Tiết kiệm năng lượng: Lợi ích kép cho doanh nghiệp và nền kinh tế

Năng lượng là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh

Chưa bao giờ câu chuyện tiết kiệm năng lượng, đặc biệt là xăng dầu, nguồn năng lượng đầu vào quan trọng của nhiều ngành kinh tế lại trở nên cấp thiết như hiện nay. Trong bối cảnh giá nhiên liệu thế giới biến động khó lường, chi phí logistics, vận tải và sản xuất đều chịu áp lực gia tăng, buộc doanh nghiệp phải tính toán lại cách thức sử dụng năng lượng sao cho tiết kiệm và hiệu quả nhất.

Chia sẻ tại lễ phát động Diễn đàn Năng lượng và môi trường thế giới diễn ra mới đây, ông Nguyễn Tiến Huy - Tổng thư ký Hội đồng Doanh nghiệp phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh: Năng lượng không còn đơn thuần là yếu tố đầu vào, mà đã trở thành nhân tố quyết định năng lực cạnh tranh, khả năng tự chủ và vị thế của nền kinh tế.

Nhận định này càng rõ nét khi chi phí xăng dầu đang chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí hoạt động của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các ngành vận tải, thương mại và sản xuất. Khẳng định vai trò quan trọng của an ninh năng lượng đối với phát triển kinh tế, năm 2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Nghị quyết đặt mục tiêu, xây dựng hệ thống năng lượng quốc gia hiện đại, bền vững, đa dạng và có khả năng chống chịu cao. Trong đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, nhất là với các nguồn năng lượng hóa thạch như xăng dầu, được xem là một trong những trụ cột quan trọng.

Điểm đáng chú ý, nghị quyết không chỉ dừng ở định hướng vĩ mô mà còn đặt ra yêu cầu hành động cụ thể đối với cộng đồng doanh nghiệp. Bởi doanh nghiệp chính là lực lượng trực tiếp tiêu thụ năng lượng, quyết định mức độ hiệu quả trong sử dụng xăng dầu thông qua lựa chọn công nghệ, phương tiện vận hành và mô hình sản xuất, kinh doanh.

Cũng theo ông Nguyễn Tiến Huy, việc tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là chiến lược dài hạn. Những doanh nghiệp chủ động cải tiến quy trình, giảm tiêu hao nhiên liệu, tối ưu vận hành sẽ có lợi thế rõ rệt về chi phí, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trong chuỗi giá trị.

Giảm áp lực chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành

Theo ông Nguyễn Tiến Huy, doanh nghiệp ngày nay không chỉ là chủ thể sản xuất mà còn đóng vai trò kiến tạo tương lai năng lượng. Điều này đòi hỏi sự chủ động trong đổi mới công nghệ, tối ưu hóa vận hành và đặc biệt là nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong từng khâu hoạt động, từ sản xuất đến vận chuyển, phân phối.

Thực tế cho thấy, xăng dầu là một trong những khoản chi phí lớn và dễ biến động nhất. Do đó, mỗi giải pháp tiết kiệm dù nhỏ cũng có thể mang lại hiệu quả đáng kể. Không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành, việc sử dụng nhiên liệu hiệu quả còn góp phần giảm phát thải, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe trên thị trường quốc tế.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, đại diện Công ty Traphaco cho biết, là một doanh nghiệp tiên phong trong phát triển các giá trị bền vững, những năm gần đây, Traphaco đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tối ưu việc sử dụng năng lượng hiệu quả. Việc tổ chức lại hoạt động vận chuyển, cải tiến quy trình logistics và ứng dụng công nghệ quản lý đã giúp giảm đáng kể mức tiêu hao nhiên liệu, qua đó vừa tiết kiệm chi phí, vừa giảm phát thải khí nhà kính.

Ở góc độ doanh nghiệp vừa và nhỏ, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Lại Hoàng Dương - Giám đốc Công ty Máy tính Thánh Gióng cho rằng, tiết kiệm xăng dầu không chỉ là yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh chi phí tăng cao mà còn là cách để nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo đó, doanh nghiệp đã áp dụng nhiều biện pháp cụ thể như: ghép đơn hàng để hạn chế số chuyến đi, sử dụng chung phương tiện khi đi công tác, đồng thời tăng cường trao đổi trực tuyến với khách hàng nhằm giảm nhu cầu di chuyển.

Có thể nói, những giải pháp tiết kiệm năng lượng mà các doanh nghiệp đang thực hiện tuy không quá phức tạp nhưng lại mang lại hiệu quả rõ rệt. Quan trọng hơn, chúng phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, từ bị động ứng phó với chi phí sang chủ động kiểm soát để tối ưu nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh toàn cầu đang hướng tới các tiêu chuẩn xanh và phát thải thấp, việc tiết kiệm năng lượng còn mang ý nghĩa chiến lược. Doanh nghiệp sử dụng năng lượng hiệu quả sẽ dễ dàng đáp ứng các yêu cầu về môi trường, từ đó mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường, đặc biệt là các thị trường khó tính như châu Âu.

Rõ ràng, trong bối cảnh hiện nay, tiết kiệm xăng dầu không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Theo ông Nguyễn Tiến Huy: “Mỗi quyết định tiết kiệm năng lượng, mỗi sáng kiến giảm phát thải không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp, mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”.