Theo dự thảo Nghị quyết đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, chính sách miễn thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu sẽ được kéo dài thêm 3 tháng, từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9.
Tuy nhiên, từ ngày 1/7, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sẽ được khôi phục với mức 10% đối với xăng khoáng, 8% đối với xăng E5 và 7% đối với xăng E10. Theo đó, giá xăng bán lẻ trong nước có thể tăng từ tháng 7 nhưng mức tăng được đánh giá là trong tầm kiểm soát.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu áp dụng phương án này, giá xăng E5 có thể tăng khoảng 8%, xăng E10 tăng khoảng 7% so với mặt bằng giá tại kỳ điều hành ngày 18/6. Bình quân, giá xăng dầu các loại tăng khoảng 5%, làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng khoảng 0,11 điểm phần trăm.
Trong trường hợp toàn bộ chính sách ưu đãi thuế hết hiệu lực và các sắc thuế được khôi phục về mức trước khi xảy ra xung đột địa chính trị, giá xăng dầu có thể tăng khoảng 35%, kéo CPI tăng khoảng 0,78 điểm phần trăm. Đây là cơ sở để Bộ Tài chính đề xuất phương án chuyển tiếp thay vì khôi phục đồng loạt các sắc thuế.
Theo Bộ Tài chính, dù áp lực từ thị trường dầu mỏ thế giới đã giảm so với giai đoạn căng thẳng nhất, mặt bằng giá năng lượng vẫn cao hơn khoảng 20% so với trước khi xảy ra xung đột và rủi ro địa chính trị vẫn hiện hữu. Vì vậy, việc tiếp tục miễn thuế nhập khẩu, VAT và thuế bảo vệ môi trường được kỳ vọng góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, người tiêu dùng, giảm chi phí vận tải, logistics, sản xuất kinh doanh và bảo đảm an ninh năng lượng.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề xuất khôi phục trước thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng do sắc thuế này chỉ áp dụng với xăng, không áp dụng đối với dầu diesel, dầu mazut và các nguyên liệu đầu vào sản xuất xăng dầu. Theo cơ quan soạn thảo, việc khôi phục sắc thuế này được đánh giá không gây tác động lớn đến chi phí sản xuất vì nhiều lĩnh vực như vận tải hàng hóa, logistics và sản xuất công nghiệp vẫn chủ yếu sử dụng nhiên liệu diesel.
Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu tiếp tục áp dụng các chính sách ưu đãi thuế từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9, ngân sách Nhà nước sẽ giảm thu khoảng 15.400 tỷ đồng so với phương án khôi phục đầy đủ các sắc thuế. Tuy nhiên, đây được xem là khoản chi phí cần thiết nhằm hỗ trợ nền kinh tế trong bối cảnh giá năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.
Nếu được Chính phủ thông qua, từ ngày 1/7, giá xăng có thể tăng so với hiện nay nhưng mức tăng sẽ thấp hơn đáng kể so với kịch bản chấm dứt toàn bộ các chính sách ưu đãi thuế, đồng thời tạo dư địa để cơ quan điều hành chủ động ứng phó nếu giá dầu thế giới biến động mạnh.