹp. Lũ quét lấy đi căn nhà mới và tất cả tài sản nhưng gia đình lại được căn nhà mới này, nếu không được Nhà nước và các nhà hảo tâm hỗ trợ thì chẳng biết bao giờ gia đình mới có nhà ở.
Khu lán tạm Kho Vàng là một dãy nhà bạt, nằm ven sông Chảy, phía sau trụ sở UBND xã Cốc Lầu. Khu vực này vốn là sân vận động của xã, sau khi các hộ dân Kho Vàng lên núi lánh nạn đã được đưa về đây dựng lán tạm và ở đây suốt 3 tháng qua. Chiều muộn ở khu lán tạm, nhiều người dân đi làm nương đã lục tục trở về, khói bếp từ các căn lều tỏa ra ven bờ sông, đồng bào dân tộc Mông vốn quen sống ở trên triền núi cao đã phải làm quen với cảnh sống tạm này 3 tháng qua. Ban ngày, khu lán tạm hầu như vắng bóng người bởi trẻ nhỏ đi học còn người dân thì đi làm nương.
Anh Tráng A Sài cho biết vừa lên thăm khu tái định cư và cùng giúp công nhân sơn sửa căn nhà. Anh bảo, đất ở thôn cũ bị sạt lở hết cả, bây giờ đi tìm vị trí mới dựng nhà cũng khó vì không có tiền mua. Hơn nữa, sau trận mưa lũ vừa qua, bà con sợ lắm, chẳng biết khu nào là không có nguy cơ sạt lở, vì vậy, khi được các cấp, các ngành lo chỗ ở, lo nhà cho dân, bà con biết ơn lắm.
Còn ở khu tái định cư Làng Nủ, xã Phúc Khánh, những ngày qua, hàng ngàn lượt cán bộ từ các cơ quan, đoàn thể huyện Bảo Yên và bà con Nhân dân trên địa bàn đến tham gia trồng cây xanh, làm vườn rau, cải tạo cảnh quan. Những căn nhà sàn được thiết kế theo đúng kiến trúc truyền thống của đồng bào Tày, tựa vào Đồi Sim thơ mộng, hướng ra cánh đồng rộng lớn, dưới chân núi trước mặt, dòng suối đã trong xanh hiền hòa trở lại như vẻ vốn có của nó.
Đồng chí Vũ Thị Tư, Bí thư Đảng ủy xã Phúc Khánh cho biết: Để tái thiết cuộc sống cho Nhân dân tại khu tái định cư Làng Nủ, xã đã kêu gọi cán bộ, công chức và bà con Nhân dân các thôn khác đến dọn vệ sinh nhà ở, nhà văn hóa, trường học, giúp người dân làm vườn rau.
Bước vào căn nhà mới, Nguyễn Tiến Hùng vẫn thoáng nỗi buồn khi bố mẹ của em đã không còn ở bên. Hùng bảo, em sẽ cố gắng học xong phổ thông rồi học nghề để có thu nhập ổn định, ở nơi xa, em biết bố mẹ sẽ luôn dõi theo em và bà con trong bản, chắc chắn họ sẽ luôn mong muốn những người may mắn ở lại sẽ có cuộc sống tốt đẹp hơn.
Anh Sầm Văn Bóng thì chia sẻ có nhà mới bà con sẽ yên tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế, từng bước gây dựng lại cuộc sống. Nỗi mất mát người thân sẽ không gì bù đắp được nhưng mình phải cố gắng sống tốt hơn để không phụ lòng người đã khuất.
Những ngày này, trên công trường thi công 3 dự án tái thiết Làng Nủ, Nậm Tông, Kho Vàng, các đơn vị thi công đang chạy đua với thời gian gấp rút hoàn thiện các hạng mục cuối cùng để đón bà con về nơi ở mới. Công tác chuẩn bị các điều kiện để tổ chức một lễ khánh thành trang trọng, ý nghĩa cũng đang được tỉnh Lào Cai chỉ đạo các cơ quan liên quan và chính quyền địa phương lên phương án chu đáo, kỹ lưỡng.
Cùng với các khu tái định cư Làng Nủ, Nậm Tông, Kho Vàng, hàng trăm hộ bị mất nhà ở, thiệt hại do thiên tai trong đợt mưa lũ vừa qua cũng khấp khởi với niềm vui vào nhà mới. Để động viên bà con, tỉnh Lào Cai đã tổ chức nhiều đoàn công tác, các đồng chí lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo các sở, ngành sẽ trực tiếp đến thăm, tặng quà, chung vui với bà con.
Niềm vui trong những căn nhà được dựng lên từ hoang tàn đổ nát đến trước thềm bước sang năm mới mở ra hy vọng về một tương lai tương sáng hơn.
Tại lễ khởi công xây dựng dự án tái thiết thôn Làng Nủ cách đây 3 tháng, Chủ tịch UBND tỉnh Trịnh Xuân Trường đã chia sẻ với bà con: Mọi khó khăn, mọi mất mát to lớn rồi cũng sẽ qua đi và sẽ dành lại tương lai tốt đẹp hơn với mảnh đất này. Với những gia đình bị ảnh hưởng, sẽ có nhiều gia đình không tìm lại những gì mình đã có trong quá khứ nhưng với tình cảm, sự thương yêu, đùm bọc của đồng bào cả nước, chắc chắn chúng ta sẽ có tương lai tốt đẹp hơn. Ngôi Làng Nủ này mất đi do bão lũ, thiên tai thì chúng ta sẽ quyết tâm xây dựng lại một Làng Nủ mới đẹp hơn, đáng sống hơn, an toàn hơn, nghĩa tình hơn.
Cũng như người dân bị thiệt hại do thiên tai ở Làng Nủ, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự yêu thương, đùm bọc của đồng bào cả nước, ở khắp các địa phương trong tỉnh, những căn nhà mới được bàn giao, khánh thành trong dịp này là minh chứng rõ nhất cho truyền thống đoàn kết, tinh thần "tương thân tương ái", nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, mọi hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Cuộc sống mới đang dần hồi sinh từ những nơi đau thương nhất, như nhà văn Nguyễn Khải đã viết: "Sự sống nảy sinh từ trong cái chết, hạnh phúc hiện hình trong những hy sinh, gian khổ".
