Ngưỡng xóa nợ gốc 1-2 triệu đồng có khả thi?
Theo dự thảo Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù về xử lý tiền thuế, người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và trạng thái 06 muốn được xóa tiền chậm nộp phải nộp đủ 100% số tiền thuế nợ gốc chậm nhất vào ngày 30/6/2028.
Góp ý nội dung này, Hội Tư vấn thuế Việt Nam đề xuất bổ sung cơ chế xóa nợ gốc đối với khoản nợ không quá 2 triệu đồng với doanh nghiệp và 1 triệu đồng với cá nhân. Sau khi cơ quan thuế xóa tiền nợ gốc, tiền chậm nộp tương ứng cũng được xóa.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính không đồng ý bổ sung cơ chế xóa nợ gốc theo ngưỡng giá trị. Theo giải trình, khoản nợ nhỏ chưa đủ căn cứ xác định người nộp thuế không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ. Việc bổ sung các ngưỡng xóa nợ cần được đánh giá đầy đủ về đối tượng, khả năng thu hồi, tác động ngân sách và sự công bằng với người đã hoàn thành nghĩa vụ.
Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh, dự thảo lựa chọn cơ chế xóa tiền chậm nộp khi người nộp thuế đã nộp đủ nợ gốc và nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Cách tiếp cận này nhằm khuyến khích thu hồi nợ gốc, đồng thời giải quyết tình trạng đăng ký thuế tồn đọng. Do đó, điều kiện nộp đủ nợ gốc cần được giữ như dự thảo.
Bên cạnh đó, Hội Tư vấn thuế Việt Nam còn đề nghị làm rõ cách xác định điều kiện đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc; cần xác định rõ cơ quan thuế căn cứ vào dữ liệu quản lý thuế để kiểm tra nghĩa vụ đã hoàn thành.
Theo hội, nếu quy định cơ quan thuế phải đối chiếu, xác nhận số tiền thuế thực nộp cho người nộp thuế thì có thể được hiểu là phải lập biên bản đối chiếu, xác nhận giữa hai bên. Trong khi đó, quy định tại điểm b khoản 2 Điều 6 không đề cập thủ tục này.
Ở nội dung này, cơ quan soạn thảo tiếp thu ý kiến. Dự thảo sau chỉnh lý không yêu cầu người nộp thuế thực hiện thủ tục đối chiếu, xác nhận nợ riêng để được xóa tiền chậm nộp.
Chưa đồng ý mở rộng diện xóa nợ gốc
Cùng đề cập vấn đề nợ thuế giá trị nhỏ, Bộ Xây dựng cho rằng cần nghiên cứu thêm cơ chế xử lý đối với những khoản nợ gốc có giá trị quá nhỏ, hoặc trường hợp chi phí cưỡng chế thu hồi nợ gốc lớn hơn số tiền thực tế có thể thu. Theo Bộ Xây dựng, cần tránh để cơ quan thuế tiếp tục tốn kém nguồn lực thực hiện các biện pháp thu hồi đối với những khoản nợ không có khả năng thu hồi.
Giải trình ý kiến này, Bộ Tài chính ghi nhận yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý, tránh lãng phí nguồn lực thu hồi nợ. Tuy nhiên, cơ quan này cho rằng giá trị khoản nợ nhỏ hoặc chi phí cưỡng chế lớn hơn số tiền có khả năng thu không đồng nghĩa với việc người nộp thuế không còn khả năng thanh toán.
Việc xử lý cần căn cứ vào tình trạng tài sản, khả năng thanh toán, tuổi nợ và các biện pháp thu hồi đã thực hiện. Nếu chỉ dựa vào giá trị khoản nợ hoặc chi phí cưỡng chế để miễn nghĩa vụ nộp nợ gốc thì chưa đủ cơ sở.
Theo cơ quan soạn thảo, dự thảo được xây dựng theo hướng xóa tiền chậm nộp có điều kiện, nhằm khuyến khích người nộp thuế nộp đủ nợ gốc và thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Nếu bổ sung ngoại lệ không phải nộp nợ gốc theo tiêu chí chi phí thu hồi, chính sách sẽ mở rộng sang xóa nợ gốc. Khi đó, cần có tiêu chí xác định rõ ràng, phương pháp tính chi phí, cơ chế kiểm soát và đánh giá đầy đủ tác động ngân sách để bảo đảm áp dụng thống nhất, tránh tùy nghi.
Vì vậy, cơ quan soạn thảo đề nghị giữ điều kiện nộp đủ nợ gốc. Các khoản nợ đáp ứng điều kiện xóa theo pháp luật về quản lý thuế tiếp tục được xử lý theo quy định tương ứng. Đối với khoản nợ nhỏ, cơ quan quản lý thuế cần tiếp tục đánh giá khả năng thu hồi và chi phí thực tế; trước mắt, tăng cường cưỡng chế tự động, áp dụng biện pháp thu phù hợp theo mức độ rủi ro để giảm chi phí quản lý.
