Thời khắc quan trọng
Về thương mại điện tử, giới chuyên gia kinh tế nhìn nhận, đây không chỉ là kênh tiêu thụ mới mà đang trở thành động lực chiến lược giúp doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường toàn cầu. Nhiều thương hiệu Việt, các sản phẩm địa phương đã khẳng định chỗ đứng trên các nền tảng thương mại điện tử trong nước và bắt đầu hướng ra thị trường quốc tế thông qua các nền tảng toàn cầu. Theo bà Phan Thị Thắng - Thứ trưởng Bộ Công thương, năm 2024, thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt quy mô trên 25 tỷ USD, tăng trưởng 20% so với năm 2023, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước, giúp Việt Nam giữ vững vị trí trong top 3 thị trường thương mại điện tử lớn nhất Đông Nam Á.
Bà Nguyễn Thị Hoài An - Phó Chủ tịch Liên minh thương mại điện tử xuyên biên giới toàn cầu (ACBC Global) cho rằng, thương mại điện tử xuyên biên giới chính là “cánh tay nối dài” của toàn cầu hóa, khi sản phẩm và giá trị được lưu thông không rào cản. Với quy mô gần 800 tỷ USD năm 2024 và tốc độ tăng trưởng 30%/năm, thương mại điện tử xuyên biên giới là xu hướng tất yếu của mọi quốc gia. Bà An cho biết thêm, Việt Nam đang đứng trước “thời khắc vàng” để bứt phá nhờ vị trí địa lý thuận lợi, nguồn lực trẻ, khả năng chuyển đổi số cao và tiềm năng xuất khẩu đa dạng.
Chia sẻ dưới góc độ doanh nghiệp (DN), ông Đinh Thanh Sơn - Phó Tổng Giám đốc ViettelPost cho hay, logistics chính là “xương sống” của thương mại điện tử. Nắm được điều này, ViettelPost đã và đang đầu tư mạnh vào công nghệ, cũng như hệ thống vận hành để rút ngắn thời gian giao hàng, tối ưu chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ xuất khẩu. Theo ông Sơn, Việt Nam hiện có hạ tầng logistics hiện đại như: Cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải cho phép hàng đi Mỹ trong 16 ngày, châu Âu 21 ngày. Các chuyến bay thẳng đến Mỹ, Nhật, Hàn rút ngắn thời gian giao hàng. Giao thương đường bộ qua cửa khẩu với Trung Quốc và khu vực Mekong cũng đạt hàng nghìn container mỗi ngày.
Không chỉ các cơ quan quản lý, nhiều chuyên gia quốc tế cũng nhận định Việt Nam có nhiều lợi thế để vươn lên trong lĩnh vực thương mại điện tử xuyên biên giới. Bà Vũ Xuân Linh - Giám đốc quan hệ đối tác chiến lược tại Việt Nam của Tập đoàn Sea cho biết, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang ASEAN đạt 32 tỷ USD trong năm 2023. Dự báo đến năm 2025, thương mại điện tử khu vực này có thể đạt 330 tỷ USD. Theo bà Linh, ASEAN là điểm đến lý tưởng cho hàng hóa Việt Nam, đặc biệt là tại các thị trường đã được kiểm chứng như Singapore, Thái Lan, Malaysia. Qua nền tảng Shopee International Platform (SIP), hiện đã có hơn 350.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tham gia xuất khẩu trực tuyến. Nền tảng Shopee International Platform cung cấp đầy đủ hệ sinh thái thương mại điện tử gồm: logistics, thanh toán, chăm sóc khách hàng và hỗ trợ bán hàng xuyên biên giới, cho phép doanh nghiệp “ngồi một nơi, bán toàn cầu”.
Vai trò của công nghệ số
Ông Phí Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Tin học TPHCM cho rằng, không thể bàn về sự phát triển thương mại điện tử mà không nhắc đến vai trò của công nghệ số. Theo ông Tuấn, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà là chìa khóa sinh tồn trong thời đại cạnh tranh số. Do vậy doanh nghiệp cần tập trung vào các trụ cột chính sau: con người, dữ liệu, quy trình và công nghệ. Việc chuyển đổi từ mô hình gia công (OEM) sang bán trực tiếp đến người tiêu dùng (D2C); ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và đạt các chứng nhận quốc tế để tăng độ tin cậy. Chuyển đổi mô hình gia công sang người tiêu dùng là bước đi quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam gia tăng giá trị thương hiệu; kiểm soát hành trình sản phẩm và xây dựng lòng tin với người tiêu dùng quốc tế.
Giới chuyên gia nhận định, sự phát triển bền vững của thương mại điện tử xuyên biên giới không thể thiếu sự kết hợp giữa chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp và đồng hành của các nền tảng công nghệ. Chỉ khi xây dựng được một hệ sinh thái thương mại điện tử toàn diện, doanh nghiệp Việt mới có thể chinh phục thị trường toàn cầu.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Hiển - Tổng Giám đốc Next Robotics chia sẻ, các công nghệ AI và robot tự động trong giám sát sản xuất, kiểm tra chất lượng theo thời gian thực sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế. Thực tế cho thấy, nhờ áp dụng công nghệ và kênh thương mại điện tử, nhiều mặt hàng nông sản như cà phê, hạt điều, sầu riêng, thanh long… đã được nâng tầm giá trị thương hiệu, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế, tăng hiệu quả tiếp thị và thúc đẩy xuất khẩu.
Bà Lưu Huệ - quản lý tài khoản cấp cao của Amazon cho biết, Amazon Global Selling Việt Nam cũng đang triển khai hỗ trợ chuyên sâu cho doanh nghiệp Việt, bao gồm: hỗ trợ 1 - 1 với chuyên gia tài khoản; đào tạo nhân lực; cung cấp công cụ dữ liệu và AI để tối ưu vận hành và kết nối với các nhà cung cấp dịch vụ quốc tế. Với sự đồng hành này, doanh nghiệp Việt sẽ có thêm nền tảng vững chắc để mở rộng xuất khẩu, tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu.
